کره شمالی: اقدامات آمریکا تنش‌زا است

جوان آنلاین: با پایان مهلت دوماهه تفاهم‌نامه ایران و امریکا، ترامپ دستور توقف مذاکرات را صادر کرده است؛ اقدامی که هرچند با هدف فلج کردن اقتصاد ایران از طریق تداوم محاصره دریایی توجیه می‌شود، اما به نظر می‌رسد امریکا پس از ناکامی در دستیابی به اهداف خود از مسیر نظامی، قصد دارد با خرید زمان، راهی برای خروج از این بحران پیدا کند. با این حال، تداوم کنترل ایران بر تنگه هرمز، تلاش ترامپ را برای یک خروج آبرومندانه یا معرفی خود به‌عنوان پیروز جنگ دشوارتر کرده است. 

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، پیش از این تهدید می‌کرد در صورت نرسیدن به توافق با ایران در مهلت دوماهه، حملات نظامی گسترده‌ای را از سر خواهد گرفت - حملاتی که به ادعای او از زمان جنگ جهانی دوم بی‌سابقه خواهد بود -، اما با پایان مهلت تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، اکنون همزمان هم گزینه نظامی را کنار گذاشته و هم مسیر دیپلماسی را. 

در همین چارچوب، شبکه «سی‌ان‌ان» شامگاه سه‌شنبه به نقل از مقامات امریکایی گزارش داد که ترامپ به دستیاران خود دستور داده تمام مذاکرات با ایران متوقف شود. در این گزارش آمده است: «مقامات امریکایی به متحدان این کشور اطلاع دادند که در حال تغییر راهبرد خود از حملات نظامی و حرکت به سمت خفه کردن تدریجی اقتصاد ایران هستند». این منابع که نام‌شان فاش نشد، به سی‌ان‌ان گفتند: «ترامپ از تسلیم نشدن ایران در برابر خواسته‌هایش ناراضی است و می‌خواهد منتظر بماند تا سران ایران تمایل مجددی برای رسیدن به توافقی که به دنبال آن است، نشان دهند». سی‌ان‌ان همچنین افزود که انتظار می‌رود تحریم‌های شدیدی به‌زودی علیه ایران اعمال شود. پیش از این نیز ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» نوشته بود: «هیچ گفت‌و‌گو یا مذاکره‌ای با ایران در جریان نیست و برنامه‌ای برای آن وجود ندارد. محاصره دریایی به قوت خود باقی است». او البته عصر دیروز در پاسخ به این سؤال خبرنگار که آیا مذاکرات با ایران را از سر می‌گیرید، گفت که شاید در یک مقطع زمانی این کار را بکند. 

ترامپ و برخی مقامات کاخ سفید بار‌ها ادعا کرده‌اند که ترجیح می‌دهند اختلافات با ایران را از مسیر دیپلماسی حل کنند، اما توقف مذاکرات همزمان با عقب‌نشینی موقت از گزینه نظامی نشان می‌دهد که واشینگتن برنامه روشنی برای خروج از این بحران ندارد. ازاین‌رو، این گمانه‌زنی مطرح است که ترامپ روی فشار اقتصادی و ادامه محاصره برای کشاندن تهران به پای میز مذاکره و گرفتن امتیازات بیشتر حساب باز کرده است. 

سی‌ان‌ان هم این مسئله را تأیید کرده و دیروز نوشت: «کاخ سفید با تغییر استراتژی از تلاش برای تحت فشار قرار دادن ایران در بازه کوتاه‌مدت فاصله گرفته و به سمت تلاش بلندمدت‌تر برای خفه کردن تهران از طریق فشار اقتصادی و نظامی مداوم حرکت می‌کند. به نظر می‌رسد هدف این راهبرد، افزایش فشار به مرور زمان است تا زمانی که ایران تمایل بیشتری به پذیرش شرایط ترامپ داشته باشد». 

به نظر می‌رسد ترامپ با ادامه محاصره تلاش دارد برای خود زمان بخرد و راهی برای خروج آبرومندانه از وضعیتی پیدا کند که به نوشته واشینگتن‌پست، او را در یک «باتلاق» گرفتار کرده است. با این حال، عزم ایران برای حفظ کنترل بر تنگه هرمز و جلوگیری از عبور و مرور کشتی‌ها می‌تواند محاسبات ترامپ را پیچیده‌تر کند، چراکه ادامه این وضعیت، علاوه بر افزایش فشار بر امریکا، خسارت‌های سنگینی به اقتصاد جهانی وارد خواهد کرد. 

 تنگه در دستان ایران 

برخلاف ادعای ترامپ که گفته تنگه هرمز باز است و کنترل آن دست ارتش امریکاست، وال‌استریت‌ژورنال دیروز در گزارشی با بیان اینکه تهران عملاً مسیر کشتی‌ها در هرمز را تعیین می‌کند، نوشت: «آنچه امروز در تنگه هرمز دیده می‌شود، بیش از آنکه نشانه موفقیت محاصره امریکا باشد، محدودیت قدرت واشینگتن را در برابر توان ایران برای مختل‌کردن یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های جهان نشان می‌دهد. ایران عملاً بر مسیر عبور کشتی‌ها اثر گذاشته و امریکا میان پاسخ نظامی و خطر گسترش جنگ گرفتار شده است». رویترز نیز دیروز گزارش داد که حرکت کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان با کاهش شدید روبه‌رو بوده، به طوری که طی روز سه‌شنبه تنها شش کشتی از این منطقه عبور کرده‌اند. 

از آنجا که انتخابات کنگره در نوامبر برگزار می‌شود، هرگونه اشتباه محاسباتی ترامپ می‌تواند به زیان جمهوری‌خواهان و به سود دموکرات‌ها تمام شود که برای تصاحب کرسی‌های بیشتر در کنگره دندان تیز کرده‌اند و می‌توانند از شکست دولت در برابر ایران علیه جمهوری‌خواهان استفاده کنند. ازاین‌رو، به نظر می‌رسد ترامپ دست‌کم تا زمان برگزاری انتخابات از تشدید مستقیم درگیری پرهیز کرده و به تنها اهرم فشار خود در این برهه یعنی محاصره دریایی اکتفا کند. 

با این وجود، مقامات ارشد جمهوری اسلامی با تعیین شروط شش‌گانه هشدار داده‌اند که تا زمانی که مطالبات ایران، به‌ویژه دارایی‌های بلوکه‌شده، آزاد نشود، تنگه هرمز را باز نخواهند کرد. ازاین‌رو، امیدواری ترامپ به موفقیت محاصره دریایی برای تحت فشار قرار دادن تهران با موانع و پیچیدگی‌های جدی روبه‌روست، چراکه ایران نشان داده حاضر نیست در برابر فشار اقتصادی و محاصره دریایی از مطالبات خود عقب‌نشینی کند. 

روزنامه فایننشال‌تایمز هم دیروز در گزارشی با بیان اینکه ایران برای هرگونه سناریویی آماده است، نوشت که اگر واشینگتن فشار‌ها را تشدید کند، ایران ممکن است درگیری را فراتر از خاورمیانه گسترش دهد و احتمالاً دارایی‌های ایالات متحده را در بلغارستان و قبرس هدف قرار دهد. همچنین، به ادعای این روزنامه، ایران در نظر دارد کابل‌های فیبر نوری زیر دریا را در تنگه هرمز مورد بررسی قرار دهد، زیرا مقامات تهران تجدید جنگ را اجتناب‌ناپذیر می‌دانند و هشدار می‌دهند که حملات به زیرساخت‌های ایران می‌تواند باعث انتقام‌جویی علیه اهداف خارج از منطقه شود.

به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از سی‌ان‌ان، روز سه‌شنبه، به نظر می‌رسید ترامپ رویکرد جدیدی را اتخاذ کرده است. به گفته یک مقام آمریکایی، او به نمایندگان ارشد دولت گفته است که گفتگوهای خود با ایران را متوقف کنند. علاوه بر این، مقامات کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اطلاع داده‌اند که در حال تغییر راهبرد خود هستند - از «هر چه سریع‌تر ایران را سرکوب کنید» به «خفه کردن» در طول زمان.

ترامپ به جای اینکه ادعا کند مذاکرات به خوبی پیش می‌رود و توافق جدیدی در شرف وقوع است - همانطور که بارها از زمان فروپاشی آتش‌بس امضاشده در ماه ژوئن ادعا کرده - اعلام کرد که هیچ شکلی از دیپلماسی در جریان نیست.

او در رسانه‌های اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتگویی با جمهوری اسلامی ایران در حال انجام یا برنامه‌ریزی نیست. محاصره دریایی با تمام قوا و به قوت خود باقی است. تنگه هرمز باز و فعال است. همه مین‌های آبی برداشته یا منفجر شده‌اند. از توجه شما به این موضوع متشکریم!»

در واقع، تردد از تنگه هرمز همچنان بسیار کم است و کشتی‌هایی که از این آبراه کلیدی عبور می‌کنند، همچنان هدف آتش موشک‌های ایرانی قرار می‌گیرند.

با این حال، ترامپ که از تلاش‌های به بن‌بست رسیده برای بازگشایی تنگه ناامید شده و با سوالات فزاینده‌ای در مورد تلفات جنگ نامحبوب بر ارتش ایالات متحده روبروست، نشان می‌دهد که آماده است از این درگیری فاصله بگیرد.

مقامات روز سه‌شنبه گفتند که دستور ترامپ به تیم مذاکره‌کننده‌اش - شامل جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور و استیو ویتکاف و جارد کوشنر، فرستادگان - مبنی بر عدم تعامل با تهران، پس از «مذاکرات مثبت» با این کشور بوده است.

مقامات گفتند، اما ترامپ هنوز از عدم تمایل تهران به تسلیم شدن در برابر خواسته‌هایش راضی نیست. او می‌خواهد منتظر بماند تا رهبران این کشور تمایل جدیدی برای دستیابی به توافقی که او به دنبال آن است، قبل از تعامل مجدد نشان دهند.

یک روز قبل از پست ترامپ در شبکه‌های اجتماعی، کوشنر در سفری به خاورمیانه، ارزیابی خوش‌بینانه‌تری از مذاکرات ارائه داد. او در مصاحبه‌ای با فاکس نیوز گفت که گفتگوها بین ایالات متحده و ایران «احتمالاً قوی‌تر» از همیشه است و افزود که تیم آمریکایی با چهره‌های مختلف درون رژیم در حال گفتگو است.

او گفت: «آنها به شکلی بسیار قوی در حال تعامل هستند و این کاملاً مثبت است. ما گفتگوهای بسیار مثبت و فعالی داریم.» مقامات ایران بارها اعلام کرده‌اند که گفتگوهای مستقیم آنها با ایالات متحده نادرست است. ترامپ پیش از این از این انکارها خشمگین شده و گفته بود که ایران در حال بازی کردن است و مقامات مشتاقند در گفتگوهای خصوصی‌تر به توافق برسند.

در پشت صحنه، به گفته افراد آگاه، ترامپ از خطوط در حال ظهور ترتیباتی که ایران سعی دارد با عمان در مدیریت ترافیک از طریق تنگه هرمز به آن ضربه بزند، ناراضی شده است. او این هفته به عمان حمله و تهدید کرد که این کشور خلیج فارس را با بمب هدف قرار خواهد داد، گرچه این کشور برای دهه‌ها به عنوان شریک راهبردی ایالات متحده عمل کرده است.

او روز دوشنبه در دفتر بیضی شکل به خبرنگاران گفت: «فکر نمی‌کنم آنها خیلی خوب رفتار کرده باشند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد خواهیم کرد - درست مثل دیگران.» ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز خط ساحلی دارند و این توافق، همانطور که مقامات منطقه‌ای توصیف کرده‌اند، به معنای کنترل هر کشور بر ترافیک ورودی و خروجی از خلیج فارس خواهد بود.

در داخل کاخ سفید نگرانی‌هایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده است، می‌تواند کنترل ایران بر این آبراه را تشدید کند. برخی از مقامات معتقدند عمان در مذاکرات، به جای اینکه به عنوان یک شریک بی‌طرف عمل کند، بیشتر به ایران تمایل داشته تا به ایالات متحده.

از جمله پیشنهادهایی که ترامپ و مقامات ارشد آمریکایی با آن مخالفند: اخذ عوارض از کشتی‌هایی که به دنبال عبور از تنگه هستند. ترامپ اصرار داشته است هیچ‌گونه عوارض یا پرداخت دیگری مجاز نیست، اما برخی نسخه‌های این توافق که منتشر شده‌اند شامل هزینه‌های مربوط به حفاظت از محیط زیست یا امنیت است.

ترامپ این نحوه عملکرد کانال را پیش‌بینی نمی‌کند. او خواهان توافقی است که این گذرگاه را به طور کامل به وضعیت پیش از جنگ خود بازگرداند، زمانی که ترافیک نامحدود از طریق این آبراه بین‌المللی جریان داشت. دولت او بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر این تنگه، سابقه‌ای خطرناک ایجاد خواهد کرد.

با وجود اینکه ترامپ این هفته ادعا کرد هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای است، بازگرداندن ترافیک در این تنگه به ​​چالش اصلی جنگ تبدیل شده است.

مقامات آمریکایی گفته‌اند انتظار می‌رود ایالات متحده به زودی تحریم‌های جدید و خردکننده‌ای را علیه ایران اعمال کند، شاید همین هفته. مقامات نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع، گفته‌اند که نیروهای آمریکایی در منطقه آماده‌اند تا محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده را برای همیشه اجرا کنند.

ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی بر ایران در نهایت باعث خواهد شد تهران شرایط او را برای پایان دادن به جنگ بپذیرد. اما مقامات ایرانی نیز ترامپ را تحت فشار سیاسی برای خروج از جنگ می‌دانند که منجر به بن‌بست می‌شود.

فشار نظامی نیز ترامپ را مجبور به مذاکره برای خروج از جنگ کرده است. استقرار طولانی دارایی‌های نظامی ایالات متحده در منطقه - از جمله ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن - به دلیل تلفاتی که بر کشتی‌ها و ملوانان آنها وارد کرده است، مورد بررسی دقیق قرار گرفته و ترامپ اذعان کرده است که ذخایر پیشرفته‌ترین مهمات پس از شش ماه جنگ در جایی که او دوست دارد، نیستند.

اما تاکنون، او در برابر درخواست‌های فزاینده جمهوری‌خواهان برای یافتن راه خروجی به جنگ مقاومت کرده و اصرار دارد که هیچ کمبود زمانی احساس نمی‌کند.

به گزارش «اسرائیل هیوم»، ادامه جنگ با ایران فشار زیادی بر نیروی دریایی آمریکا وارد کرده است. ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» پس از بیش از ۲۵۰ روز حضور پیاپی در دریا، با کمبود غذا، مشکلات آب و فاضلاب و نگرانی‌های فزاینده درباره سلامت روان خدمه روبه‌رو شده است.

آمریکا برای مدتی نیز هیچ ناو هواپیمابری در اقیانوس آرام نداشت؛ زیرا ناوهایش به خاورمیانه منتقل شده بودند.