مهمترین درس دوران بازسازی از نگاه ولی الله سیف | دوران پس از بحران جنگ، آزمون بلوغ حکمرانی اقتصادی و اصلاح روندهای نادرست گذشته است

اقتصادایرانی:

با افزایش هزینه خرید و اجاره مسکن و کاهش قدرت خرید خانوارها، بانک مرکزی با افزایش سقف تسهیلات مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم موافقت کرده است؛ تصمیمی که سقف وام خرید و ساخت مسکن برای زوجین در تهران را به ۲ میلیارد تومان و برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان رسانده است. در کنار این تسهیلات، سقف وام جعاله و ودیعه مسکن نیز افزایش یافته، اما هزینه خرید اوراق، نرخ سود و اقساط سنگین باعث شده اثر واقعی این افزایش بر قدرت خرید متقاضیان همچنان محل بحث باشد. افزایش سقف وام خرید و ساخت مسکن در تهران و سایر شهرها

بر اساس مصوبه جدید هیات عالی بانک مرکزی، سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم در تهران برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان و برای زوجین به ۲ میلیارد تومان افزایش یافته است. در مراکز استان‌ها و شهرهای دارای جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر نیز سقف این تسهیلات برای افراد ۸۰۰ میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

در سایر مناطق کشور نیز متقاضیان انفرادی می‌توانند از تسهیلاتی تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان استفاده کنند و سقف وام برای زوجین به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این افزایش در حالی انجام شده که فاصله میان قیمت مسکن و قدرت خرید خانوارها طی سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته است. وام جعاله مسکن ۴۰۰ میلیون تومان شد

همزمان با افزایش سقف وام خرید و ساخت، سقف تسهیلات تعمیر و جعاله واحد مسکونی از محل اوراق گواهی حق تقدم نیز افزایش یافته است. بر این اساس، سقف وام جعاله از ۲۸۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است.

افزایش این تسهیلات می‌تواند بخشی از هزینه‌های تعمیر و بازسازی واحدهای مسکونی را پوشش دهد، هرچند هزینه دریافت تسهیلات و شرایط بازپرداخت آن همچنان از عوامل مهم در تصمیم متقاضیان برای استفاده از وام جعاله محسوب می‌شود. سقف وام ودیعه مسکن در تهران به ۴۰۰ میلیون تومان رسید

سقف تسهیلات ودیعه مسکن از محل اوراق حق تقدم نیز در مصوبه جدید افزایش پیدا کرده است. بر این اساس، سقف وام ودیعه مسکن در تهران از ۳۰۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است.

در مراکز استان‌ها و شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت، سقف این تسهیلات از ۲۲۵ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش یافته و در سایر مناطق کشور نیز وام ودیعه از ۱۵۰ میلیون تومان به ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این افزایش با هدف تقویت قدرت مالی مستأجران و کمک به تأمین بخشی از هزینه ودیعه مسکن انجام شده است. هزینه خرید اوراق؛ چالش اصلی وام ۲ میلیاردی مسکن

یکی از مهم‌ترین چالش‌های تسهیلات جدید، هزینه خرید اوراق گواهی حق تقدم است. هر برگ اوراق، امکان دریافت ۵۰۰ هزار تومان تسهیلات را فراهم می‌کند؛ بنابراین برای دریافت یک میلیارد تومان وام، متقاضی باید ۲ هزار برگ اوراق خریداری کند.

با فرض قیمت حدود ۹۰ هزار تومانی برای هر برگ، هزینه تهیه اوراق برای دریافت یک میلیارد تومان تسهیلات به حدود ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد. به همین دلیل، مبلغ اسمی وام با مبلغی که عملاً در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد تفاوت قابل‌توجهی دارد.

از سوی دیگر، نرخ سود و اقساط تسهیلات نیز فشار مالی قابل‌توجهی بر خانوارها ایجاد می‌کند. در چنین شرایطی، افزایش سقف وام لزوماً به معنای افزایش متناسب قدرت خرید خانوار نیست و توان بازپرداخت متقاضیان یکی از عوامل تعیین‌کننده در میزان اثرگذاری این سیاست خواهد بود. وام ۲ میلیاردی مسکن چند متر خانه در تهران می‌خرد؟

افزایش سقف وام مسکن در شرایطی انجام شده که قیمت مسکن در تهران رشد قابل‌توجهی داشته است. بر اساس برخی برآوردهای مطرح‌شده، میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در پایتخت به حدود ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ بنابراین وام ۲ میلیارد تومانی زوجین، در صورت محاسبه بر مبنای این میانگین، تنها معادل خرید حدود ۱۰ مترمربع مسکن خواهد بود.

حسن محتشم، کارشناس بازار مسکن، نیز معتقد است افزایش سقف وام بدون کاهش نرخ سود و کنترل تورم بخش مصالح ساختمانی، تأثیر چندانی بر تقویت توان خرید متقاضیان مصرفی ندارد. به گفته او، وام ۲ میلیارد تومانی با نرخ بهره فعلی فشار اقساط سنگینی بر خانوارها ایجاد می‌کند و برای دهک‌های پایین و متوسط قابل‌تحمل نیست.

در مجموع، هرچند افزایش سقف تسهیلات خرید، ساخت، جعاله و ودیعه مسکن می‌تواند بخشی از نیاز مالی متقاضیان را پوشش دهد، اما فاصله زیاد قیمت مسکن با درآمد خانوار، هزینه خرید اوراق، نرخ سود و اقساط سنگین همچنان موانع اصلی استفاده گسترده از این تسهیلات هستند. از این رو، اثرگذاری پایدار این سیاست بر بازار مسکن به عواملی مانند کنترل تورم، افزایش عرضه، کاهش هزینه ساخت و بهبود توان بازپرداخت خانوارها نیز وابسته خواهد بود.

به گزارش اکونگار به نقل از مهر، رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی  در دومین روز همایش تخصصی «زرآتی» با اشاره به اظهارات روز گذشته معاون پلیس فتا درباره جرایم و تخلفات پلتفرم‌های آنلاین طلا، نسبت به برخی برداشت‌های رسانه‌ای از این سخنان شفاف‌سازی کرد و گفت: موضوع مطرح‌شده درباره ۲۰۰ هزار خالی‌فروشی به این شکل نبوده و این عدد مربوط به تعداد کاربران یک پلتفرم بوده است. وی اظهار کرد: روز گذشته نماینده پلیس فتا در این همایش سخنرانی داشت و پس از آن سوءبرداشت‌هایی در برخی رسانه‌ها ایجاد شد که نگرانی‌هایی را برای کاربران به وجود آورد؛ بنابراین لازم دیدم درباره این موضوع توضیح دهم.

الفت‌نسب با اشاره به پرونده یکی از پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا گفت: نمی‌توانم نام این پلتفرم را اعلام کنم، چراکه تشخیص تخلف و اظهارنظر درباره آن در صلاحیت مقام قضایی است.

وی افزود: این پلتفرم در جریان جنگ ۱۲ روزه یکی از تولیدکنندگان شمش طلا نیز بود و در آن دوره حساب‌های آن از سوی بانک مرکزی محدود شد. بسیاری از کسب‌وکارها در آن مقطع با مشکلاتی مواجه شدند و در ورود برخی دستگاه‌های این پلتفرم نیز اختلالاتی ایجاد شد.رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی ادامه داد: در ماه‌های بعد، از طریق شکایت‌هایی که به اتحادیه رسید، متوجه شدیم این پلتفرم با مشکلاتی مواجه شده است؛ اما بعید می‌دانم اساساً قصد کلاهبرداری داشته باشد و اتفاقات ایجادشده در آن دوره در شکل‌گیری این وضعیت مؤثر بوده است.

۲۰۰ هزار کاربر، نه ۲۰۰ هزار خالی‌فروشی

الفت‌نسب درباره عدد ۲۰۰ هزار نیز تأکید کرد: چیزی که اشتباه در رسانه‌ها منتشر شد این بود که ۲۰۰ هزار مورد خالی‌فروشی اتفاق افتاده است؛ در حالی که این پلتفرم حدود ۲۰۰ هزار کاربر داشته است.

وی گفت: تعداد شکایت‌هایی که اتحادیه در این زمینه دریافت کرده، کمتر از ۱۰۰ مورد بوده و بر اساس محاسباتی که انجام داده‌ایم، طلای ذخیره‌شده نیز با میزان طلایی که در شکایت‌ها مطرح شده بود، همخوانی داشته است.

رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی تأکید کرد: در این موضوع حکم قضایی در اختیار ما نیست و منتظر هستیم دستگاه قضایی هرچه سریع‌تر درباره پرونده تصمیم‌گیری کند.

وی افزود: این پلتفرم اکنون به دلیل موضوعی خارج از فروش طلا در پلتفرم خود نیز درگیر مسائل قضایی است.

۹۵ درصد بازار در اختیار ۱۰ پلتفرم

الفت‌نسب در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت پلتفرم‌های فعال در بازار طلای آنلاین گفت: بر اساس آمارهایی که نهادهای مختلف منتشر کرده‌اند، نزدیک به ۹۵ درصد سهم بازار در اختیار حدود ۱۰ پلتفرم است.

وی ادامه داد: این پلتفرم‌ها مجموعه‌های بزرگی هستند و تعدادی از آنها نیز در همایش زرآتی حضور دارند.

رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با اشاره به نظارت‌های انجام‌شده بر این پلتفرم‌ها اظهار کرد: پلتفرم‌های بزرگ تحت کنترل پلیس امنیت اقتصادی هستند و هر چند وقت یک‌بار با همکاری اتحادیه، به صورت دستی اطلاعات آنها بررسی می‌شود تا میزان طلای فروخته‌شده با میزان ذخیره طلای آنها تطبیق داده شود.

وی افزود: تقریباً می‌توانم بگویم پلتفرم‌های بزرگ این موضوع را رعایت کرده‌اند.

اتصال پلتفرم‌ها به سامانه نظارتی بانک مرکزی

الفت‌نسب با اشاره به راه‌اندازی سامانه نظارتی بانک مرکزی گفت: امیدواریم ظرف یک ماه آینده به سامانه نظارتی که قرار است بانک مرکزی از آن بهره‌برداری کند، متصل شویم.

وی افزود: با راه‌اندازی این سامانه، مشکل خالی‌فروشی تا حد زیادی برطرف خواهد شد و دیگر امکان فروش طلا بدون پشتوانه و موجودی واقعی وجود نخواهد داشت.

رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی ادامه داد: پس از اتصال رسمی پلتفرم‌ها به سامانه نظارتی، موجودی و مشخصات آنها مشخص خواهد شد و اگر پلتفرمی به این سامانه متصل نشده باشد، طبیعتاً دارای اشکالاتی است که قانون نیز اجازه فعالیت به آن نخواهد داد.

دریافت طلای آنلاین از بانک امکان‌پذیر شد

الفت‌نسب در پایان با تأکید بر لزوم اطمینان‌بخشی به کاربران گفت: هدف من از این توضیحات، اصلاح برداشت ایجادشده از اظهارات روز گذشته پلیس فتا و اطمینان دادن به مردم است تا بدانند پلتفرم‌های بزرگ فعال در بازار طلای آنلاین تحت نظارت نهادهای مربوط از جمله پلیس قرار دارند و می‌توانند با اطمینان بیشتری از این پلتفرم‌ها خرید کنند.

بیشتر بخوانید

اقتصادایرانی:

در ماه‌های اخیر، موضوع افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی و تقویت حمایت معیشتی خانوارها بارها مطرح شده است، اما به دلیل ضرورت بررسی‌های کارشناسی، مشکلات اقتصادی، چالش تأمین منابع پایدار و نگرانی از آثار تورمی، این افزایش تاکنون به‌طور کامل عملیاتی نشده است. با این حال، در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت کالاهای اساسی فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کرده، افزایش اعتبار کالابرگ و تقویت قدرت خرید دهک‌های پایین درآمدی بیش از گذشته ضروری به نظر می‌رسد و به یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم تبدیل شده است. در همین راستا، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، از احتمال افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ الکترونیکی خبر داده است؛ موضوعی که در ادامه جزئیات آن بررسی می شود. همتی: کالابرگ تا ۲۳ درصد افزایش می‌یابد؟

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در اظهارات اخیر خود از افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی ارزش کالابرگ الکترونیکی متناسب با تغییرات نرخ بازار خبر داده است. بر اساس این اظهارات، دولت بر تداوم حمایت معیشتی و تأمین منابع کالابرگ تأکید دارد و افزایش اعتبار این طرح نیز در دستور کار قرار گرفته است.

در صورت اجرای افزایش ۲۳ درصدی، اعتبار یک میلیون تومانی فعلی به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان به ازای هر نفر خواهد رسید. این افزایش می‌تواند قدرت خرید خانوارهای مشمول را در برابر رشد هزینه کالاهای اساسی تا حدودی تقویت کند.

با این حال، باید توجه داشت که اعلام احتمال افزایش اعتبار به معنای شارژ قطعی مبلغ جدید از همین مرحله نیست و زمان دقیق اجرای رقم جدید باید از سوی مسئولان مربوطه اعلام شود. مبلغ جدید کالابرگ چقدر می‌شود؟

در حال حاضر اعتبار کالابرگ الکترونیکی به ازای هر نفر یک میلیون تومان است. بنابراین یک خانوار چهار نفره در وضعیت فعلی چهار میلیون تومان اعتبار خواهد داشت.

اگر افزایش ۲۳ درصدی نهایی و اجرایی شود، سهم هر فرد به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان می‌رسد. بر این اساس، اعتبار خانوار چهار نفره به ۴ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان و اعتبار خانوار پنج نفره به ۶ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت.

بنابراین رقم یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان در حال حاضر باید به عنوان مبلغ احتمالی پس از اجرای افزایش اعتبار در نظر گرفته شود و تا زمان اعلام رسمی، مبلغ فعلی یک میلیون تومان مبنای شارژ خواهد بود. افزایش ۲۳ درصدی کالابرگ شامل کدام دهک‌ها می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات درباره افزایش اعتبار، نحوه توزیع این افزایش میان دهک‌های درآمدی است. در ماه‌های گذشته مدل‌های مختلفی برای نحوه تخصیص منابع کالابرگ مطرح شده و یکی از سناریوها تمرکز بیشتر افزایش اعتبار بر دهک‌های پایین درآمدی بوده است.

بر اساس این مدل، در صورت نهایی شدن تصمیم دولت، شش دهک نخست درآمدی می‌توانند مشمول افزایش اعتبار شوند و مبلغ کالابرگ برای افراد این دهک‌ها به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان برسد. برای دهک‌های بالاتر نیز ممکن است همان اعتبار فعلی ملاک قرار گیرد.

با این حال، این تقسیم‌بندی تا زمان اعلام رسمی جزئیات اجرای افزایش، قطعی نیست و خانوارها باید منتظر اطلاعیه رسمی درباره دهک‌های مشمول و مبلغ نهایی باشند. چرا افزایش مبلغ کالابرگ هنوز اجرایی نشده است؟

افزایش اعتبار کالابرگ مستقیماً با موضوع تأمین منابع مالی ارتباط دارد. هر میزان افزایش در اعتبار سرانه، هزینه اجرای طرح را برای دولت افزایش می‌دهد و به همین دلیل تأمین منابع پایدار یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های اجرای آن است.

از سوی دیگر، افزایش حمایت معیشتی باید به گونه‌ای انجام شود که ضمن تقویت قدرت خرید خانوارها، فشار مضاعفی بر تورم و منابع عمومی وارد نکند. به همین دلیل موضوع افزایش اعتبار کالابرگ نیازمند بررسی‌های کارشناسی و تعیین سازوکار تأمین منابع است.

در نتیجه، با وجود مطرح شدن افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی از سوی رئیس‌کل بانک مرکزی، تا زمان اعلام سازوکار اجرایی، مبلغ فعلی یک میلیون تومان به ازای هر نفر همچنان مبنای طرح خواهد بود. زمان شارژ کالابرگ شهریور ۱۴۰۵

شارژ کالابرگ در مرحله جدید به صورت مرحله‌ای و بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار انجام می‌شود. برای مردادماه، خانوارهایی که رقم پایانی کد ملی سرپرست آنها صفر، یک و دو بود، از ۱۵ مرداد مشمول شارژ شدند و گروه دارای ارقام سه تا شش نیز از ۲۵ مرداد اعتبار خود را دریافت کردند. گروه دارای ارقام هفت، هشت و ۹ نیز در پنجم شهریور شارژ می‌شوند.

برای شهریورماه نیز الگوی سه‌مرحله‌ای در نظر گرفته شده است؛ بر این اساس گروه نخست از ۱۵ شهریور، گروه دوم از ۲۵ شهریور و گروه سوم در پنجم مهرماه مشمول دریافت اعتبار خواهند شد.

بنابراین خانوارها باید رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار را بررسی کنند و بر اساس گروه مربوط، زمان استفاده از اعتبار خود را پیگیری کنند. پیامک احراز اقامت کالابرگ چیست؟

در جریان اجرای طرح کالابرگ، وضعیت اقامت برخی افراد نیز بررسی شده است. افرادی که بر اساس اطلاعات موجود، احتمال اقامت آنها در خارج از کشور وجود داشته باشد، ممکن است پیامک احراز سکونت دریافت کنند و اعتبار کالابرگ آنها تا زمان تعیین تکلیف وضعیت اقامت به صورت موقت تعلیق شود.

دریافت این پیامک به معنای حذف دائمی کالابرگ نیست و افراد در صورت تأیید سکونت در ایران می‌توانند دوباره مشمول دریافت اعتبار شوند.

وزارت تعاون برای افرادی که به دلیل وضعیت اقامت، کالابرگ آنها تعلیق شده است، مسیرهای مشخصی برای احراز سکونت اعلام کرده است. روش‌های احراز اقامت برای فعال‌سازی کالابرگ

یکی از روش‌های احراز اقامت، تکمیل اطلاعات در سامانه ملی املاک و اسکان است. سرپرست خانوار باید بررسی کند که آخرین محل سکونت وی در سامانه ثبت شده باشد و در صورت وجود مغایرت، اطلاعات را اصلاح و تکمیل کند.

روش دیگر، مراجعه به دفاتر منتخب پیشخوان دولت است که برای برخی افراد امکان احراز هویت و سکونت از این مسیر فراهم شده است.

همچنین برای افرادی که امکان مراجعه حضوری ندارند، وزارت تعاون روش غیرحضوری را نیز اعلام کرده است. سرپرست خانوار می‌تواند با استفاده از خط تلفن همراه متعلق به خود، کد دستوری "#۱۴۶۳*۵۰۰*" را شماره‌گیری کرده و پس از ثبت کد ملی سرپرست، کد ملی اعضایی را که پیامک احراز دریافت کرده‌اند وارد کند. پس از انجام این فرآیند و تأیید اطلاعات سامانه املاک و اسکان، اعتبار کالابرگ افراد واجد شرایط قابل فعال‌سازی خواهد بود. وضعیت کالابرگ افراد غیرمقیم چه می‌شود؟

افرادی که کالابرگ آنها به دلیل احتمال اقامت خارج از کشور به صورت موقت تعلیق شده است، در صورت تأیید سکونت در ایران دوباره مشمول دریافت اعتبار خواهند شد. بنابراین تعلیق اعتبار در این شرایط به معنای حذف دائمی حمایت معیشتی نیست.

وزارت تعاون اعلام کرده است افرادی که پیامک احراز سکونت دریافت کرده‌اند و به دلیل دسترسی نداشتن به دفاتر پیشخوان نیاز به استفاده از روش غیرحضوری دارند، باید اقدامات اعلام‌شده را انجام دهند. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که پس از انجام اقدامات لازم و تأیید سامانه املاک و اسکان، شارژ مردادماه این افراد در پنجم شهریور انجام می‌شود.

در نتیجه، افرادی که پیامک احراز اقامت دریافت کرده‌اند باید وضعیت خود را از مسیرهای رسمی پیگیری کنند تا در صورت واجد شرایط بودن، اعتبار آنها مجدداً برقرار شود. چه کالاهایی با کالابرگ قابل خرید است؟

اعتبار کالابرگ برای خرید کالاهای اساسی تعیین‌شده در طرح قابل استفاده است و خانوارها می‌توانند با استفاده از اعتبار خود از فروشگاه‌های طرف قرارداد خرید کنند.

در مرحله‌های اخیر، امکان خرید گروه‌های مختلف کالاهای اساسی از جمله برنج، روغن، حبوبات، ماکارونی، لبنیات، تخم‌مرغ، مرغ و گوشت قرمز فراهم شده است. همچنین در برخی مناطق، اقلام دیگری مانند آبزیان و محصولات پروتئینی نیز به شبکه قابل خرید اضافه شده‌اند.

اعتبار کالابرگ برای خرید کالاهای مشمول طرح در فروشگاه‌های متصل به سامانه قابل استفاده است و خانوارها می‌توانند متناسب با نیاز خود از این اعتبار استفاده کنند. روش‌های استعلام موجودی کالابرگ

مشمولان برای اطلاع از میزان اعتبار باقی‌مانده کالابرگ می‌توانند از روش‌های رسمی اعلام‌شده استفاده کنند. یکی از این روش‌ها، استفاده از اپلیکیشن و درگاه «شمیم» است که برای مشاهده مانده اعتبار و شناسایی فروشگاه‌های طرف قرارداد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین امکان استعلام از طریق پیام‌رسان «بله» و بخش مربوط به کالابرگ وجود دارد. استفاده از کد دستوری "#۱۴۶۳*۵۰۰*" نیز یکی دیگر از روش‌های اعلام‌شده برای پیگیری وضعیت کالابرگ است.

مشمولان باید توجه داشته باشند که برای استعلام اعتبار یا فعال‌سازی کالابرگ نباید به لینک‌های ناشناس مراجعه کنند یا اطلاعات بانکی و هویتی خود را در اختیار منابع غیررسمی قرار دهند. پیامک‌های رسمی کالابرگ از سرشماره V.Refah ارسال می‌شوند و پیامک‌های معتبر این طرح فاقد لینک هستند.