یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ / Sunday, 17 February, 2019

نحوه طراحی پرچم جمهوری اسلامی و چند آرم ماندگار


نحوه طراحی پرچم جمهوری اسلامی و چند آرم ماندگار
● آرم ها و طراح ها
پس از پیروزی انقلاب اسلامی بسیاری از آرم‌های گذشته با رویکردی اعتقادی اسلامی تغییر یافتند و تعداد انبوهی نیز خلق شدند. حال پس از سی سال از انقلاب اسلامی فارس با نگاهی به چند آرم ماندگار و گفت و گو با طراحان آنها داستان‌ طراحی این آرم‌ها را روایت می‌کند.
پس از انقلاب شکوهمند اسلامی تغییر در همه ارکان جامعه آغاز شد در این بین مردم علاقه‌مند بودند این تغییر در نشانه‌ها هم پدیدار شود تا انقلابی که خود در آن نقش داشتند تبلور بیشتری بیابد. بنابر این آرم‌ها و نشانه‌های بسیاری از شرکت‌های تجاری تغییر کردند و علاوه بر آن نهادهای انقلابی هم در صدد طراحی آرم و نشانه ویژه خود بودند. در راس آنها آرم پرچم جمهوری اسلامی ایران است که با رویکردی اسلامی_ایرانی طراحی شد تا انقلابی الهی و مردمی را برای جهانیان تداعی کند.
حال با گذشت سی سال پر فراز و نشیب از انقلاب شکوهمند اسلامی بر آن شدیم تا با انتخاب چندین آرم و معرفی طراحان آنها از حال و هوا و جریان‌ طراحی آرم‌های آن دوران که در ذهن مردم ثبت شده است بیشتر بدانیم.
هرچند برخی از آرم‌هایی که این روزها به چشم ما کم و بیش آشنا می‌آیند فاقد نام طراح هستند و شناسنامه آنها چندان مشخص نیست اما در پرس و جوهای به عمل آمده اینچنین به نظر می‌آید که در روزهای انقلاب، هنگامی که شور و هیجانی بر تمام ایران اسلامی حاکم بوده است تمامی مبارزین و مردم انقلابی سعی بر تغییر و تحول همه چیز داشته‌اند حتی بسیاری از آرم‌های نهادهای تاسیس شده در بدو انقلاب از ذهن همان انقلابیون بوده است و در نهایت مهر تاییدی از جانب گرافیستی بر آن می‌خورده است.
● آرم جمهوری اسلامی ایران؛ طراح حمید ندیمی
همان طور که پیش‌تر اشاره شد در راس تمامی آرم‌های طراحی شده در دوران پس از انقلاب اسلامی، آرم جمهوری اسلامی ایران که توسط حمید ندیمی طراحی شده است از قداست و توجه ویژه‌ای برخوردار است و همین قداست و بزرگی سخن گفتن درباره آن را برای خالقش سخت کرده است.
این آرم در درون خود معانی زیادی را جای داده و سادگی و ظرفیت ویژه‌ای که برای دربرگیری معانی متعدد دارد که آن را از دیگر آرم‌های طراحی شده در این سال‌ها متمایز کرده است.
داستانی که از طراحی این آرم نقل شده است تنها به مصاحبه‌ای از حمید ندیمی با مجله پاسدار اسلام در سال ۱۳۶۲ و همچنین جزییاتی دقیق از استانداردهای طراحی این آرم در مجله استاندارد ایران (که توسط مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران منتشر شده است) محدود می‌شود. در فرصتی که به خبرنگار فارس برای ملاقات با حمید ندیمی دست داد، وی با ارجاع به همان مطالب منتشر شده سؤالات مطرح شده را پاسخ داد. داستان این آرم آنطور که در منابع ذکر شده نقل شده است از آنجا نشات می‌گیرد که دکتر ندیمی تفسیری از سوره حدید را می‌شنود و از آن پس سه رکن اساسی حکومت اسلامی از دیدگاه قرآن در ذهنش نقش می‌بندد. «کتاب»، «ترازو» و «آهن» و یا به عبارت قرآنی «کتاب»، «میزان» و «حدید».
● امام در یک سخنرانی خواستار تغییر نشان کشور می‌شوند
پس از پیروزی انقلاب امام خمینی(ره) در یک سخنرانی خواستار تغییر نشان کشور یعنی شیر و خورشید می‌شوند. در آن زمان حمید ندیمی با عشق و علاقه‌ای که هنوز هم وقتی از آن صحبت می‌کند در اشک چشمش موج می‌زند، شروع به اتود زنی طرح الله می‌کند که در انتها طرح آماده شده را به دفتر امام در قم ارسال می‌کند. هرچند که ابتدا در مسابقه‌ای که برای طرح آرم جمهوری اسلامی برگزار شد آرم دیگری به تصویب و در نهایت به چاپ بر روی اسکناس‌های آن دوران رسید اما دیری نمی‌گذرد که شبی آقای هاشمی رفسنجانی با دکتر ندیمی تماس می‌گیرند و خبر از تنفیذ آرم توسط امام (در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹) می‌دهند و از آقای ندیمی می‌خواهند تا بر روی طرح پرچم هم کار بکنند. رنگ‌های سبز و سفید و سرخ، علامت مخصوص جمهوری اسلامی و شعار «الله اکبر» همگی از ارکانی هستند که در قانون اساسی برای پرچم ایران در نظر گرفته شده‌اند. در اتودهای اولیه پرچم، عبارت «الله اکبر» طوری با خط کوفی بنایی نوشته شده بود که بعضی‌ها از درون آن حروف USA را برداشت کردند. پس از این جریان «الله اکبر» به صورت فعلی طراحی می‌شود.
اما آن چنان که از مطالب نوشته شده در مجله استاندارد ایران که تنها منبع رسمی تحلیل آرم جمهوری اسلامی است، برمی‌آید؛«کلمه قرمز و به خون آغشته "الله " منقوش بر پرچم جمهوری اسلامی به دلیل اینکه "الله "مبداء و منتهای آفرینش است و هدف و غایت حکومت اسلامی (الی الله المصیر...) به کار می‌رود انتخاب شده است.
هلالی‌های این شکل از نقش مبارکی ریشه می‌گیرد که بارها حضرت محمد (ص) با شمشیر بر شن‌ها ترسیم کرده‌‌اند.
پنج جزء تشکیل دهنده علامت که اگر به پنج اصل پایه دین برگردد اصل توحید را در حکم عمود و ساقه اصلی در میان دارند، گذشته از آنکه در ترکیب کلی خویش کلمه الله را بیان می‌کنند و عصاره‌ای از کلمه توحید یعنی لااله الااله را نیز در خود مستتر دارند. خطوط هلالی‌های طرح که در یک دایره محاط است با تداعی نصف النهارهای کره جهانی بودن دعوت اسلام را تجسم می‌بخشند.
جزء قائم میانی، در ترکیب با شکل تشدید که در خط فارسی و عربی نشانه شدت است شمشیر را تداعی می‌کند، قائم و ایستاده که خود نماد و قدرت و استحکام و ایستادگی است و این برداشتی تعبیری از کلمه "حدید " یا آهن است در کتاب الله (... انزلنا الحدید "فیه باس شدید) و ترکیب کاملا متقارن شکل بیانی از حالت تعادل و توازن که این نیز برداشتی تعبیری است از کلمه میزان در کتاب خدا (والسماء رفعها و وضع "المیزان ").
●الله اکبر و دلیل تکرار آن در حاشیه پرچم
«شعار الله اکبر» که تکرار می‌شود و تکرار از ویژگی‌های شعار است این شعار یازده بار در رنگ سرخ و یازده بار د
ر رنگ سبز یعنی بیست و دو بار تکرار می‌شود و این اشاره‌ایست به بیست و دوم بهمن. روزی که این شعار برای انقلاب اسلامی پیروزی آفرید.
قالب راست گوشه خط نوشته «الله اکبر» یادی است از کوبندگی این شعار که براستی سلاحی بود پیروز در دست مجاهدان انقلاب اسلامی. و این همان خطی است (خط بنایی) که شعار الله اکبر را بر بلندای اذان و بر گنبدها و مناره‌های الله اکبر در مساجد اسلامی نقش می‌کرده و اکنون بر بلندای پرچم ایران نشسته است. تکرار این شعار در ترکیب کلی پرچم حاشیه‌هائیست که با اتصال به رنگ سفید پرچم دو رنگ سرخ و سبز را به هم پیوند می‌زند. که اگر سفید نشانه‌ای از توحید باشد - که سفید ترکیب و توحید همه رنگ‌هاست - این رنگ متن سرخ پرچم را که نشانه خون و جهاد است به رنگ سبز که می‌تواند نمادی از آرمان‌های والای اسلام باشد می‌پیوندد.
و گوئی لاله، «لااله الااله» در زمین الله اکبر و هم زیر آسمان الله اکبر روئیده است و این پیام شهیدان اسلام است.»
همان طور که از نوشتار مجله استاندارد ایران استنتاج می‌شود آرم الله و در مجموع پرچم جمهوری اسلامی ایران با مفاهیمی کاملا اعتقادی، اسلامی و قرآنی طراحی شده‌اند و به کار بستن همین مفاهیم کافیست تا این آرم را به یک آرم مقدس و جاودان مبدل گرداند. در سؤالی که در لحظات آخر ملاقات با دکتر ندیمی مطرح شد، این بود که آیا وی فکر می‌کرده است سی سال پس از طراحی آرم جمهوری اسلامی همچنان آن را پایدار ببیند؟ وی در پاسخ گفت: این پرچم به امید دادن به دست حکومت امام زمان(عج) طراحی شد.
از دیگر آرم‌های طراحی شده توسط حمید ندیمی می‌توان به آرم خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران(ایرنا)، دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، آرم پیشین سازمان سنجش، دانشگاه زنجان، مرکز توسعه صادرات، انجمن اولیا و مربیان و مؤسسه عالی پ‍ژوهش در برنامه ریزی و توسعه اشاره کرد.
● آرم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یادگاری از شهید چمران
آرم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اوایل انقلاب توسط گروهی که تا به حال اسامی زیادی از آنها به گوش خورده است، طراحی شده است. در کتاب درآمدی بر تحلیل عناصر تصویری نوشته فهیمه پهلوان که به قطع آن را می‌توان جدیدترین منبع موثق درباره آرم‌های طراحی شده پس از انقلاب دانست، نام طراح آرم سپاه پاسداران چمران، حجت و سازگارا ذکر شده است. آن طور که از شواهد امر بر می‌آید شهید مصطفی چمران آرمی را اتود می‌زند و سپس با مشورت بقیه اعضا این طرح به اجرا می‌رسد. در تماس خبرنگار فارس با مهدی حجت، استاد دانشکده معماری و نخستین رییس سازمان میراث فرهنگی، وی طراحی این آرم را رد کرد و اظهار داشت که او تنها نظراتی را بر روی آرم داده است. بالطبع تماس با دیگر طراحان این آرم مقدور نبود. اما تلاش‌ها برای یافتن طراح آرم سپاه و داستان این آرم، در فضای مجازی اطلاعات دیگری به ما می‌دهد. سردار سرتیپ یوسف فروتن در مصاحبه‌ای، خود را مسئول طراحی آرم و مهر برای سپاه معرفی کرده است.
وی در مصاحبه خود یکی از برادران حزب‌اللهی را به عنوان طراح این آرم نام برده است و در ادامه از تحلیل آن سخن گفته است. وی در تشریح مفهومی نشانهِ‌های به کار رفته در آرم سپاه، «لا» را نشات گرفته از «لا اله الا الله» دانسته است که بیانگر دیدگاه و تفکر عقیدتی سپاه پاسداران و به معنای رد تفکر غیراسلامی و غیرقرآنی است. در رأس آرم هم آیه قرآنی «واعدوا لهم مااستطعتم من قوه» (و هر آنچه می‌توانید از نیرو فراهم کنید تا به وسیله آن دشمنان خدا و خودتان را بترسانید) قرار دارد.
شاید بتوان آرم سپاه پاسداران جمهوری اسلامی را یکی از پیچیده‌ترین آرم‌ها به لحاظ گرافیکی دانست که بیننده در نگاه اول و حتی شاید دوم آن را نمی‌تواند به خاطر بسپارد.
در این آرم دایره‌ای نیز به نشانه کره زمین و حضور بین‌المللی وجود دارد و همچنین شاخه زیتونی نیز به نشانه صلح طلبی در آن به کار رفته است. از دیگر عناصر به کار رفته در این آرم مشت گره کرده دست راست که اسلحه‌ای نیز در آن دیده می‌شود، است که در عین بیان نماد قدرت به مقاومت مسلحانه مردمی و مجاهدت در راه خدا و مبارزه علیه طاغوت اشاره دارد.
● شرکت پست جمهوری اسلامی ایران
آرم شرکت پست جمهوری اسلامی ایران از دیگر آرم‌هایی است که در این سال‌ها بسیار به چشم قشرهای مختلف جامعه خورده است. این آرم هم مانند دو آرمی که در قسمت‌های قبلی به آنها اشاره شد توسط یکی از استادان معماری دانشگاه و در حال حاضر رییس دانشکده معماری دانشگاه هنر تهران طراحی شده است. دکتر مصطفی کیانی در گفت و گویی با خبرنگار فارس از داستان شکل گیری این آرم گفت و همچنین اتودهایی از این آرم را در اختیار فارس قرار داد. مصطفی کیانی در ابتدا به جریان شکل گیری این آرم پرداخت و گفت: در سال ۱۳۶۷ هنگامی که من دانشجوی معماری بودم به لحاظ علاقه‌ای که به گرافیک، پوستر و طراحی آرم داشتم در مسابقه‌ای که شرکت پست برگزار کرد، شرکت کردم. در حدود سه هزار نفر در این مسابقه شرکت کردند که در مرحله اول ۷۰۰ نفر و سپس ۲۰ و در نهایت ۱۰ اثر برای داوری انتخاب شدند که در نهایت کار من موفق به مقام نخست شد.
وی ادامه داد: این آرم، هم بیان تصویری و هم بیان نوشتاری دارد. اما به لحاظ تصویری، که به شکل پرنده به نظر می‌آید، قوی‌تر است. جالب است بدانید که این پرنده از حروف «پ»، «ج»، و دو «الف» تشکیل شده است که بال پرنده متشکل از سه خط که خط اول سه نقطه، خط دوم دو نقطه و خط انتهایی یک نقطه است. این سه خط نشانگر حرف «پ» هستند و بدنه‌ این پرنده متشکل از دو حروف «ج» و «ا» است.
وی درباره توجه داوران آن مسابقه نسبت به مفهوم الفبایی این آرم گفت: من در دو صفحه تمامی حروف را توضیح داده بودم و تمامی رسم این آرم را همراه با قوس‌ها و زوایا مرحله به مرحله به مسابقه ارایه کردم.
وی با تاکید بر اینکه این آرم دارای حرکت است ادامه داد: این آرم که به شکل پرنده‌ای در حال پرواز دیده می شود، در واقع پرنده‌ای است که از شرق به غرب حرکت می‌کند.
کیانی که از دیگر آرم‌های طراحی شده توسط او می‌توان به آرم بسیج بیست میلیونی(به مناسبت هفته بسیج)، شرکت مهندسی عماد و شرکت عمران شهرهای جدید وزارت مسکن اشاره کرد، در ادامه گفت و گو با فارس افزود: آرم پست در گذشته و شاید در یک سوم تا نصف کشورها، شیپور و بوق بوده است. شیپور در اصل متعلق به ایرانیان و چاپار در زمان هخامنشیان بوده است. چاپارها به هنگام رساندن نامه‌ها با شیپور مردم را مطلع می‌کردند. رنگ زرد هم به نوعی رنگ اطلاع رسانی است چرا که صندوق‌ها و ماشین‌های پست در اکثر نقاط جهان، کتاب اول و باجه‌های تلفن همگی زرد هستند.
آرم اولیه این شرکت، آرمی است که از حرکت کمتری برخوردار است. اما آرم کنونی دارای قوس‌های بیشتری است که حرکت را در این آرم بیشتر القا می‌کند.
● آرم شرکت زمزم طرحی از قباد شیوا
آرم شرکت زمزم در سال ۱۳۶۵ توسط قباد شیوا گرافیست ایرانی طراحی شده است. شیوا دو سال پس از اتمام تحصیل در آمریکا به ایران باز می‌گردد و با علاقه پیگیر پروژه‌های گرافیکی می‌شود. قباد شیوا داستان طراحی این آرم را اینگونه برای خبرنگار فارس روایت کرد: در سال ۱۳۶۵ برای شرکت ساسان این آرم را طراحی کردم که به عقیده خودم گزینه‌های بهتری نیز در اتودهای آن وجود داشت. چند نمونه اتود و ماکت برای قوطی‌های نوشابه طراحی شد که در نهایت قوطی‌ها برای ساخت به کشور سوییس سفارش داده شدند.
وی ادامه می‌دهد: هنگامی که چند نمونه اتود زدم از طرف سفارش دهنده همه آنها مورد قبول قرار گرفت و گفتند که هر کدام را بر روی یک نوع قوطی ثبت می‌کنند. شیوا با مزاح از نبود نوشابه دایت در آن زمان می گوید و ادامه می‌دهد: اتفاقا یکی از آرم‌ها را برای نوشابه دایت انتخاب کردند در حالی که در آن زمان هنوز مهندسین شرکت ساسان فرمول نوشابه دایت را به کار نگرفته بودند.
پس از این که آرم اصلی نوشابه زمزم بر روی قوطی‌ها نقش بست کم کم مردم آن را در خاطر سپردند.
اما این آرم که تنها جنبه Trade Name و نوشتاری دارد پس از چند سال از طرف سفارش دهنده تغییراتی در آن داده می‌شود. کلمه زمزم که در ابتدا جدا نوشته می‌شده است پس از چند سال «ز» دوم به قسمت اول کلمه زمزم متصل می‌شود.
برج میلاد هم که از ساخت و افتتاح آن مدت زیادی نمی‌گذرد آرمش را قباد شیوا طراحی کرده است. پس از ۸ اتود اولیه در نهایت از طرف سفارش دهنده باز هم آرمی انتخاب می‌شود که به عقیده وی بهتر از آنها هم در میان اتودها وجود داشته است.
آرم کنونی برج میلاد نشان دهنده قسمت فوقانی برج است که تمامی هیکل برج به صورت نگاتیو در آن دیده می‌شود و در کنار آن به دو زبان انگلیسی و فارسی نام برج میلاد نوشته شده است.
● آرم‌های شناخته شده و طراحان ناشناس
نبود منبع و شناسنامه‌ای برای پدیدآورندگان آرم‌های آشنا یکی از نکات حائز اهمیت درباره آرم‌های طراحی شده در سی سال انقلاب اسلامی است.
آرم شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، بانک تجارت، بنیاد شهید انقلاب اسلامی، شرکت آب و فاضلاب، سازمان هواپیمایی کشوری، بانک کشاورزی، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، هواپیمایی آسمان، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان تامین اجتماعی، جهاد سازندگی، بانک ملی ایران، بانک ملت و سازمان انرژی اتمی تنها چند نمونه از آرم‌های مطرحی هستند که نام طراحان آنها همچنان ناشناخته است.
همان طور که پیشتر اشاره شد کتاب « درآمدی بر تحلیل عناصر تصویری در آرم» جز معدود منابعی است که تمامی آرم‌های طراحی شده پس از انقلاب اسلامی و متعلق به دستگاه‌ها و نهادهای دولتی را در بر دارد. فهیمه پهلوان پژوهشگر و نویسنده این کتاب در گفت و گو با فارس از نحوه اطلاع از نام طراحان این آرم‌ها گفت: در زمان گردآوری آرم‌های دولتی، دانشگاه هنر، ناشر این کتاب با تمامی ارگان‌های دولتی مکاتبه و درخواست نام طراح آرم آن نهاد دولتی را کرد که در نهایت نام بعضی از آرم‌ها ناشناس مطرح شد.
در حال حاضر برخی از آرم‌های موجود در این کتاب فاقد نام طراح هستند.

کیمیا ملکی

منبع : سایت تحلیلی خبری عصر ایران

مطالب مرتبط

چالشها و آسیبهای پیش روی ایران از منظر قدرت نرم ـ بخش اول

چالشها و آسیبهای پیش روی ایران از منظر قدرت نرم ـ بخش اول
● مقدمه: مفهوم شناسی
▪ قدرت چیست؟
قدرت از مفاهیم اصلی علم سیاست است که به معنای توانایی دارنده آن است برای واداشتن دیگران به تسلیم در برابر خواست خود، به هر شکلی. وجود اقتدار( اتوریته) یعنی قدرتی که مشروعیت آن براساس سنت یا قانون پذیرفته شده است یکی ازویژگیهای سازمان اجتماعی است که در آن فرماندهی ناشی از به رسمیت شناختن توانایی بزرگتری است که در شخص یا در مقام نهفته است.
قدرت سیاسی متضمن وجود رابطه روانی بین نخبگان سیاسی و کسانی است که تحت نفوذ آن قرار دارند. اعمال قدرت سیاسی خصیصه اصلی یک نظام سیاسی از زمان ظهور مفهوم حاکمیت است.(۱)
بطورکلی قدت به معنی توانایی نفوذ در رفتار دیگرن برای گرفتن نتیجه مطلوب است. راههای متعددی برای این تإثیرگذاری وجود دارد مانند تهدید ، متقاعدکردن از طریق پرداخت مالی یا جذب دیگران و همکاری با آنها.
گاهی می توان بدون دستوردادن بر رفتار دیگران تأثیرگذاشت. اگر بتوانید این را باور کنید که اهدافتان مشروع است می توانید بدون استفاده از تهدید به هدفتان برسید. مثلاٌ کاتولیکها نه بخاطر تهدید بلکه بخاطر احترام به پاپ، تعلیمات او را عمل می کنند.
سیاستمداران و مردم عادی اغلب قدرت را بعنوان داشتن توانایی نفوذ برنتیجه کار معنی می کنند. کسی که اقتدار، ثروت یا شخصیت جذابی دارد قدرتمند خوانده می شود. براساس این تعریف در سیاست بین الملل، ما کشوری را قدرتمند می دانیم که جمعیت زیاد، خاک گسترده، منابع طبیعی فراوان، قدرت اقتصادی، نیروی نظامی و ثبات اجتماعی دارد. برتری این تعریف دوم این است که قدرت را مشخص تر، قابل اندازه گیری و قابل پیش بینی می کند در این معنا قدرت به معنای داشتن کارتهای برنده در یک بازی است .
اما هنگامی که قدرت بعنوان مترادف برای منابعی که آنرا تولید می کنند تعریف می شوند می تواند در مقابل با این دو دیدگاه باشد که تأکید دارد دسته ای که بیشترین قدرت را در اختیار دارند همواره به آنچه مدنظر دارد دست نخواهند یافت. برای مثال در مورد منابع، ایالات متحده تنها ابرقدرت جهان در سال ۲۰۰۱ محسوب می شد اما نتوانست از فاجعه ۱۱ سپتامبر جلوگیری کند.(۲)
سنجش قدرت براساس منابع اگرچه ناکامل اما دستآوری مفید است. درک این نکته که کدام منبع بهترین پایه را برای رفتار قدرت در زمینه ای بخصوص تأمین می کند، حائز اهمیت است نفت تا پیش از انقلاب صنعتی و اورانیوم تا پیش ا زدوره معاصر منابع تعیین کننده ای بشمار نمی آمدند.
منابع قدرت بدون شناخت زمینه و شرایط موجود قابل ارزیابی نیستند. در بعضی مواقع آنهایی که مدیریتی برعهده دارند ، نیرویی تحت فرمان دارند و یا سرمایه ای در اختیار دارند قدرتمندترین افراد محسوب نمی شوند اینجاست که انقلابها معنی می یابند.
▪ قدرت نرم:
همه ما با قدرت سخت آشنایی داریم. می دانیم نیروی نظامی و اقتصاد ممکن است موجب تغییر موقعیت افراد شود.و قدرت سخت مبتنی بر مشوق«هویج» و تهدید«چماق» است اما مواقعی پیش می آید که شما بدون تهدید و یا هزینه محسوسی به نتیجه دلخواه دست پیدا می کنید . روشی غیر مستقیم برای دستیابی به چیزی که مدنظر دارید گاهی اوقات روی دیگر قدرت نامیده می شود.(۳)
قدرت نرم مفهوم جدیدی است که در دهه اخیر بوجود آمده است قدرت نرم برخلاف قدرت سنتی به این معنا است که مخاطب نه از روی جبر و اکراه بلکه از رضایتمندی تن به قدرت بدهد و به خواسته قدرتمند تن دردهد.(۴)
عصر قدرت نرم از بعد از فروپاشی شوروی شروع شده و امروز در ادبیات استراتژیک جهان وارد شده است.(۵)
در قدرت نرم برروی« ذهنیت» سرمایه گذاری می شود و قدرت نرم تولید عینیت مجازی می کند مثلاً اگر در دهه های گذشته تبلیغ می شد که فلان ابرقدرت چندهزار کلاهک هسته ای و سلاح های آنچنانی دارد واقعاً هم این توان نظامی وجود داشت اما در حال حاضر با تبلیغات رسانه ای کاری می کنند که اثر روانی و رعب حاصل از وجود آن بمبها و کلاهکها بدون آنکه واقعاً وجود داشته باشد ایجاد می شود یا از دشمن تصویری اغراق آمیز ساخته می شود.(۶)
قدرت نرم به مفهوم تغییر شکل قدرت از« قدرت آمرانه» به« قدرت متقاعدکننده» است و امروزه« اقتصاد اطلاعات پایه» و شبکه های اطلاع رسانی دو ابزار مهمم قدرت نرم در دست آمریکائیها است و آمریکائیها مدام در حال تئوریزه کردن و تکمیل به مفهوم قدرت نرم هستند.(۷)
قدرت نرم عبارت است از توانایی شکل دهی ترجیحات دیگران. در دنیای تجارت مدیران با هوش واقفند رهبری در صدور فرامین خلاصه نمی شود بلکه جذب دیگران به انجام آنچه شما می خواهید را شامل می شود.
رهبران سیاسی مدتهاست با قدرتی که از طریق جذابیت حاصل می شودآشنا هستند. اگر من بتوانم شما را به انجام آنچه می خواهم سوق دهم آنگاه نیازی به استفاده از« هویج»و« چماق» برای مجبورکردن شما ندارم. قدرت نرم ستونی از سیاست های روزانه دموکراتیک است. توانایی شکل «دهی ترجیهات» به همگرایی با سرمایه ای چون شخصیت جذاب، فرهنگ، ارزشها، و سازمانهای سیاسی و سیاستهایی که دارای مشروعیت و اعتبار اخلاقی هستند گرایش دارند اگر رهبری بتواند ارزشهایی که دیگران مایل به پیروی از آنها هستند را ارائه دهد آنگاه برای رهبری هزینه کمتری خواهد پرداخت. قدرت نرم تنها شبیه به نفوذ نیست. نفوذ می تواند در برگیرنده قدرت سخت تهدیدها و پرداخت ها باشد و قدرت نرم نیز چیزی بیش از ترغیب و یا توانایی به تهیج مردم است اگرچه این موارد بخش مهم از قدرت نرم را شامل می شود این مفهوم همچنین توانایی جذب افراد را شامل می شود و جذب افراد عموماٌ به موافقت و رضایت منجر می شود.
به بیان ساده در روابط مبتنی بر اخلاق، قدرت نرم، قدرت جذب کننده ای محسوب می شود . منابع قدرت نرم سرمایه هایی هستند که این جذابیت را ایجاد می کنند.
قدرت نرم ابزار رایج متفاوتی- نه زور و نه پول، را برای تولید همکاری مورد استفاده قرار می دهد قدرت نرم از جذابیت برای ایجاد اشتراک بین ارزشها و از الزام و وظیفه همکاری برای رسیدن به همه این موارد سود می جوید.(۸)
▪ انقلاب اسلامی و قدرت نرم
بدون تردید نام امام خمینی با تاریخ معاصر جهان آمیخته است و بویژه برای مسلمانان نامی آشنا و محبوب است. امام خمینی مرد قرن و احیاگر میراث عظیم اسلامی در جریان امروز است.
برغم سیطره تمدن غربی برجهان امروز و شیفتگی بسیاری به زرق و برق آن امام خمینیی کسی بود که راه جدیدی را برای انسان امروز ارائه نموده و به تعبیر اندیشمند پست مدرن فرانسوی میشل فوکو منادی معنویت و روحی جدید برای جهان بی روح در عصر حاضر گردید.(۹)
در اندیشة فوکو این قدرت نرم افزاری است که در مقابل چهرة سخت افزاری آن صف آرائی کرده و منجر به پیروزی انقلاب اسلامی می‌گردد . (۱۰)
انقلاب اسلامی مولود قدرت نرم بود و مبتنی بر قدرت نرم است و در ایران سال ۵۷ مردم براساس ایمان و اعتباری که برای امام خمینی قائل بودند باعث جوشش قدرت و ایجاد نظمی جدید شدند.(۱۱)
امام خمینی(ره) با استفاده از قدرت مردم و با استفاده از ایمان مردم و در راستای برهم زدن نظم قدیم و ایجاد نظم جدید حرکت کرد ، فقهای دیگر به دلایل شخصیتی یا دیگر دلایل اصلاً این جرأت را نداشتند که منبع قدرت ایمان را در جامعه فعال کنند. (۱۲)
مؤلفه هایی مثل مستضعفان،جنگ فقیر و غنی و ... که امام(ره) مطرح کردن جزوبحث قدرت نرم بود و حضرت امام مدام با قلب و ذهن مردم ارتباط برقرار می کرد.(۱۳)
انقلاب اسلامی به دین کارکرد ایدئولوژیک داد و برای پیروزی از قدرت نرم استفاده کرد(۱۴) و در حقیقت شرعی کردن سیاست استراتژی امام خمینی در انقلاب اسلامی بود.(۱۵)
امام خمینی(ره) هرگز از واژه دولت اسلامی استفاده نکردند و همیشه از جمهوری اسلامی یاد می کردند جمهوری اسلامی بازتولید« دولت اسلامی» در قرن بیستم بود.(۱۶)
پس از شناسایی دال مرکزی گفتمان سیاسی امام خمینی(ره) جامع ترین توصیف درباره مکتب اسیاسی امام خمینی را در کلام مقام معظم رهبری می یابیم. ایشان با اشاره به جایگاه امام خمینی درجهان معاصر خطوط اساسی و برجسته مکتب سیاسی امام خمینی را در پنج ویژگی اساسی اعلام کردند:
۱) پیوند معنویت و سیاست
۲) اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم
۳) رویکرد بین المللی و جهانی
۴) پاسداری از ارزشها و ولایت فقیه
۵) عدالت اجتماعی (۱۷)
با توجه به اهداف و اندیشه های اولیه انقلای و بررسی ویژگیهای مکتب سیاسی مورد نظر حضرت امام(ره) بنظر می رسد پس از گذشت بیش از ربع قرن از پیروزی انقلاب و در آستانه دهه سوم انقلاب بررسی میزان موفقیت و رسیدن به این اهداف برای جامعه و حکومتی که امام بنیانگذار آن بود ضروری بنظر می سد.
درحال حاضر با وجود اینکه ممکن است برخی از افکار و اندیشه های امام همچنان در جامعه پررنگ و روشن باشد ولی متأسفانه باید اذعان کرد با وجود اینکه در نتیجه گیری کلی ایران کشوریست که درراه این فکر حرکت می کند و در مسئولان کشور چه رهبر انقلاب چه رئیس جمهور و مسئولان و احزاب سیاسی برجسته این امر حس می شود ولی باید اذعان کرد برخی از افکار ایشان را حالتی از ابهام دربرگرفته است.(۱۸)
بنابراین قبل از هرچیز برای حفاظت از انقلاب اسلامی باید به شناسایی چالش ها و آفات انقلاب پرداخته و درصدد حل و فصل آن برآئیم و حتی چالشهای فرار و به فرصت تبدیل کرد. در غیر اینصورت انقلاب از درون تهی خواهد شد . اسلام خواهد ماند ولی تنها نام او، مردم باشند ولی مشغول کارهای دیگر، رهبران باشند ولی اخلاق و سیره آنها مانند خلفایی خواهند شد که ادعای امیرالمؤمنین داشتند.(۱۹)
چالشهایی که انقلاب اسلامی در آستانه دهه سوم انقلاب با آنها مواجه است را می توان در سه گروه زیر تقسیم بندی کرد:
الف)چالشهای داخلی
ب) چالشهای منطقه ای
ج ) چالشهای بین المللی
الف) چالشهای داخلی
۱) ترکیب جمعیتی جوان
۲) بحران اشتغال و تورم
۳) بحران سرمایه گذاری
۴) اقتصاد وابسته به نفت
۵) برخورد و تضاد جریانات عمده سیاسی
۶) تهاجم فرهنگی
۷ مواد مخدر و ایدز
۸) مهاجرت استعدادها به خارج از کشور
۹) تبعات ناشی از تنش در روابط ایران و آمریکا
۱۰) استقلال طلبی قومیتها
۱۱) جنبش نرم افزاری و فقر تولید علم
۱۲) بحران هویت در نسلهای آینده
۱۳) چشم انداز ۲۰ ساله
۱۴) اپوزسیون داخل و خارج کشور
۱۵) فمینسیم و مشارکت زنان در فعالیتهای اجتماعی و تبعات آن
۱۶) گردش نخبگان
۱۷ ) شکاف طبقاتی و بی توجهی به مقوله عدالت
و بطورکلی آسیبهای اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی و ....
ب) چالشهای منطقه ای
۱)اسرائیل کانون بحران ساز در منطقه
۲) ابهام در وضعیت رژیم حقوقی خزر
۳)بحرانهای نطامی در عراق، چچن، قره باغ، افغانستان و ...
۴) اختلافات مرزی با امارات
۵)بحران آب در خاور میانه
۶) طرح خاورمیانه بزرگ و تغییر رژیمهای منطقه از سوی آمریکا
ج چالشهای بین المللی
۱) جهانی شدن سیاست، اقتصاد، فرهنگ و ارتباطات
۲) بحرانهای زیست محیطی و جمعیتی
۳) بحران معنویت و اخلاق
۴) گسترش ناتو به سمت شرق
۵) هژمونی طلبی آمریکا و تلا ش برای ایجاد و نظام تک قطبی
۶) اختلاف سطوح منافع درمیان کشورهای صادر کننده نفت
۷) گسترش سازمان تجارت جهانی و عدم عضویت ایران در این سازمان
۸) بحران جهانی انرژی
۹)مشکل مربوط به کنترل فن آوریهای پیشرفته
۱۰) مسئله انرژی هسته ای
برخی از مشکلات ذکرشده در دو دهه قبلی انقلاب نیز وجود داشته و همچنان نیز ادامه داشته و برخی چالشها نیز مختص دهه سوم است و در این تحقیق سعی می شود تا برخی از مهمترین و اساسی ترین چالشها و آسیبهایی که انقلاب اسلامی در حوزه قدرت نرم در آستانه ورود به دهه سوم پیش روی دارد بررسی در صورت امکان پیشنهاداتی نیز ارائه می شود.

وبگردی
زیر و روی "اصلاح ساختاری"
زیر و روی "اصلاح ساختاری" - احتمال بعدی این است که شاید هدف این است که نظام ریاست جمهوری کنار برود و مجددا جایگاه نخست وزیری احیا شود. در این حالت نخست وزیر هم به طبع توسط مجلس انتخاب می‌شود و شک نکنید حتی اگر الان با توجه به ترکیب مجلس دهم قرار بود نخست وزیر انتخاب شود، فردی مانند سعید جلیلی انتخاب می‌شد.
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم !
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم ! - همزمان با رونمایی از پوستر و تیزر جدیدترین برنامه احسان علیخانی، روز و ساعت پخش اولین قسمت از «عصرجدید» اعلام شد.
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان !
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان ! - ارتفاعات تهران از جمله لواسانات یکی از این مناطق است که به گفته امام جمعه این شهر به شکل جدی و گسترده‌ای با این مشکل دست به گریبان است و ظاهراً کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری محلی برای دور زدن قانون از سوی برخی افراد شده است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران - حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در انگلیس توییتی را منتشر ساخت که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. وی مدعی شده که در فهرست کشورهایی که در حفظ ارزش پول ملی در برابر دلار با بیشترین مشکلات مواجه شدند ایران با وجود فشارها و تحریم اقتصادی، عملکرد بهتری از کشورهایی چون ترکیه، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی و سوئد داشته است.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید !
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید ! - ژاپنی صحبت کردن جواد خیابانی