یکشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۷ / Sunday, 27 May, 2018

پاسخ به شبهات قرآنی از نگاه آیت الله معرفت


پاسخ به شبهات قرآنی از نگاه آیت الله معرفت
شبهه در موضوعات مختلف علوم قرآنی سابقه ای به اندازه خلقت این کتاب مقدس و یگانه دارد و مخصوص یکی دو سده، یکی دو دهه و سال های اخیر هم نیست. از همان ابتدای بعثت، عده ای پیامبر را ساحر و قرآن را سحر عنوان کردند و عده ای هم آن را محصول آموزش های بشری می دانند و در سال های اخیر هم عده ای آن را زائیده خود پیامبر و یا الفاظ آن را از پیامبر و متن را از خدا می دانند. متن زیر به بررسی پاره ای از این شبهات و پاسخ به آن ها از دیدگاه چهار نفر از کارشناسان قرآنی و محققان حوزوی در رشته علوم قرآنی که در آستانه دومین سالگرد ارتحال آیت الله معرفت در قم گرد هم آمده بودند می پردازد؛ آقایان حجج الاسلام محمدعلی رضایی اصفهانی، عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه و مدیر مسول فصلنامه تخصصی قرآن و علم، علی نصیری، مدیر سابق گروه قرآن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، رضا مودب مدیر انجمن قرآن پژوهی حوزه علمیه قم و عبدالکریم بهجت پور، عضو شورای پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
● تعریف شبهه
حجت الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی در تعریف شبهه می گوید: شبهه اشکالی است که منشا آن یا عدم دقت، یا شیطنت و یا عدم آگاهی است و ظاهرا اشکالی علمی است، و معمولا کسانی آن را مطرح می کنند که یکی از سه عامل مذکور را قصد کنند. شبهه سازان یا مخالف دین هستند، یا علیه مذهب حقه شیعه شبهه ایجاد می کنند و یا دوستان نادان هستند. آیت الله معرفت به خوبی به این مطلب پی برده بود و ساحت هر سه نوع شبهه را از همدیگر جدا می دانست و پاسخ ها را هم متناسب عنوان می کردند.
شیوه پاسخ گویی به شبهات: این محقق قرآنی در این زمینه می گوید، با سه شیوه انفعالی، مدافعانه و تبیین صحیح معارف به صورت محققانه، منصفانه و مودبانه می توان به پاسخ گویی به شبهات پرداخت. آیت الله معرفت راه سوم را انتخاب کرده بود. وی به هیچ کسی توهین نمی کرد و قلم بدی از وی صادر نمی شد و دفاعش هم مقلدانه، کورکورانه و متعصبانه نبود. مجموعه کتاب های آیت الله پاسخ به شبهات قرآنی است و التفسیر و المفسرون در واقع پاسخ به شبهات دکتر ذهبی درباره شیعه است.
انواع شبهاتی که آیت الله معرفت در کتاب هایش به آنان پاسخ داده است
رضایی اصفهانی در این باره می گوید: ایشان به ۱۸ شبهه مشخص پاسخ داده است.
▪ شبهه شق القمر: عده ای آیاتی از قرآن را به عنوان استناد به این موضوع در نظر گرفته اند اما آیت الله معرفت معتقد هستند که این آیات مربوط به قیامت است و ربطی به این موضوع ندارد.
توفان نوح: وی معتقد بود که این توفان جهانی نبود و تنها مخصوص منطقه خاصی بوده است.
▪ صلب و الترائب: با پیشرفت علم این گونه عنوان شده است که ماء دافق(آب گندیده) ربطی به سینه زن ندارد در حالی که این موضوع در قرآن عنوان شده است. آیت الله معرفت برای حل این مسئله در جلد ششم التمهید می گوید که ترجمه و تفسیر مفسران و مترجمان از این عبارت غلط است، و ترائب نه به معنی سینه زن بلکه به معنای جلوی ران مرد و ناحیه گردن است و تنها برای مرد بیان شده است و اصلا هیچ ربطی به زن ندارد و ماء دافق از پشت و جلوی مرد خارج می شود.
▪ یا اخت هرون: این شبهه به علت ناهمزمانی حضرت مریم با دوران هرون است و چگونه ممکن است این دو خواهر و برادر باشند در حالی که سال ها با یکدیگر فاصله زمانی داشته اند. آیت الله معرفت معتقد بود این عبارت تنها ضرب المثل است و معنای آن این است که ای کسی که در پاکی مانند خواهر هرون هستی.
▪ رئوس الشیاطین: اعراب جاهلی معتقد بودند که مجانین افرادی جن زده و نه بیمار روانی هستند در صورتی که امروزه دقیقا خلاف این عقیده را قبول داریم. وی در این باره می گفت در اینجا رئوس الشیاطین نه به معنای سرهای شیطان بلکه نوعی گیاه با بو و رنگ بد بوده است و نوعی تمثیل است. چشم زخم: معرفت معتقد است که در قرآن هیچ مستندی برای اثبات چشم زخم اعم از آیه و ان یکاد و ق€• نمی توانیم بیابیم اگر چه این موضوع از طریق روایات و منابع دیگر قابل اثبات است.
▪ سبع سموات و سته ایام: وی آیام را به معنای دوره و نه روز می گیرد.
▪ من کل شی ء خلقنا زوجین: این شبهه با تکثیر تک سلولی ها بدون وجود دو جنس از آن ها بروز کرد، آیت الله معرفت در این باره می گوید که زوج در قرآن و در همه جا به معنای دو جنس نر و ماده نیست بلکه در برخی از آیات به معنای قرین و مشابه است مانند دولنگه یک جفت کفش. یعنی آمیب ها و تک سلولی ها هم که با تقسیم شدن تکثیر می شوند قرین و مشابه دارند.
▪ تعمل قلوب التی فی الصدور: مراد از قلب در این آیه قلب صنوبری نیست بلکه کنایه از ذات و درون انسان است و قلب وجودی انسان. سخن گفتن مورچگان با حضرت سلیمان که آیت الله معرفت امکان این سخن گفتن را اثبات می کند. کسونا العظام لحما: عده ای از پزشکان می گویند نحوه رشد جنین این گونه است که بر خلاف قرآن ابتدا گوشت و بعد استخوان تشکیل می شود. آیت الله معرفت در این زمینه هم معتقد بودند که قرآن می گوید ابتدا گوشت می روید اما مواد کلسیمی در ناحیه ای زیاد می شود و در همان ناحیه مجددا گوشت می روید. و این از اعجازهای علمی است. شهاب سنگ ها و موضوع رجوما للشیاطین که وی در این زمینه هم پاسخ لازم را ارائه داده اند. تغرب فی عین حمئه: این عبارت ناظر به این است که ذوالقرنین تصور کرد خورشید در چشمه گل آلودی فرو می رود که عده ای عنوان می کنند این موضوع با ثابت بودن خورشید منافات دارد. ایشان بیان می کنند که قرآن کریم می فرماید، ذوالقرنین پنداشت و تصور کرد که ق€• و این تصور او بود نه اینکه قرآن بخواهد بگوید واقعا همین طور است و این موضوع را می توان از واژه وجدها در ابتدای آیه اثبات کرد. خطاهای تاریخی(بحث هامان و برج بابل) که در عراق قرار دارند اما هامان در مصر بوده است و ربطی به بابل ندارد همچنین قالت الیهود ید الله مغلوله و عزیربن الله که در این موارد هم ایشان شبهه را رفع کرده است.
▪ داروینیسم: یکی از موضوعات بسیار چالش برانگیز است که ایشان با زیرکی به آن پاسخ داده است و داروینیسم را موید مطلب قرآن می داند البته در صحت این نظریه به طور کلی میان دانشمندان بحث وجود دارد.
▪ شبهات ادبی: وجود جن در قرآن که ایشان معتقد به وجود آن است و در مقابل اعتقادی به وجود غول که در فرهنگ اعراب جاهلی بوده است ندارد همچنین ایشان ذوالقرنین را کوروش می داند.
شبهه مصادر قرآن
این شبهه از زمان خود رسالت پیامبر و نزول قرآن مطرح بوده است و عده ای مطرح می کردند که قرآن مصدر انسانی دارد و محصول آموخته های پیامبر از دانشمندان یهودی و نصرانی هم عصر خود به ویژه ورقه بن نوفل و بحیرا بود . این شبهه در دو سه دهه اخیر با اشکال دیگری پر رنگ شده است. حجت الاسلام والمسلمین علی نصیری، مدیر سابق گروه قرآن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و از محققان قرآنی کشور در این باره می گوید: در دو سه قرن اخیر که بحث استشراق داغ شده است کسانی مانند ویل دورانت در تاریخ تمدن خود بر روی موضوع ورقه بن نوفل تمرکز بیشتری کرده اند، برای اثبات این شبهه به این داستان تاکید کرده اند. ریچاردبل مدعی است که پیامبر(ص) در واژه الرحمن از مذهب مانوی متاثر شده است. برنارد هیتلر و ونزبر شبهه قطع قرآن و اینکه از قرن سوم به قبل دیگر نسخه ای از قرآن نداریم ، فیلیپ ، جوینی و کایتانی و دیگران هم شبهه های دیگری در این زمینه عنوان داشته اند. به هرحال این شبهه دلایل تاریخی، درون متنی و درون دینی دارد؛ عده ای دلایل درون دینی آورده اند و به طور مثال عاشورا را ماخوذ از آئین یهود دانسته اند و گفته اند در آئین یهود بوده است. عده ای هم برای اثبات مدعی اسلوب قرآن را مشابه کتاب های پیشین و عده ای هم کاربست کلمات سریانی و عبرانی و ق€• را دلیل این موضوع می گرفتند.قرآن درباره کتب پیشین سه نقش اصلی را بازی کرده است آموزه های درست مانند معاد و خدا و توحید و ق€• تایید کرده است، برخی از آموزه ها مانند قصه حضرت آدم و آفریده شدن زن از دنده مرد را اصلاح و بازسازی و در آموزه هایی هم که کتاب های پیشین سکوت کرده و موضوعی بیان نکرده قرآن ابتدا شروع به بیان آن فرموده است.
شبهه درباره روایت سبعه احرف
حجت الاسلام رضا مودب، مدیر انجمن قرآن پژوهی حوزه علمیه، در این نشست درباره این شبهه به ایراد سخن پرداخت. وی گفت: این شبهه به روایتی بازمی گردد که پیامبر(ص) فرمودند که جبرئیل آمد و به من گفت که قرآن را بر هفت حرف بخوان و عده ای این روایت را مبنای این شبهه گرفتند که قرآن به هفت شکل نازل شده است و آن را مستند به اختلاف قرائت می کنند. گلدزیهر در مذاهب التفسیر که عبدالحلیم نجار آن را ترجمه کرده است آورده است: هیچ کتاب قانونگذاری یافت نمی شود که نص آن وحی الهی است در حالی که مضطرب و ناپایدار است. مقتضای حدیث سبعه احرف این است که هر کدام از هفت حرف از طرف خداوند است و شباهت زیادی به رای تلمود دارد.
بلاشر هم می گوید: در مدت ۳۰ سال از خلافت حضرت علی(ع) تا خلافت خلیفه پنجم اموی اوضاع مبهم به نظر می رسد در این مدت تمایلات مختلفی رودررو می شوند اما مصحف عثمانی در بلاد اسلامی گسترش می یابد و رو به افزایش می رود در همین زمان نظریه ای به وجود آمد که اقدام عثمان در جمع آوری قرآن خیلی مهم بود چون برای مومنان کلمات و ظاهر آن چندان اهمیتی نداشت بلکه برای آنان روح و معنا مهم بود از این رو گاهی کلمات هم معنا را جای یکدیگر می گذاشتند. مودب می افزاید: آیت الله معرفت در کتاب التمهید ابتدا این حدیث را به صورت مفصل بیان کرده و استنادات آن را از کتب اربعه حدیثی آورده است . ایشان با مطالعه جامع و دقیق نتیجه گیری می کند که تنها چهار روایت در خصوص سبعه احرف در منابع شیعی هست که دو تای آن در خصال شیخ صدوق آمده است و دو تای آن هم از محدثان غیر معروف نقل شده است. وی می فرماید که این روایت هیچ ارتباطی با الفاظ ندارد و در فضای تفسیری است و هیچ مستندی برای اختلاف قرائت نیست و هر آیه احتمال وجوهی از معنا را دارد که عدد ۷ هم بیان نوعی کثرت است.. هنر آیت الله معرفت در این است که این روایت را ناظر به جنبه معنایی و در درجه ای دیگر به اختلاف در لهجه ها و لحن ها تعبیر می کند که هیچ ارتباطی به نزول قرآن ندارد و تنها برای تیسیر در لحن ها است . البته آیت الله معرفت نقبی هم به سند حدیث می زند و آن را مخدوش می داند و چون آیت الله العظمی خویی معتقد است که این روایت جعلی و دست ساز است و از مصادر اهل سنت وارد مصادر و منابع شیعی شده است ضمن آنکه برخی از امامان معصوم(ع) هم روایاتی خلاف این حدیث بیان کرده اند و این روایت را کذب دانسته اند.
● قرآن و فرهنگ های زمانه
عده ای بیان کرده اند که قرآن از فرهنگ زمانه خود تاثیر پذیرفته است و این شبهه به ویژه در سال های اخیر هم در قالب سوالاتی مانند اینکه قرآن اگر در کشور دیگری نازل می شد رنگ و بوی آن فضا را می گرفت مطرح می کنند. حجت الاسلام عبدالکریم بهجت پور، عضو شورای پژوهشی مرکز فرهنگ و معارف قرآن کریم با اشاره به دیدگاه های آیت الله معرفت در این باره می گوید: قرآن در بستر فرهنگی اجتماعی و ناظر بر آن فضا نازل شد و سبک بیانی آن هم توجه به آن فضا بوده است، اینکه قرآن بازتاب فرهنگ زمانه خود است تردیدی نیست اما اینکه قرآن از فرهنگ زمانه خود تاثیر گرفته است قطعا چنین نیست و آیت الله معرفت در این زمینه بسیار حساس بودند و می گفتند که قرآن آمده است تا تغییر ایجاد کند نه اینکه تاثیر بگیرد به هر حال قرآن همان طور که خودش می فرماید به لسان قوم سخن گفته است و در این تردیدی نیست اما آیا هنگامی که قرآن واژه ای را استعمال می کند با کسانی که از معاصرین آن را استعمال می کنند در حکمت و مصلحت وضع هم هماهنگند یا همگامی در مقام مخاطبه است. آیت الله معرفت معتقد بود چنین اتفاقی نیفتاده است قرآن مجارات دارد اما با فلسفه وضع هماهنگ نیست .قرآن اگر جایی لفظی را به کار برده است که فلسفه ای دارد آن را صرفا با هدف مجارات به کار برده مثلا در واژه «خلق» که عرب آن را به معنای جبری می گیرد اما قرآن با دستوراتی که می دهد روی اعتباری بودن اخلاق تاکید می کند آیت الله معرفت معتقد بود که معنایی که در واژه ها مورد نظر قرآن بوده همان معنایی است که هنگام نزول مورد توجه بوده هر چند معنای واژه ها در طول زمان تغییر کند.
● پرسش و پاسخ:
▪ قرآن از حیواناتی مانند ابل نام برده است و فرموده افلا ینظرون الی الابل کیف خلقت، آیا اگر قرآن به طور مثال در استرالیا نازل می شد به حیواناتی مانند کانگرو اشاره می کرد؟
ـ بهجت پور: زبان قرآن، زبانی گفتاری است. قرآن جامعه عرب را نمونه و مثال در نظر گرفته است و در میان چهار تمدن اطرافش اینجا را انتخاب کرده است که در بربریت و توحش به سر می برده اند و خواسته ثابت کند که چه تاثیری داشته است. زبان قرآن آموزشی نیست بلکه زبان تربیتی است بنابراین اگر قرآن در هر جای دیگر و مثلا در ایران نازل می شد به زبان قوم بود و مثال هایش ایرانی می شد .بنا نبود محاوره ها حارج از فضای عرب باشد و این هم ایرادی ندارد ضمن آنکه ابل در اینجا مصداق است و هرکس با خواندن آن می تواند در فضای زیست محیطی خود سیر کند و برای خداشناسی به حیوانات اطرافش بنگرد.
▪ آیا آیت الله معرفت وجود جن را پذیرفته است یا نه؟
ـ رضایی اصفهانی: قرآن در برخورد با فرهنگ زمان خویش سه روش را می توانست در پیش بگیرد؛ همه عناصر فرهنگ زمانه مانند چشم زخم و غول و ق€• را رد کند، همه عناصر خوب و بد را بپذیرد و بگیرد و سوم اینکه عناصر مثبت را تایید کند و عناصر منفی را رد. قرآن شیوه سوم را انتخاب کرده است و خصلت هایی مانند وفای به عهد و میهمان دوستی و ق€• را گرفته و تایید کرده است اما با وجود غول که در فرهنگ اعراب بوده مخالفت کرده است و قطعا ایشان وجود جن را که سوره ای به این نام در قرآن هست پذیرفته است.
▪ آیا ورقه بن نوفل پسر عموی خدیجه بوده است و داستان ورقه صحیح است؟
ـ حجت الاسلام نصیری: این روایت دو گونه نقل شده است، بعد از اینکه در غار حراء به پیامبر وحی می شود، ورقه ایشان را می بینند و یا ایشان پیش ورقه می روند و ماجرا را می گویند و ورقه هم که از علمای نصرانی بوده است به او می گوید این که پیامبر دچار توهم و اشتباه نشده است بلکه این نوید نبوت پیامبر است که در کتب پیشین مژده داده شده است که این روایت قطعا از دید ما اشتباه است و با شخصیت پیامبر انطباق ندارد یعنی آیا پیامبر نمی دانست که به او وحی نازل شده و فرد دیگری باید به او گوشزد می کرد. اما روایت دیگر که علامه طباطبایی هم آن را احتمال داده اند این است که خدیجه(س) وقتی پیامبر را در جامه پیچیده دیده است برای رفع نگرانی خود به نزد ورقه(پسر عمویش) رفته و او هم مژده نبوت پیامبر را داده و خدیجه نگرانی اش رفع شده است.

علی فرج زاده

منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

نشانه را به خاطر بسپار!

نشانه را به خاطر بسپار!
● خیر کثیر
به برادرانی که اهل تلاوت قرآنند، مکرر یادآور شده‌ام که شما نمی‌توانید خوب تلاوت بکنید، در حالی که نمی‌دانید کجا باید وصل کنید، کجا باید وقف کنید و کجا را مناسب است با چه لحنی بخوانید. در حرف زدن معمولی هم، شما صدایتان را بالا می‌برید، پایین می‌آورید و بر تأثیرگذاری سخن می‌افزایید. اینها لازمه‌ی کلام است. وقتی قرآن را تلاوت می‌کنید، باید بتوانید این کارها را بکنید و بدون اطلاع نمی‌شود این کارها را انجام داد. حفظ قرآن قدم بعدی است که هر کس توفیق پیدا بکند، یقیناً خیر کثیری به‌دست آورده است.
▪ سخنرانی در دیدار با قاریان چهل کشور جهان
● حفظ نکردن نقص است
نپرداختن به حفظ قرآن در حال حاضر، واقعاً نقیصه‌ای در حوزه‌های ما به شمار می‌آید. در بعضی از حوزه‌های اهل سنت -همان‌ طور که مسبوق است- از بدو ورود، حفظ قرآن جزو شرایط است. در دیگر حوزه‌ها نیز اگر شرط، حفظ قرآن نباشد، ولی بدان تشویق می‌شوند. غالب عالمان اهل سُنّت با قرآن انس زیادتری دارند؛ در حالی که ما در حوزه‌های خودمان شاهد طلبه‌هایی هستیم که مقداری هم درس خوانده‌اند، لیکن هنوز بر همین قرائت رایج قرآن ‌که ما با آن انس داریم، تسلط ندارند. یعنی هنوز در تلاوتشان اشکالاتی وجود دارد، چه رسد به این ‌که قرائت دیگری را نیز بدانند.
▪ دیدار با مدرسان و مسئولان دبیرستان علوم و معارف اسلامی شهید مطهری
● فرمانده حافظ قرآن
بایستی در اوقاف و جاهای دیگر، واقعاً برنامه‌ریزی وسیعی برای حفظ قرآن بشود. [...] اصلاً جلسه بگذارید و ترتیبی بدهید که بشود بچه‌ها را از کوچکی در دبستان وادار به حفظ قرآن کنند؛ البته مجبورشان نکنند، جایزه قرار بدهند و مثلاً بگویند هر بچه‌ای که در دوره‌ی دبستان، این‌ قدر از قرآن را حفظ بکند، این مقدار امتیاز خواهد گرفت؛ یا اگر کسی در دبیرستان، این مقدار قرآن را حفظ کند، به قدر این واحدها یا این درس‌ها، نمره یا امتیاز مادی می‌دهیم. من حاضرم در این مورد کمک کنم و هر چه که بخواهید پشتیبانی بکنید، من آماده‌ام .
والله مکرر اتفاق افتاده که با خودم فکر کرده‌ام و گفته‌ام که اگر ممکن باشد، هرچه دارم، بدهم و حفظ قرآن را بگیرم
[...] مسأله‌ی حفظ را خیلی جدی بگیرید. متأسفانه ما و بچه‌هایمان حفظ قرآن نداریم. بگذارید یک خرده جلو برویم و در سطح کشور مسأله‌ی حفظ قرآن را گسترش بدهیم، آنگاه حرفی نداریم که در موقع سربازی، حافظان قرآن را معاف کنیم. البته ما نباید این‌ طور بگوییم که حافظ قرآن معاف است؛ چون مسأله‌ی سربازی در این‌جا، غیر از سربازی در مصر است. سربازی در این‌ جا مثل قرآن‌خواندن است و جهاد فی‌سبیل‌الله است. جهاد فی‌سبیل‌الله با قرآن خواندن، عِدلین هستند؛ این‌ها از هم جدا نیستند. [...] دولت در این‌جا، دولت قرآن است، سربازی آن هم جهاد است. این خیلی متفاوت است. بنابراین به جای معاف کردن، بهتر است بگوییم هر کس که حفظ قرآن داشت، فرمانده می‌شود؛ این را حاضرم. اگر کسی حفظ قرآن بکند، من به او درجه می‌دهم. همین خوب است.
▪ مراسم تودیع با قاریان قرآن؛ استاد شحات محمد انور و استاد محمد بسیونی
● حاضرم هرچه دارم بدهم
برادران! شماها چرا قرآن را حفظ نمی‌کنید؟ شماها جوانید. والله مکرر اتفاق افتاده که با خودم فکر کرده‌ام و گفته‌ام که اگر ممکن باشد، هرچه دارم، بدهم و حفظ قرآن را بگیرم؛ ولی افسوس که ممکن نیست. در این سن، من دیگر نمی‌توانم قرآن را حفظ کنم. اما شما جوانید، شما بچه‌اید و می‌توانید حفظ کنید. حافظه‌ی شما حافظه‌ی جوانی است. سنین بیست‌ و پنج‌ ساله و سی ‌ساله و زیر سی سال که غالب قراء ما بحمدالله در این سن هستند، سنین حفظ قرآن است. کلام خدا و آیات کریمه‌ی الهیه را حفظ کنید و از حفظ بخوانید.
▪ دیدار با قاریان قرآن؛ شعبان عبدالعزیز صیاد، محمود صدیق منشاوی
غالب عالمان اهل سُنّت با قرآن انس زیادتری دارند؛ در حالی که ما در حوزه‌های خودمان شاهد طلبه‌هایی هستیم که مقداری هم درس خوانده‌اند، لیکن هنوز بر همین قرائت رایج قرآن ‌که ما با آن انس داریم، تسلط ندارند.
● از بچگی
بعضی از این جوانان وقتشان دارد دیر می‌شود. [...] من عقیده‌ام این است که حفظ قرآن باید از بچگی شروع بشود، یعنی حدوداً از دوازده سالگی سیزده سالگی؛ «التّعلم فی الصّغر کالنقش فی الحجر».
▪ سخنرانی در دیدار با قاریان مصری؛ شَحّات محمد انور و سیّد متولی عبدالعال
● هنوز کم است
آن‌ طور که مشهود است، جوانان و نوجوانان ما به حفظ اقبال کرده‌اند؛ منتها کم است. ما که در یک جامعه‌ی بزرگ و در یک کشور پهناور زندگی می‌کنیم، بایستی هزاران نفر حافظ قرآن داشته باشیم. کسانی که در سنین بالا هستند، شانس حفظ کردنشان کم‌تر است؛ اگرچه شانسشان منتفی نیست. البته بعضی‌ها وقت نمی‌کنند؛ اگر وقت می‌کردند، می‌توانستند تجربه و آزمایش کنند. من خودم وقت نمی‌کنم، والاّ در همین سنّ هم شروع به حفظ قرآن می‌کردم. جوانان این را بدانند که حتی در سنین ما اگر وقت و مجال بود، جا داشت و بهتر بود که کسی برای حفظ قرآن صرف وقت می‌کرد؛ در سنین جوانی این کار لازم است. اصلاً بهتر این است که همه‌ی مردم ما انسشان با قرآن به گونه‌ای باشد که آیات قرآن به گوششان آشنا باشد. وقتی آیه‌ای را می‌خوانند، صدر و ذیل و قبل و بعد آیه برایشان آشنا باشد.
▪ سخنرانی در پایان مراسم قرائت قاریان قرآن در ماه مبارک رمضان
● مقدمه لازم
حفظ قرآن و فهمیدن مفاهیم و ترجمه‌ی کلمه کلمه‌ی قرآن، برای کسانی که به زبان عربی آشنایی ندارند، لازم است. وقتی که کلمات قرآن را فهمیدید، آن وقت تدبر لازم است. حتی آن کسی که الفاظ عربی را هم خوب بلد است، اگر تدبر نکند، بهره‌ی کمی از قرآن خواهد برد. در قرآن تدبر لازم است؛ تدبر یعنی اندیشیدن در مفاهیم قرآنی. این سخن عمیقی است، این سخن بزرگی است؛ باید در آن تدبر کرد. گوینده‌ی آن، ذات اقدس الهی است. کلمات آن هم مال ذات اقدس الهی است، یعنی الفاظش، نه فقط مفاهیمش. لذا بایستی در آن دقت کرد، باید آن را فهمید، باید در آن غور کرد. این‌ها حاصل نمی‌شود، مگر با انس با متن قرآن.
▪ بیانات در مراسم اختتامیه‌ی پانزدهمین دوره‌ی مسابقات قرآن
● کار خداست
خدای متعال در قرآن فرموده است: «إنّا نَحْنُ نَزّلْنَا الذّکْر و إنّا لَهُ لَحافِظونَ». حفظ قرآن، حفظ معارف الهی، حفظ آیات نازل شده بر قلب مقدس پیغمبر، چیزی نیست که وسوسه‌ها و توطئه‌های بشری بتواند با آن مبارزه کند. حفظ قرآن کار خداست و تدبیر الهی، قرآن را رایج خواهد کرد. البته شرط دارد. مثل همه‌ی نعمت‌های الهی شرطش این است که مردم با تلاش و همه‌ی وجود و تواناییشان به دنبال کسب این نعمت الهی باشند. مردم ما با همه‌ی وجود و با همه‌ی تلاش به دنبال اسلام و قرآن راه افتادند، خدای متعال هم این نعمت را به آن‌ها ارزانی داشت. امروز بحمدالله امواج آموزش و تعلیم و تعلم قرآن بسیاری از نقاط جامعه‌ی ما را فراگرفته است و من خوشحالم از این‌ که می‌بینم جوانان، نوجوانان و کودکان در راه آموزش قرآن تلاش می‌کنند.
▪ سخنرانی در دیدار جمعی از حافظان و قاریان قرآن نونهال و نوجوان کشور
● سطح بالا
توقع ما این است که کسانی که رتبه‌های بالا را می‌آورند، سطحشان خیلی بالا باشد؛ به‌طوری که قلب آدم نسبت به قرائت و تلاوت آن‌ها واقعاً راحت باشد. این آقاپسری که این‌جا آمد و قرآن را با شماره‌ی آیاتش از حفظ خواند، به نظر من باید پدرش را خیلی تشویق کنید. خود این بچه که یاد نمی‌گیرد؛ آن پدرش هست که به او یاد می‌دهد. این سبکی هم که آقای خزعلی در ایران باب کرده‌اند که شماره‌ی آیات را هم حفظ می‌کنند، سبک خیلی خوبی است.
▪ مراسم تودیع با قاریان مصری؛ شحات محمد انور و سید متولی عبدالعال

وبگردی
گفتگوی حسین دهباشی با آیت الله سید کمال حیدری
گفتگوی حسین دهباشی با آیت الله سید کمال حیدری - خشت خام / نوبت چهلم و یکم / گفتگوی حسین دهباشی با آیت الله سید کمال حیدری / پخش اختصاصی از آپارات
تنش و درگیری شدید در کنگره حزب اعتماد ملی!
تنش و درگیری شدید در کنگره حزب اعتماد ملی! - کنگره حزب اعتماد ملی با حضور بزرگان اصلاحات مانند عارف، مطهری و حضرتی
دوم خرداد؛ بیست و یک سال بعد
دوم خرداد؛ بیست و یک سال بعد - صادق زیباکلام می‌گوید: دوم خرداد به این دلیل نقطه عطف شد که مسئولین نظام بر روی حجت الاسلام علی اکبر ناطق نوری نظر داشتند، ولی مردم به سیدمحمد خاتمی رای دادند. ناطق نوری هفت میلیون و خاتمی ۲۰ میلیون یعنی حدود سه برابر نامزد مسئولین رای آورد. عبدالله ناصری نیز می‌گوید: ما امروز حجت الاسلام ناطق نوری، رقیب جدی ۲۱ سال پیش این گفتمان را در کنار گفتمان اصلاح طلبی می‌دانیم. این یکی از دستاورد‌های جنبش دوم…
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.