اهمیت اقتصادی باب‌المندب / عبور یک‌چهارم تجارت دریایی دنیا و 7میلیون نفت

شیدا آریایی پور- پژوهشگر حقوقی

حملات موشکی به نفتکش‌ها و اختلال در کشتیرانی خلیج فارس، حالا سایه خود را بر جاده مخصوص انداخته است؛ اختلالی که می‌تواند جریان عبور نفت و درآمدهای ارزی را تحت فشار بگذارد و هم‌زمان با افزایش ریسک حمل‌ونقل، بیمه و تأمین قطعه، زنجیره تولید خودرو را با یک انفجار خاموش روبه‌رو کند.

یک سال، ۲ جنگ و یک عدد که نباید از کنارش ساده گذشت: ۸۹ درصد. این خلاصه‌ ماجرای تورم است از مرداد پارسال تا مرداد امسال؛ شاخص کل قیمت مصرف‌کننده در این یک سال نزدیک به ۹۰ درصد جهش کرده و این یعنی تک به تک کالاهایی که خریداری می‌شود تقریبا ۲ برابر شده‌اند. این درست ردپای ۲ جنگ وسط سفره است که اقتصاد ایران را در ۲ نوبت لرزاند، یکی در خرداد ۱۴۰۴ و دیگری از اسفند ۱۴۰۴ تا همین لحظه محاصره تنگه هرمز ادامه دارد . هر بار دلار جهید، زنجیره‌ی تامین پاره شد و سفره‌ها کوچک‌تر شدند.

شاخص بورس تهران در شرایطی از مرز ۷ میلیون واحد عبور کرده که بازار سرمایه همچنان با ریسک‌های ناشی از جنگ، تنش مستقیم با آمریکا و ابهام‌های سیاسی و اقتصادی مواجه است.

لید اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ دیگر با چند شاخص آشنا مانند رشد اقتصادی، تورم و نرخ بهره به‌تنهایی قابل توضیح نیست. پیوند فزاینده میان امنیت انرژی، مسیرهای حمل‌ونقل، جنگ‌های منطقه‌ای، تحریم‌ها، فناوری و سیاست پولی، قواعد بازی را تغییر داده است. در چنین شرایطی، یک اختلال محدود در مسیر انتقال نفت می‌تواند از طریق بیمه و حمل‌ونقل به هزینه تولید و سپس به قیمت کالاها منتقل شود و تصمیم بانک‌های مرکزی را نیز دشوار کند. در سوی دیگر، توسعه انرژی‌های پاک، خودروهای برقی، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، بخشی از فشارهای ناشی از شوک انرژی را تعدیل می‌کند. اسدالله افشار، تحلیلگر اقتصاد، معتقد است آنچه پیش روی جهان قرار دارد صرفا یک دوره نوسان در بازار نفت نیست، بلکه بازآرایی قدرت اقتصادی است؛ بازآرایی که در آن کشورهایی موفق‌تر خواهند بود که انرژی را به فناوری، فناوری را به تولید و تولید را به رفاه تبدیل کنند …