نقد و بررسی کتاب «فوکو در ایران»

کسبه در منطقه هفت تهران برای کم کردن هزینه برق، چراغ‌ها و کولرها را مدیریت می‌کنند؛ اما برای مغازه‌هایی که یخچال و فریزر بخش اصلی کارشان است راه چندانی برای کاهش مصرف وجود ندارد. در مراکز دولتی، کاهش مصرف گاهی از جایی شروع می‌شود که مراجعین آن را احساس می‌کنند: سرمایش سالن انتظار. در سوی دیگر، پاساژهای بزرگ منطقه با سرمایش مرکزی و روشناییِ تمام‌وقت، مصرفی بی‌حساب‌وکتاب دارند.

خبرنگار انصاف نیوز از ساعت ده صبح تا یک ظهر دوشنبه، به چند بانک، دفتر پیشخوان دولت، پلیس +۱۰ را از میدان نامجو تا میدان سپاه رفت و عصر همان روز به مغازه‌ها و پاساژ تیراژه دو سر زد.

ساعت ده صبح تا یک ظهر

در هفت شعبه بانکی که خبرنگار انصاف نیوز به آنها سر زد، الگوی مصرفی‌شان نسبت به قبل تغییر کرده است. ساختمان‌هایی که فن کویل داشته باشند، بخش عمده سرمایش را به عهده آن می‌گذارند و از یک کولر گازی یا پنکه به عنوان مکمل استفاده می‌کنند. ساختمان‌هایی هم که فن کویل ندارند، کولرهای گازی را یکی در میان روشن می‌کنند. یکی از مراجعین به خبرنگار انصاف نیوز گفت: یک روز آمده بودم بانک فقط یک پنکه روشن بود. از کارمند پرسیدم چرا کولر روشن نمی‌کنید؟ گفت اجازه نمی‌دهند.

تفاوت شیوه مدیریت سرمایش در شعب مختلف دیده می‌شود. در بانک ملی ایران شعبه میدان نامجو، هوای داخل با بیرون تفاوتی ندارد، وسیله سرمایشی‌ای روشن ندارد و خانمی چادری خود را با مدارکش باد می‌زند. یک کولر گازی ایستاده خاموش هم در گوشه سالن قرار دارد. با این حال افراد زیادی برای انجام کارهای بانکیشان به این شعبه می‌آیند. اما بانک ملت در آن‌طرف میدان با محوطه بسیار کوچک‌تر سه کولر گازی از پنج کولر گازی‌اش روشن است. یک کولر گازی ایستاده به سمت میز مدیر ۱۸ درجه و یک کولر گازی ایستاده به سمت مراجعین ۲۳ درجه تنظیم شده‌اند.

عمده دفاتر پیشخوان دولت و پلیس +۱۰ از کولرهای آبی و پنکه استفاده می‌کنند. فضای این دفاتر از بانک‌ها گرم‌تر به نظر می‌رسد، و سالن‌هایشان کوچک‌تر است. با اینکه در بسیاری از این مراکز تنها بخشی از تجهیزات سرمایشی روشن است، برق در ساعت یازده قطع می‌شود. ساختمان پلیس +۱۰ کوچه رفیعی برخلاف بانک‌های محدوده برق اضطراری ندارد و حدود ده مراجع با ناراحتی و عصبانیت از ساختمان خارج می‌شوند. یکی از آنها بلند می‌گوید: مملکت نیست که.

پلیس +۱۰ میدان سپاه یک دریچه کولر آبی دارد و چند پنکه بالاسر کارمندان اداره. مدیر اداره از یکی از مراجعین می‌خواهد به اتاق مدیریت برود و به او می‌گوید: اینجا خنک‌تر است.

ساعت هفت عصر تا ده شب

با رسیدن به ساعات پایانی روز مغازه‌ها چراغ‌هایشان را روشن می‌کنند. برخی از کسبه برای کاهش هزینه‌های ناشی از مصرف برق، روشنایی و سرمایش را مدیریت می‌کنند؛ با استفاده از لامپ‌ها و کولرهای کم مصرف.

یک طلا فروش به خبرنگار انصاف نیوز گفت: کنتور برق رو تازه عوض کردم و تصاعدی حساب می‌شه. قبض برق آخرم ۸۰۰ هزار تومان بود، چراغ‌ها را ال‌ای‌دی گذاشتم کم مصرف باشه.

کمی پایین‌تر فروشنده یک بوتیک کوچک با قبض برق یک الی دو میلیون تومانی می‌گوید کولر اکثر روز خاموشه، بعضی وقت‌ها روشن می‌کنم که آگه اونم نکنم اینجا بوی نم می‌گیره.

اما مغازه‌هایی که یخچال دارند هزینه‌هاشان بیشتر است و راه چندانی برای مدیریت ندارند. یک فروشنده لبنیاتی می‌گوید: قبض برق ما حدود ده دوازده میلیون تومان می‌آید. بیشتر مصرف هم به‌خاطر یخچال‌هاست که کاریشم نمی‌شه کرد.

یک فروشنده سوپرمارکت هم به خبرنگار انصاف نیوز گفت که ساعت‌هایی در روز یخچال‌هایش به جز یخچال بستنی‌ها را خاموش می‌کند که قبض برق‌ش کمتر بیاید. کولر گازی را هم “اینوِرتر” انتخاب کرده تا هم مشتری‌ها راضی نگه دارد هم هزینه‌ها را کمتر کند.

به گفته او قبلاً از اداره برق خواسته تا مصرف‌شان را صنعتی حساب کنند نه تجاری اما صدایش به جایی نرسیده است.

مغازه‌های یخچال‌دار یکی از مشکلات‌شان بیشتر بودن هزینه‌هاست. بخش دیگر مشکلات قطعی‌های برق است. فروشنده مغازه پروتئینی می‌گوید: هر روز برق من دو ساعت قطع می‌شه، خب یخچال نداشته باشم گوشت سبز می‌شه و باید دور بندازم. گوشت هم که از کشتارگاه گرم می‌آید وقتی برق نداشته باشم چیکار کنم.

در پاساژ تیراژه‌دو شرایط متفاوت است. به گفته نگهبان سیستم سرمایش پاساژ مرکزی و از ۱۰ صبح تا ۱۰: ۳۰ شب روشن است. عمده راهروها و مغازه‌ها خنک هستند و روشنایی محیط بالاست. بعضی مغازه‌ها مثل شهر کتاب پنکه دارند. با این‌حال این پاساژ در ساعت نه خلوت بود.

تفاوت میان کسب‌وکارها و مراکز دولتی در نحوه مواجهه با مصرف انرژی هم دیده می‌شود. یک فروشگاه برای حفظ مشتری ناچار است میان هزینه برق و آسایش او تعادل برقرار کند؛ خاموش کردن کولر یا تاریک کردن ویترین می‌تواند به قیمت از دست دادن مشتری تمام شود. در مراکز دولتی اما مراجعه کننده همچنان برای دریافت خدمت به شعبه مراجعه می‌کند، حتی اگر تمرکز سرمایش روی کارمندان باشد.

از سوی دیگر چراغ یک بوتیک را می‌توان خاموش کرد و کولر یک مغازه را کمتر روشن کرد؛ اما یخچال پروتئینی و لبنیاتی را نمی‌توان به سادگی کنار گذاشت. برای بعضی کسبه، برق هزینه‌ای است که می‌توان آن را مدیریت کرد و برای بعضی دیگر، شرط ماندن کالا روی قفسه.

انتهای پیام