بیانیه انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان کشور به مناسبت گرامیداشت نخستین سالگرد جنگ دوازده روزه

خانه سینما درباره طرح اخیر مجلس، بیانیه‌ای با تیتر «جرم‌انگاریِ بدیهی‌ترین حقوق هنرمندان!» منتشر کرد.    در پی طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» که دولت هم با آن مخالفت کرده است، خانه سینما در بخش‌هایی از بیانیه‌ای که منتشر کرده با اشاره به این طرح که ۲۵ مرداد ماه در مجلس کلیات‌ آن مصوب شده، از نگرانی اصحاب فرهنگ و هنر به ویژه سینما درباره کلیات مصوب شده این طرح ابراز نگرانی کرده است.   در ادامه این بیانیه به آمارهایی در حوزه اقتصادی، اجتماعی که جامعه با آن دست به گریبان است، اشاره شده است.   در بخش دیگری از بیانیه خانه سینما به ماده‌ای از این طرح اشاره شده و آمده است:«در ماده‌ای از این طرح ناسنجیده توصیف شده آثاری را که «چهره سیاه از ایران» ارائه دهند، مشمول مجازات می‌داند. با این حال، هیچ تعریف شفاف و حقوقی مشخصی از واژه کشدار «سیاه‌نمایی» ارائه نشده است. این ابهام، تشخیص مصداق را به سلیقه‌ی نهادهای نظارتی واگذار می‌کند و هر اثر نقادانه یا واقع‌گرای اجتماعی را در معرض اتهام قرار می‌دهد. تجارب پیشین به خوبی آشکار می‌کند و نشان داده که مفهوم «سیاه‌نمایی» در ایران به‌راحتی به هر نقد اجتماعی یا نمایش آسیب‌های جامعه تعمیم داده می‌شود.»   در بخش دیگری با اشاره به این طرح آمده است: «با تهدید به مجازات‌های سنگین، عملاً هنرمندان را از پرداختن به موضوعات اجتماعی، تاریخی یا سیاسی بازداشته، سینما و هنر را از کارکرد اصلی خود یعنی نقد، آگاهی‌بخشی و بازنمایی واقعیت‌های جامعه تهی می‌کند. هنر همواره آینه‌ی تمام‌نما از جامعه بوده؛ محدود کردن آن به تصویرگری صرفاً آرمانگرایانه، گسست نهاد هنر از زیست‌جهان مردم را رقم می‌زند.»   در بخش‌های پایانی بیانیه خانه سینما با اشاره به «اصل بیست و چهارم قانون اساسی» آمده است که «این اصل نشر افکار را آزاد می‌داند و تنها محدودیت آن را «مخالف با موازین اسلامی» یا «مضر به حقوق عمومی» می‌داند. عنوان مبهم و کشدار «سیاه‌نمایی» را به‌سختی می‌توان در این چارچوب تعریف کرد. افزون بر این، محرومیت مادام‌العمر، با اصل کرامت انسانی و حق اشتغال که در اصول متعدد قانون اساسی بدان اشاره شده، در تعارض آشکار است.»   در پایان با تاکید بر اینکه این طرح «نه تنها گامی در جهت حل مسائل (بخصوص امنیتی) و بحران های فرهنگی کشور نیست، بلکه با رویکردی با جرم انگاری بدیهی‌ترین ارتباطات و فعالیت های فرهنگی هنری، موجب ایجاد نقار و شکاف بزرگ در میان ملت شریف ایران شده» و در این بیانیه توصیف شده است که این طرح «زمینه‌ی سرکوب نظام‌مند آفرینش و هنر انتقادی را فراهم می‌کند.»

به گزارش آفتاب نیوز،

به نقل از روابط عمومی کانون کارگردانان خانه تئاتر، در متن این بیانیه آمده است:

تالار وحدت بخشی از تاریخ تئاتر ایران است؛ صحنه‌ای که اعتبار خود را از حضور و آفرینش نسل‌های گوناگون و نخبه‌ی هنرمندان صحنه به دست آورده است.

کانون کارگردانان خانه تئاتر، نسبت به روند انتخاب و پذیرش آثار برای اجرا در تالار وحدت و اتفاقی که به تازگی در این تالار رخ داده است، اعتراض جدی خود را اعلام می‌کند.

چرا می‌خواهید تالار وحدت را به تئاترِ پول‌محور بسپارید؟! خواسته‌ی ما نه مخالفت با حضور کارگردانان جوان است و نه مخالفت با تولید آثار پرهزینه و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی. مساله این است که سرمایه و ثروت، جایگزین اندیشه محوری، تفکر هنری، خلاقیت، سابقه حرفه‌ای و معیار‌های روشن انتخاب اثر شود.

معیار‌های انتخاب اثر برای این تالار فاخر تئاتر کشور کدام‌اند؟ آیا معیار، کیفیت اثر و عیار هنری گروه است؟ آیا سابقه و کارنامه‌ی حرفه‌ای کارگردان مورد توجه قرار می‌گیرد؟ آیا شأن و جایگاه تالار وحدت و آثاری که در این تالار به صحنه می‌روند، در تصمیم‌گیری‌ها لحاظ می‌شود؟ یا از این پس، هرکس بتواند سرمایه بیشتری از بیرون از ساختار رسمی تئاتر وارد چرخه‌ی اجرا کند، شانس بیشتری برای در اختیار گرفتن این صحنه خواهد داشت؟

جامعه تئاتر نمی‌تواند نسبت به این تناقض و این کج‌سلیقه‌گی بی‌تفاوت باشد که کارگردانانی با سال‌ها سابقه فعالیت حرفه‌ای، تولید آثار متعدد و حضور مؤثر در مهم‌ترین رویداد‌های تئاتری کشور، برای رسیدن به تالار وحدت با محدودیت و ممانعت مواجه شوند، اما اثری با کارگردانی کم یا بدون سابقه تئاتری، به پشتوانه توان و آورده‌ی مالی گزاف، امکان اجرای طولانی‌مدت در این تالار را پیدا کند. مساله دیگر این ست که چنین اجرا‌هایی چه با قیمت بلیت خواهند کرد؟ آیا افزایش اجتناب‌ناپذیر و فاحش قیمت بلیت برای چنین اجرا‌هایی در یک تالار دولتی راه نفس هنرمندانی که ناگزیر از اجرا در تالار دولتی را دارند نخواهد بست؟ یک نمونه‌ی دیگرتناقض در معیار‌ها است.

در سینما ورود سرمایه و مجوز کارگردانی بدون طی کردن ضوابط و قانون‌های خاص ناممکن است، اما در تئاتر هیچ رویه و قانونی برای ورود یک کارگردان اولی در مهم‌ترین تالار کشور وجود ندارد؟ دلیل این تناقض و سیاست یک بام و دو هوا چیست؟ این اعتراض به یک تصمیم است با بیم آن که به رویه تبدیل شود؛ فرایندی که اگر تثبیت شود، در آینده‌ای نزدیک می‌تواند به همه جامعه تئاتر این پیام را بدهد که اگر سرمایه دارید، می‌توانید از صف حرفه‌ای‌ها عبور کنید. بدیهی است خواسته ما نه سیاسی است، نه شخصی و نه جناحی. مطالبه‌ی ما ضرورت رعایت عدالت حرفه‌ای است.

کانون کارگردانان خانه تئاتر به عنوان متولی کارگردانی تئاتر در ایران، انتظار دارد اگر شورای هنری تالار وحدت معیار‌های مشخصی برای انتخاب آثار دارد، این معیار‌ها به‌صورت شفاف اعلام عمومی شود. متولیان تئاتر کشور باید به صراحت، شفاف و واضح و روشن اعلام کنند که از این پس تالار وحدت و یا دیگر تالار‌های شاخص دولتی متعلق به چه کسانی است، جامعه تئاتر یا صاحبان سرمایه. انتخاب یک اثر برای تالار وحدت، انتخاب درباره بخشی از پیشخوانِ رسمی تئاتر ایران است.

باشد که تالار فاخر خیابان شهریار تهران بالنده بماند و باشد که این مطالبه، اعتراض و هشدار بی‌پاسخ نماند.

هیات مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر

به گزارش ایلنا، متن این بیانیه به شرح زیر است:

مصوبه مجلس شورای اسلامی درباره مجازات و محرومیت دائمی فیلمسازان و فعالان حوزه فرهنگ و هنر نگرانی‌هایی جدی را در سطح جامعه سینما و اهالی فرهنگ و هنر ایجاد کرده.

البته بدیهی است حمایت از امنیت ملی و مقابله با هرگونه مداخله یا نفوذ بیگانه، ضرورت دارد، اما این ضرورت نباید بهانه‌ و دستاویزی برای ایجاد عناوین مجرمانه مبهم و قابل تفسیر و تعیین مجازات‌های سنگین و مادام‌العمر برای فعالیت‌های هنری و حرفه‌ای شود.

هنر و سینما عرصه اندیشه، روایت و بیان است و فیلمساز را نباید صرفاً به دلیل ساخت یک اثر یا نوع نگاه خود، از حق فعالیت حرفه‌ای محروم کرد. محرومیت مادام‌العمر از شغل و حرفه یا خدمات دولتی مجازاتی بسیار سنگین است که با اصل تناسب جرم و مجازات و نیز حق انتخاب شغل که در اصل ۲۸ قانون اساسی به رسمیت شناخته شده، در تعارض است.

قانون‌گذار باید توجه داشته باشد در حوزه هنر، مرز میان نقد، روایت، بازنمایی یک واقعیت، تخیل هنری با آنچه ممکن است "سیاه‌نمایی" یا عناوین مشابه آن تلقی شود، بسیار باریک است و نمی‌شود با تعابیر کلی و بدون معیارهای روشن آن را جرم‌انگاری کرد و برایش مجازات در نظر گرفت. قانون باید روشن و دقیق باشد تا هنرمند نگران نباشد چه چیزی در اندیشه و اثرش ممکن است، بعدها، جرم باشد و مستوجب مجازاتی شود که تمام آینده حرفه‌ای او را از بین ببرد.

سینمای ایران در طول دهه‌ها با تلاش کارگردانان، نویسندگان، و دیگر دست‌اندرکاران خود شکل گرفته و بخش مهمی از اعتبار فرهنگی کشور را در جهان به دست آورده است. اختلاف نظر با یک فیلم یا نقد محتوای آن، امری طبیعی است؛ اما پاسخ به یک اثر هنری نباید سلب موقت یا همیشگی امکان آفرینش از هنرمند باشد.

کانون کارگردانان سینمای ایران خواستار آن است که مفاد این مصوبه با دقت و با توجه به اصول قانون اساسی، حقوق شهروندی، حقوق حرفه‌ای هنرمندان و اصل تناسب جرم و مجازات مورد بازنگری قرار گیرد تا اختلاف نظرهای فرهنگی و هنری منتهی به ایجاد محرومیت‌های مختلف برای سینماگران و هنرمندان نشود.

سینما برای زنده ماندن، به امنیت نیاز دارد؛ اما امنیت سینما فقط امنیت ساختمان‌ها و تجهیزات نیست. امنیت واقعی سینما، امنیت اندیشه و امکان آفرینش آزاد هنری است.

کانون کارگردانان سینمای ایران انتهای پیام/