چرا اوضاع آب تهران همچنان خوب نیست؟ | نفت ما

به گزارش فرکانس، بازار طلا در روزهای پایانی مرداد با قدرت بیشتری حرکت کرده است. رشد دلار در بازار داخلی از یک سو و جهش اونس جهانی از سوی دیگر، باعث شده طلای ۱۸ عیار به محدوده ۱۹.۵ میلیون تومان برسد. هم‌زمان اونس جهانی در معاملات اخیر حتی به نزدیکی ۴۵۰۰ دلار رسیده است.

این وضعیت باعث شده شهریور برای سرمایه‌گذاران طلا ماه مهمی باشد؛ چرا که اگر دو موتور اصلی بازار یعنی دلار و اونس جهانی در مسیر صعودی باقی بمانند، احتمال ادامه افزایش قیمت طلای داخلی وجود دارد. پیش‌بینی قیمت طلای ۱۸ عیار در شهریور ۱۴۰۵

برای پیش‌بینی قیمت طلا در شهریور نمی‌توان تنها یک عدد قطعی اعلام کرد. بازار ایران به‌شدت از قیمت دلار و بازار جهانی اثر می‌گیرد و هر تغییر در این دو متغیر می‌تواند سناریوی قیمت طلا را تغییر دهد.

با این حال، بر اساس شرایط فعلی می‌توان سه سناریو برای بازار شهریور در نظر گرفت: سناریوی اول؛ طلا وارد کانال ۲۰ میلیون تومان می‌شود

اگر دلار در محدوده‌های فعلی باقی بماند و اونس جهانی نیز بالای ۴۴۰۰ دلار تثبیت شود، عبور طلای ۱۸ عیار از مرز ۲۰ میلیون تومان یکی از محتمل‌ترین سناریوهای بازار خواهد بود.

این سناریو زمانی قدرت بیشتری می‌گیرد که قیمت دلار در داخل دوباره وارد موج صعودی شود. در چنین شرایطی، حتی بدون رشد شدید اونس جهانی نیز طلای داخلی می‌تواند رکوردهای جدیدی ثبت کند. سناریوی دوم؛ اصلاح موقت قیمت طلا

اما نباید احتمال اصلاح را نادیده گرفت. طلا در بازار جهانی طی ماه اوت رشد قابل توجهی داشته و در مقاطعی از ماه حدود ۱۰ درصد افزایش قیمت ثبت کرده است. چنین رشدی می‌تواند زمینه شناسایی سود و اصلاح کوتاه‌مدت را فراهم کند.

در این سناریو، اگر دلار نیز در بازار داخلی کاهش پیدا کند، فشار مضاعفی بر قیمت طلای ۱۸ عیار وارد خواهد شد.

با این حال، اصلاح قیمت الزاماً به معنای پایان روند صعودی نیست و ممکن است تنها یک استراحت در مسیر حرکت بازار باشد. سناریوی سوم؛ جهش جدید طلا

سناریوی پرریسک‌تر اما جذاب برای خریداران، زمانی شکل می‌گیرد که دلار داخلی و اونس جهانی هم‌زمان افزایش پیدا کنند.

اونس جهانی در ۱۹ اوت ۲۰۲۶ در واکنش به کاهش بازده اوراق و افت دلار آمریکا جهش کرد و قیمت نقدی طلا تا حدود ۴۴۸۸ دلار بالا رفت و برای مدتی به نزدیکی ۴۵۰۰ دلار رسید.

اگر این روند ادامه‌دار شود، بازار طلای ایران می‌تواند در شهریور با موج تازه‌ای از تقاضا مواجه شود. چرا اونس جهانی می‌تواند به نفع طلا باشد؟

یکی از مهم‌ترین اتفاقات بازار جهانی، کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر است. کاهش نرخ بهره یا حتی انتظار برای ثابت ماندن نرخ‌ها معمولاً از جذابیت دارایی‌های بدون سود مانند طلا حمایت می‌کند.

در روزهای اخیر، احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر کاهش پیدا کرده و همین موضوع یکی از عوامل رشد طلا بوده است.

از سوی دیگر، خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی نیز همچنان یک پشتوانه مهم برای بازار جهانی محسوب می‌شود. گزارش رویترز از خرید ۲۸۹ تن طلا توسط بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ حکایت دارد. دلار؛ تعیین‌کننده اصلی قیمت طلا در ایران

برای سرمایه‌گذار ایرانی، داستان فقط اونس جهانی نیست. قیمت دلار مهم‌ترین متغیر داخلی در تعیین قیمت طلاست.

حتی اگر اونس جهانی در یک محدوده ثابت باقی بماند، افزایش نرخ دلار می‌تواند قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه را در بازار داخلی بالا ببرد.

در معاملات ۲۸ مرداد نیز دلار حدود ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان و طلای ۱۸ عیار حدود ۱۹ میلیون و ۵۶۹ هزار تومان گزارش شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار داخلی در حال حاضر به‌شدت تحت تأثیر رشد نرخ ارز قرار دارد.

بنابراین، کسی که قصد پیش‌بینی قیمت طلا در شهریور ۱۴۰۵ را دارد، باید نمودار دلار را هم‌زمان با اونس جهانی دنبال کند. آیا الان طلا بخریم؟

این پرسش احتمالاً مهم‌ترین سؤال سرمایه‌گذاران در روزهای پایانی مرداد است.

اگر هدف سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت باشد، خرید در قیمت‌های بالا ریسک بیشتری دارد؛ زیرا بعد از رشدهای سریع، احتمال اصلاح بازار وجود دارد.

اما برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت، مسئله متفاوت است. در چنین شرایطی، خرید پله‌ای می‌تواند نسبت به ورود یکجای کل سرمایه منطقی‌تر باشد.

به زبان ساده، سرمایه‌گذار به جای اینکه تمام پول خود را در یک قیمت وارد بازار کند، سرمایه را به چند بخش تقسیم کرده و در نقاط مختلف خرید می‌کند. این روش ریسک خرید در سقف کوتاه‌مدت را کاهش می‌دهد. طلای آب‌شده بهتر است یا طلای زینتی؟

اگر هدف صرفاً سرمایه‌گذاری است، هزینه‌های جانبی نیز اهمیت زیادی دارد. طلای زینتی معمولاً شامل اجرت ساخت و هزینه‌های مرتبط با خرید است و همین موضوع می‌تواند نقطه سربه‌سر سرمایه‌گذار را بالاتر ببرد.

در مقابل، سرمایه‌گذارانی که صرفاً به دنبال exposure به قیمت طلا هستند، معمولاً گزینه‌هایی مانند طلای آب‌شده یا ابزارهای سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا را نیز بررسی می‌کنند؛ البته هرکدام ریسک‌ها و ملاحظات خاص خود را دارند و خرید از فروشنده معتبر اهمیت زیادی دارد. پیش‌بینی نهایی قیمت طلا در شهریور ۱۴۰۵

با کنار هم گذاشتن متغیرهای فعلی، سناریوی پایه برای شهریور ۱۴۰۵، ادامه نوسان صعودی طلا با احتمال عبور طلای ۱۸ عیار از مرز ۲۰ میلیون تومان است؛ البته این پیش‌بینی مشروط به حفظ قیمت دلار در سطوح بالای فعلی و باقی ماندن اونس جهانی در محدوده‌های بالاست.

اگر دلار جهش جدیدی داشته باشد و اونس جهانی نیز به بالای ۴۵۰۰ دلار تثبیت شود، احتمال حرکت طلای داخلی به کانال‌های بالاتر افزایش پیدا می‌کند.

در مقابل، کاهش ریسک‌های سیاسی، افت دلار یا اصلاح جدی اونس جهانی می‌تواند باعث شود طلا در شهریور ابتدا وارد فاز اصلاحی یا نوسانی شود.

پیش‌بینی قیمت طلا در شهریور ۱۴۰۵ در حال حاضر بیشتر از هر زمان دیگری به دو متغیر وابسته است: دلار داخلی و اونس جهانی.

روند فعلی هر دو بازار همچنان از سناریوی صعودی حمایت می‌کند، اما رشد سریع طلا در مرداد احتمال اصلاح‌های مقطعی را نیز افزایش داده است. بنابراین، برای سرمایه‌گذارانی که قصد ورود دارند، خرید پله‌ای و پرهیز از ورود هیجانی با تمام سرمایه می‌تواند رویکرد محتاطانه‌تری باشد.

محدوده ۲۰ میلیون تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار، مهم‌ترین مرز روانی بازار در شهریور خواهد بود. عبور و تثبیت بالای این محدوده می‌تواند سیگنال مهمی برای ادامه روند صعودی باشد.

توجه: این گزارش یک تحلیل سناریومحور است و قیمت آینده طلا را تضمین نمی‌کند. بازار طلا تحت تأثیر دلار، اونس جهانی، سیاست‌های پولی، اخبار سیاسی و میزان تقاضا قرار دارد و ممکن است در مدت کوتاهی تغییر مسیر دهد.

این همان نقطه‌ای است که سازمان‌های «واکنشی» را از سازمان‌های «پیش‌بینی‌کننده» جدا می‌کند. 

مدیریت سنتی عمدتا با یک چرخه مشخص کار می‌کرد:

رخداد ← جمع‌آوری اطلاعات ← تحلیل ← تصمیم ← اقدام

این مدل در گذشته منطقی بود. تغییرات آهسته‌تر بودند و گزارش‌های ماهانه، فصلی یا حتی سالانه می‌توانستند مبنای تصمیم‌گیری باشند. اما امروز سرعت تحولات با این چرخه سازگار نیست.

وقتی تجهیزات تولیدی آثار خرابی را نشان می‌دهد، منتظر ماندن برای گزارش دوره‌ای می‌تواند به توقف خط تولید منجر شود. وقتی نشانه‌های افزایش ترافیک در یک محدوده شهری ظاهر می‌شود، واکنش پس از قفل شدن شبکه معابر دیگر یک راه‌حل واقعی نیست. وقتی شاخص‌های رضایت مشتری کاهش می‌یابد، انتظار برای افت فروش می‌تواند بسیار پرهزینه باشد.

بنابراین سوال مدیریت نیز باید از «چه اتفاقی افتاد؟» به «چه چیزی در حال شکل‌گیری است؟» تغییر کند. و در مرحله بعد این سوال مطرح شود که «اگر اقدامی نکنیم، چه اتفاقی خواهد افتاد؟» هوش پیش‌بینی‌کننده، حلقه گمشده تصمیم‌گیری

در سال‌های اخیر، سازمان‌ها از هوش تجاری به سمت هوش تصمیم‌گیری حرکت کرده‌اند. هوش تجاری به مدیر کمک می‌کند گذشته و وضعیت موجود را بهتر ببیند؛ هوش تصمیم‌گیری تلاش می‌کند مشخص کند چه اقدامی باید انجام شود.

اما گام بعدی، هوش پیش‌بینی‌کننده است؛ جایی که سازمان تلاش می‌کند پیش از وقوع یک پیامد، احتمال آن را شناسایی کند. در این مدل، داده فقط برای توضیح گذشته استفاده نمی‌شود، بلکه به ابزاری برای دیدن آینده‌های محتمل تبدیل می‌شود. هوش مصنوعی، تحلیل پیش‌بینانه، یادگیری ماشین، شبیه‌سازی و دوقلوهای دیجیتال در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کنند. هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری

در این میان، نسل جدید هوش مصنوعی صرفا برای خودکارسازی فعالیت‌های تکراری به کار نمی‌رود. ارزش مهم‌تر آن، توانایی تحلیل حجم بزرگی از داده‌ها، کشف الگوهای پنهان و ارائه سناریوهای احتمالی است. برای مثال، یک سیستم هوشمند می‌تواند به جای اعلام خرابی یک تجهیزات، احتمال خرابی آن را در آینده پیش‌بینی کند؛ به جای نمایش ترافیک موجود، احتمال شکل‌گیری ازدحام را هشدار دهد؛ و به جای گزارش افزایش هزینه انرژی، تغییرات مورد نیاز در الگوی مصرف را پیشنهاد کند. در چنین مدلی، مدیر دیگر تنها با یک داشبورد مواجه نیست، بلکه یک دستیار هوشمند تصمیم‌گیری در اختیار دارد. این به معنای حذف انسان از تصمیم‌گیری نیست. برعکس، نقش مدیر از «پردازش اطلاعات» به قضاوت، انتخاب و طراحی اقدام مناسب تغییر می‌کند. تصمیم‌گیری بدون پرداخت هزینه واقعی

یکی از مهم‌ترین تغییرات در مدیریت آینده، امکان آزمایش تصمیم‌ها پیش از اجرای واقعی آنهاست. دوقلوی دیجیتال این امکان را فراهم می‌کند که سازمان سناریوهای مختلف را در یک محیط دیجیتال شبیه‌سازی کند.

اگر مسیر حرکت ناوگان تغییر کند، چه اتفاقی برای زمان سفر خواهد افتاد؟ اگر ظرفیت یک خیابان کاهش پیدا کند، ترافیک چگونه توزیع می‌شود؟ اگر مصرف انرژی افزایش یابد، کدام بخش‌های زیرساخت تحت فشار قرار می‌گیرند؟

در گذشته، بسیاری از این پرسش‌ها پس از اجرای تصمیم پاسخ داده می‌شدند. امروز می‌توان بخشی از آنها را پیش از اجرا آزمایش کرد. به همین دلیل، دوقلوی دیجیتال را نباید صرفا یک فناوری تصویری یا مدل سه‌بعدی دانست. ارزش واقعی آن در آزمون آینده پیش از وقوع آن است. شهر هوشمند یا شهر پیش‌بینی‌کننده؟

همین منطق در مدیریت شهری نیز در حال شکل‌گیری است. شهر سنتی زمانی وارد عمل می‌شود که مساله رخ داده باشد: ترافیک ایجاد می‌شود، آلودگی افزایش می‌یابد، تجهیزات شهری خراب می‌شوند یا پسماند جمع‌آوری نمی‌شود. اما شهر پیش‌بینی‌کننده تلاش می‌کند قبل از وقوع مساله اقدام کند. تحلیل داده‌های حمل‌ونقل می‌تواند احتمال شکل‌گیری ترافیک را پیش‌بینی کند. داده‌های محیطی می‌توانند نقاط پرریسک آلودگی را مشخص کنند و تحلیل وضعیت تجهیزات می‌تواند زمان مناسب تعمیرات را پیش از خرابی پیشنهاد دهد. بنابراین، هوشمندی شهر صرفا به تعداد سنسورها، دوربین‌ها و سامانه‌های دیجیتال آن وابسته نیست، بلکه به توانایی آن برای تبدیل داده به تصمیم پیشگیرانه وابسته است. فناوری، مساله اصلی نیست

با وجود اهمیت فناوری، بزرگ‌ترین مانع شکل‌گیری سازمان‌های پیش‌بینی‌کننده، الزاما کمبود فناوری نیست. بسیاری از سازمان‌ها داده‌های فراوان، سامانه‌های متعدد و داشبوردهای متنوع دارند. اما هنوز نمی‌توانند از این داده‌ها تصویری قابل اتکا از آینده بسازند.

چالش اصلی، «فرهنگ تصمیم‌گیری» است. سازمانی که همچنان موفقیت مدیر را در توانایی او برای حل بحران می‌سنجد، طبیعتا سرمایه‌گذاری بیشتری برای «واکنش بهتر» انجام می‌دهد تا «پیشگیری بهتر». درحالی‌که ارزش واقعی مدیریت آینده شاید در بحرانی باشد که هرگز رخ نمی‌دهد.

مدیر آینده فقط یک حل‌کننده مساله نیست، بلکه معمار آینده است. او باید بتواند از میان حجم عظیم داده‌ها، نشانه‌های مهم را تشخیص دهد، سناریوهای مختلف را ببیند و پیش از آنکه یک تغییر کوچک به مساله‌ای بزرگ تبدیل شود، سازمان را آماده کند. این تغییر، در نهایت بیش از آنکه یک تحول فناورانه باشد، یک تحول در فلسفه مدیریت است: از واکنش به پیش‌بینی؛ از حل مساله به پیشگیری از مساله؛ و از مدیریت گذشته به طراحی آینده.

در اقتصاد امروز، داده زمانی ارزشمند است که به بینش تبدیل شود؛ بینش زمانی ارزش دارد که به تصمیم برسد و تصمیم زمانی مزیت رقابتی ایجاد می‌کند که پیش از وقوع بحران، به اقدام تبدیل شود.

شاید برندگان آینده سازمان‌هایی نباشند که بحران‌ها را بهتر مدیریت می‌کنند؛ بلکه سازمان‌هایی باشند که زودتر از دیگران نشانه‌های بحران را می‌بینند و اجازه نمی‌دهند بحران شکل بگیرد.

* تحلیلگر حوزه کسب و کار این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد

این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد

فرارو- شرکت‌های زغال‌سنگ از افزایش چشمگیر سود خود خبر می‌دهند، اما تحلیلگران معتقدند که روند جهانی گذار به انرژی پاک همچنان در مسیر درست خود قرار دارد. 

به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، عرضه نفت خام و گاز طبیعی را در سراسر جهان مختل کرده است، اما به نظر می‌رسد یک بخش از حوزه انرژی از این وضعیت سود می‌برد: زغال‌سنگ. 

در همین هفته، شرکت آفریقای جنوبی «تانگلا ریسورسز» (Thungela Resources)، که تولیدکننده زغال‌سنگ حرارتی است، اعلام کرد که سود نیم‌ساله‌اش دو برابر شده است؛ چرا که این جنگ کشورهای بیشتری را ناچار به خرید این سوخت کرده است. 

با وجود فراوانی و هزینه نسبتاً پایین تولید، زغال‌سنگ یکی از آلاینده‌ترین سوخت‌های فسیلی محسوب می‌شود. 

استخراج آن موجب آلودگی آب می‌شود و سوزاندن آن مقادیر عظیمی کربن در جو آزاد می‌کند که در گرمایش جهانی نقش دارد. 

در ماه‌های اخیر، چندین کشور، به‌ویژه در آسیا، از وعده‌های خود مبنی بر کاهش تولید زغال‌سنگ عقب‌نشینی کرده یا اجرای آن‌ها را به تعویق انداخته‌اند. 

به گزارش بانک جهانی، مصرف جهانی زغال‌سنگ در سال ۲۰۲۵ رو به افزایش بوده است؛ چرا که منطقه اوراسیا و ایالات متحده از این سوخت برای تأمین انرژی مراکز داده هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.  چرا مصرف زغال‌سنگ افزایش یافته است؟ 

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بحران جهانی انرژی را دامن زده است. اندکی پس از آغاز حملات به تهران در ۲۸ فوریه، ایران تنگه هرمز را بست؛ تنگه‌ای که در شرایط عادی، حدود یک‌پنجمِ محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از طریق آن جابه‌جا می‌شد. 

مذاکرات برای بازگشایی این تنگه در جریان است. تعطیلی این مسیر، عرضه نفت و گاز را کاهش داده و موجب جهش قیمت نفت شده است؛ امری که بسیاری از کشورها را واداشته تا برای تداوم تأمین برق، به در دسترس‌ترین جایگزین یعنی زغال‌سنگ روی آورند. 

اگرچه قیمت زغال‌سنگ نیز افزایش یافته، اما این سوخت همچنان بسیار ارزان‌تر از نفت است و دسترسی به آن نیز آسان‌تر می‌باشد. 

هیچ منطقه‌ای به اندازه آسیا تحت تأثیر این وضعیت قرار نگرفته است، چرا که این قاره برای تأمین نیازهای انرژی خود تا حد زیادی به منطقه خلیج [فارس] وابسته است. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، در سال ۲۰۲۲ حدود ۸۲ درصد از محموله‌های نفت و گاز عبوری از تنگه هرمز به مقصد آسیا ارسال شده است. چین، هند، ژاپن و کره جنوبی عمده‌ترین مقاصد این محموله‌ها بوده‌اند. 

علاوه بر ناتوانی در ارسال محموله‌های صادراتی از طریق این تنگه، کشورهای حوزه خلیج [فارس] که درگیر این مناقشه شده‌اند نیز به شدت از حملات ایران آسیب دیده‌اند. برای نمونه، قطر در ماه مارس و پس از آنکه پهپادهای ایرانی به تأسیسات نفتی «راس‌اللافان»، بزرگترین مجتمع ال‌ان‌جی (LNG) جهان، اصابت کردند و موجب توقف فعالیت آن شدند، ناچار شد در قراردادهای تحویل خود وضعیت «قوه قهریه» (فورس ماژور) اعلام کند. مقامات دولتی اعلام کردند که حملات ایران تا ماه مارس، ۱۷ درصد از صادرات ال‌ان‌جی قطر را متوقف کرده بود. 

به همین ترتیب، پایانه ال‌ان‌جی «جزیره داس»، پایانه نفتی «فجیره»، مجتمع پالایشگاهی «رویس» و سایر تأسیسات انرژی امارات متحده عربی نیز در جریان این مناقشه هدف حمله قرار گرفته‌اند. تأسیساتی در عربستان سعودی و عمان نیز مورد اصابت قرار گرفته‌اند.  مصرف زغال‌سنگ در کجا افزایش یافته است؟ 

بر اساس تحلیل شرکت داده‌های انرژی «امبر» (Ember)، در سناریوی «بدترین حالت»، میزان تولید زغال‌سنگ در سطح جهانی تا پایان سال ۲۰۲۶ نسبت به سال ۲۰۲۵ به میزان ۸.۱ درصد افزایش خواهد یافت. 

به گفته کارشناسان، با توجه به اینکه کشورها قرار است به تدریج استفاده از زغال‌سنگ را کنار بگذارند، این امر نشان‌دهنده افزایشی قابل‌توجه است. 

از زمان آغاز جنگ، چندین کشور آسیایی برنامه‌هایی را برای افزایش تولید برق با سوخت زغال‌سنگ اعلام کرده‌اند. 

ژاپن برای مقابله با شوک‌های انرژی، محدودیت‌های اعمال‌شده بر نیروگاه‌های زغال‌سنگ‌سوز قدیمی و آلاینده را لغو کرده است؛ کره جنوبی نیز تعطیلی نیروگاه‌های زغال‌سنگ‌سوزی را که وعده داده بود تا سال ۲۰۴۰ از مدار خارج کند، به تعویق انداخته است. 

در بنگلادش، دولت پیش از اعلام خبر افزایش تولید برق با زغال‌سنگ، ابتدا اقدام به قطع برق، تعطیلی دانشگاه‌ها و سهمیه‌بندی فروش سوخت برای وسایل نقلیه کرده بود. 

تایلند، فیلیپین و ویتنام نیز برای حفظ ذخایر رو به کاهش گاز، تولید برق با سوخت زغال‌سنگ را افزایش داده‌اند. 

در پاکستان، داده‌های «سازمان ملی تنظیم مقررات برق» نشان داد که تا ماه ژوئیه، میزان برق تولیدشده از زغال‌سنگ وارداتی نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۹۰ درصد افزایش یافته است. 

چین و هند در حال حاضر ۷۰ درصد زغال‌سنگ جهان را مصرف می‌کنند و از تولیدکنندگان عمده آن نیز به شمار می‌روند. در هند، جایی که تقاضا برای برق تا حدی به دلیل موج‌های گرمایی شدیدتر رو به افزایش است، دولت قصد دارد چندین پروژه جدید استخراج زغال‌سنگ را آغاز کند؛ پروژه‌هایی که به گفته «دیدبان جهانی انرژی» (Global Energy Monitor)، موجب افزایش ۲.۵ میلیارد تنی عرضه جهانی زغال‌سنگ در سال خواهد شد. 

آلمان نیز اعلام کرد که به خاطر تعهدات اقلیمی پیشین خود، تولید برق را به خطر نخواهد انداخت؛ این در حالی است که ایتالیا برنامه حذف زغال‌سنگ را از اواخر سال ۲۰۲۵ به سال ۲۰۳۸ موکول کرده است.  چه کسانی از زغال‌سنگ سود می‌برند؟ 

اندونزی با اختلاف زیاد، بزرگترین صادرکننده زغال‌سنگ است و پس از آن استرالیا و روسیه قرار دارند. 

در ماه مارس، جاکارتا برنامه‌های پیشین خود برای محدود کردن تولید زغال‌سنگ و کاهش مازاد عرضه را لغو کرد تا بتواند از افزایش قیمت‌ها بهره‌مند شود. قیمت‌ها در ماه ژوئیه به ۱۳۱.۸۵ دلار در هر تن رسید، در حالی که این رقم در سال قبل ۱۰۲.۲۰ دلار بود. 

در همین حال، شرکت آفریقای جنوبی «تونگلا» (Thungela) گزارش داد که سود این شرکت در بازه زمانی ژانویه تا ژوئن نسبت به مدت مشابه سال قبل دو برابر شده است؛ عاملی که عمدتاً ناشی از افزایش تولید در معادن «انشام» (Ensham) در کوئینزلند و همچنین تقاضا و قیمت‌های بالاتر در هر دو بخش عملیاتی انشام و آفریقای جنوبی بوده است. 

میزان تولید در معدن انشام در نیمه نخست سال هم‌زمان با اوج درگیری‌ها با ۳۸ درصد افزایش به ۲.۲ میلیون تن رسید؛ این در حالی است که رقم تولید در دوره مشابه پیشین ۱.۶ میلیون تن بود. 

این شرکت سود اصلی هر سهم (HEPS) – که شاخصی کلیدی برای سنجش سودآوری در آفریقای جنوبی است را ۴.۸۰ راند آفریقای جنوبی (معادل ۰.۳۰ دلار) اعلام کرد. این رقم نسبت به ۱.۹۲ راند (۰.۱۲ دلار) در ژوئن سال گذشته افزایش داشته است. 

تونگلا در بیانیه‌ای اعلام کرد که با توجه به آماده‌سازی بازارهای اروپا و آسیا برای فصل زمستان، قیمت‌ها احتمالاً همچنان بالا باقی خواهند ماند. 

در سال ۲۰۲۱، بیش از ۴۰ کشور، از جمله اندونزی و ویتنام، در اجلاس جهانی آب و هوا COP26 قول دادند که مصرف زغال سنگ را کاهش دهند. با این حال، هند و چین در این اجلاس شرکت نکردند. سال گذشته، کره جنوبی به اتحاد Powering Past Coal پیوست که به اقتصادهای وابسته به زغال سنگ کمک می‌کند تا از این سوخت فاصله بگیرند. 

با این حال، نیک هدلی، تحلیلگر گذار انرژی در Zero Carbon Analytics مستقر در آفریقای جنوبی، گفت: بحران خاورمیانه این برنامه‌ها را تا حد زیادی مختل کرده است، زیرا بسیاری از کشورها ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر کافی برای تکیه بر آن را ندارند. 

وی گفت: «برای کشورهایی مانند بنگلادش، وقتی عرضه جهانی گاز مختل می‌شود، افزایش مصرف زغال سنگ آسان است، زیرا این کشور در دهه‌های اخیر سرمایه‌گذاری زیادی در زیرساخت‌های زغال سنگ انجام داده و بخش زیادی از این ظرفیت بلااستفاده مانده است.» 

هدلی افزود: «وقتی قیمت گاز افزایش می‌یابد، زغال سنگ ارزان‌تر از گاز وارداتی می‌شود. نکته مهم این است که زغال سنگ هنوز نمی‌تواند از نظر هزینه با انرژی‌های تجدیدپذیر رقابت کند.» 

با این حال، همه چیز به بن‌بست نرسیده است. تحلیلگران خاطرنشان کردند که افزایش مصرف در برخی مناطق با کاهش بلندمدت مصرف زغال سنگ در مناطقی مانند اروپا جبران می‌شود. 

تولید زغال سنگ داخلی چین نیز امسال کاهش یافت، زیرا دولت پس از انفجار مرگبار ماه مه در معدن زغال سنگ لیوشنیو که در آن ۸۲ نفر جان باختند، نظارت خود را تشدید کرد. پکن همچنین سرمایه‌گذاری‌های بزرگی در انرژی‌های تجدیدپذیر انجام داده است. 

هدلی خاطرنشان کرد که علاوه بر این، فروپاشی زنجیره‌های تأمین انرژی فسیلی جهانی می‌تواند جایگزین‌های پاک را رقابتی‌تر کند و کشورهای بیشتری را مجبور به سرمایه‌گذاری در آن‌ها کند. 

او در پایان گفت: «درسی که اینجا می‌گیریم این است که کشورهای آسیایی باید برای محافظت از خود در برابر بحران‌های جهانی آینده، تغییر مسیر خود به سمت انرژی پاک و برق‌رسانی را تسریع کنند.»

به گزارش اصلاحات نیوز؛

عبدالناصر همتی شامگاه چهارشنبه در گفت و گوی ویژه خبری به تشریح اقدامات بانک مرکزی برای افزایش تاب آوری کشور در شرایط جنگ و تحریم پرداخت و عملکرد این نهاد در ارتقای تاب آوری کشور را قابل قبول دانست.

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به حضورش در اجلاس بریکس اظهار داشت: بریکس از این نظر برای کشور ما اهمیت دارد که اعضای این اتحادیه از جمله هند روسیه چین برزیل و آفریقای جنوبیجزو شرکای اصلی تجاری و همراهان سیاسی ما در مسائل بین‌المللی هستند.

وی با بیان اینکه نظر اعضای بریکس اگر از ایده به عمل برسد، اتفاق مهمی خواهد بود، افزود: من در این اجلاس این موضوع را مطرح کردم که بریکس باید به سمت عملیاتی کردن ایده‌هایش حرکت کند؛ من به آینده اتحادیه بریکس در خصوص افزایش مبادلات تجاری بین کشور‌های عضو، امیدوارم.

من در اجلاس بریکس پیشنهاد ایجاد یک کانال مالی یا کریدور مالی را ارائه کردم همانند کریدور‌های حمل و نقلی یا ژئوپلیتیکی؛ در این کوریدور‌های مالی باید بتوانیم با استفاده از رمز دارایی‌های کشور‌ها با یکدیگر تبادلات داشته باشیم و وابستگی خود را به ارز‌های کشور‌های دیگر کاهش دهیم؛ این ایده قابل اجراست و می‌تواند اقتصاد کشور‌های عضو بریکس را به پیش ببرد.

همتی افزود: در حاشیه اجلاس بریکس با روسای بانک‌های مرکزی هند روسیه و چین دیدار و مذاکرات خوبی داشتیم و به توافقات مناسبی دست یافتیم و دنبال ایجاد توافقات دو یا سه جانبه میان کشور‌های عضو بریکس هستیم تا بتوانیم هم همکاری‌های مالی و هم تبادلات تجاری را به پیش ببریم.

وعده دولت عراق برای پرداخت مطالبات ایران

رئیس کل بانک مرکزی به سفر اخیرش به عراق اشاره کرد و با اشاره به اینکه روابط خوب سیاسی و اقتصادی با عراق داریم، اظهار داشت: پیش از جنگ ۱۲ میلیارد دلار صادرات به این کشور داشتیم که شامل ۴ میلیارد به بخش دولت (گاز و برق و امور مرتبط)، ۸ میلیارد مربوط به بخش خصوصی بوده است.

وی افزود: یکی از مشکلات صادرات بخش خصوصی به عراق ا این بوده که تعرفه‌ها و اختلاف نرخ ارزی در عراق باعث کاهش قدرت رقابتی صادرکنندگان ایرانی شده است و در حال بحث درباره راهکار‌ها با وزیر دارایی و تجارت هستیم.

همتی با اشاره به مطالبات ایران از این کشور اظهار داشت: بابت مطالبات از دولت عراق آنها آعده داده‌اند رسیدگی خواهند کرد؛ اما عراق نیز با مشکلاتی مواجه است، از جمله بسته بودن تنگه هرمز، پرداخت حقوق کارکنان از درآمد نفت که طی ۳–۴ ماه اخیر کند شده بود؛ درباره پول‌های ایران در بانک عراقی باید بگویم درباره حل و تسهیل انتقال و استفاده از آن صحبت شده است و انتظار بهبود وجود دارد.

رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: در دیدار با نخست‌وزیر عراق نتیجه گرفتیم که با تکیه بر منابع بانک تی‌وی‌ای عراق (TBI Bank) بتوانیم پشتوانه‌ای برای صدور ضمانتنامه پیمانکاران ایرانی در عراق فراهم کنیم؛ نخست‌وزیر عراق این موضوع را پذیرفت و دستور مساعد صادر شد.

تفاهم نامه اسلام آباد از نظر اقتصادی به نفع کشور بود

رئیس کل بانک مرکزی درباره آزادسازی منابع ایران اظهار داشت: درباره عدد‌های مشخصی که در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود، نمی‌توان بر مبنای شایعات اظهارنظر کرد؛ موضوع تفاهم اسلام‌آباد و آزادسازی منابع، بحثی جداگانه است. منابعی که قرار بود بر اساس این تفاهم آزاد شود، هنوز آزاد نشده‌اند.

همتی تاکید کرد: تفاهم‌نامه از نظر اقتصادی به نفع کشور بود و برای تهیه و پیشبرد آن کار و تلاش زیادی انجام شد. این توافق می‌توانست پایه مناسبی برای ادامه همکاری‌ها باشد، اما اکنون به هر دلیلی در محاق قرار گرفته است. امیدواریم با احیای آن، مذاکرات بر مبنای منافع ملی کشور ادامه یابد.

وی ادامه داد: دولت و شورای عالی امنیت ملی مصمم هستند همه اقدامات در این مسیر، بر پایه منافع ملی و با تأیید مقام معظم رهبری پیگیری شود. یکی از بند‌های این تفاهم نیز آزادسازی منابع ایران بود.

وی با بیان اینکه در قطر تفاهم‌های اولیه‌ای صورت گرفته بود تا در مجموع ۱۲ میلیارد دلار از منابع ایران به شکلی قابل استفاده شود، افزود: این رقم شامل ۶ میلیارد دلار منابعی که از گذشته در قطر وجود داشت و ۶ میلیارد دلار دیگر که در نقاط دیگر نگهداری می‌شد.

رئیس کل بانک مرکزی خاطر نشان کرد: قرار بود قطر به پشتوانه این منابع، یک خط اعتباری در اختیار ایران قرار دهد تا استفاده از منابع معطل نماند. در ادامه و پس از اجرای قطعی توافق، امکان برداشت از منابع اصلی نیز فراهم می‌شد.

وی تصریح کرد: تفاهم‌های بانکی امضا شده بود و ۲ یادداشت تفاهم و قرارداد جدی نیز به امضا رسیده بود؛ با این حال، بر اساس اطلاعاتی که از بخش اقتصادی دارم، فعلاً اتفاق خاص و عملیاتی در این زمینه رخ نداده است.

دولت کشور را در این شرایط خیلی خوب اداره کرده است

رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: در اینکه محدودیت صادرات نفت داریم شکی نیست من با عراقی‌ها و قطری‌ها هم صحبت کردم؛ درآمد آنها هم از فروش نفت صفر شده است؛ برای ما هم این اتفاق افتاده است و یک واقعیتی است که نفت صادر نمی‌کنیم، اما دولت و بانک مرکزی پیش‌بینی‌های لازم را برای این موارد کرده‌است

همتی ادامه داد: فرق ما با عراق و قطر این است که آنها به ذخایر بانک مرکزی خود دسترسی دارند ولی ذخایر ارزی ما را آمریکایی‌ها مسدود کردند و اجازه برداشت نمی‌دهند.

وی افزود: با وجود شرایط کنونی، بعید می‌دانم بهتر از وضعیت فعلی امکان اداره کشور وجود داشت؛ من سال‌های ۹۷، ۹۸ و ۹۹ هم رئیس کل بانک مرکزی بودم شرایط آن موقع هم تا حدودی مشابه الان بود ولی شرایط کنونی بسیار سخت‌تر از سال‌های آخر دهه ۹۰ است.

رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: معتقدم دولت کشور را خیلی خوب اداره کرده؛ در شرایطی قرار داریم که درآمد‌های نفتی، مالیاتی، درآمد‌های بیمه تامین اجتماعی و سایر درآمدهایمان تحت تاثیر قرار گرفته است؛ همه اینها در اقتصاد تاثیر می‌گذارند

همتی یادآور شد: در شرایط جنگ ۴۰ روزه پیش‌بینی‌هایی کرده بودیم که حتی تامین ارز واردات کالا‌های اساسی و دارو نسبت به ۵ ماهه اول سال گذشته خیلی بهتر است در ۵ ماهه امسال ۳۰ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته تامین ارز دارو و تجهیزات پزشکی شده و تامین ارز کالا‌های اساسی و کشاورزی تقریباً ۸ درصد کمتر از ۵ ماهه پارسال بوده است

کالا‌های اساسی در بازار وجود دارد

رئیس کل بانک مرکزی اظهار داشت: در سال ۹۸ خدمت رهبر شهید انقلاب عرض کردم که هر جا می‌روم، پول ما را نمی‌دهند و از چهار پنج تا کشوری که پول داشیم، هیچ کدام همراهی می‌کنند. ایشان فرمودند «پس نتیجه می‌گیریم برو قوی شو اگر راحت جهان طلبی» بعد همین کافی بود ببینید از اون سال تا امسال قوی شدیم؛ بانک مرکزی باید قوی باشد که نتوانند پولش را بلوکه کند.

همتی افزود: البته بانک مرکزی نمی‌تواند جلوی بلوکه شدن را بگیرد، اما می‌تواند پول را بگیرد پس بنابراین ما قوی شدیم و الان قوی هستیم؛ نمی‌خوام بگم قوی قوی شدیم ولی بازم کشور‌ها مقاومت می‌کنند. چگونه ما توانستیم تا الان کشور را اداره کنیم؟ در جامعه نگاه بکنید و در بازار بروید، می‌بینید که کالای اساسی داریم می‌دانم که گران است، اما هست.

قدرت خرید مردم را با تدبیر و آرامش اوضاع جبران خواهیم کرد

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به حضورش در میان مردم و شنیدن مشکلات آنها اظهار داشت: بعد از جنگ تعداد بیکاری جوانان زیاد شده است ما باید کاری برای آنها بکنیم، در مورد بازسازی جنگ باید برنامه ریزی منابع داشته باشیم که همه اینها محدودیت‌های کشور است.

همتی تاکید کرد: در این شرایط تقریبا صادرات نفت قطع شده است ما آنقدر برنامه ریزی مان درست بوده است که منابع ارزی داریم.

وی افزود: من به مقام معظم رهبری هم نامه نوشتم که شما از نظر تامین کالای اساسی و دارو اصلا نگرانی نداشته باشید، بانک مرکزی و دولت تامین می‌کند و الان هم می‌گوییم که تامین می‌کنیم؛ اکنون در بازار هیچ کمبودی وجود ندارد و جزو برنامه ریزی ما بوده است.

وی با تاکید بر اثر تحریم و محاصره بر اقتصاد ایران اظهار داشت: ما چهار تا پنج موضوع از جمله تحریم حداکثری، محاصره، قطع صادرات نفت و ناترازی بودجه داریم که هر کدام از آنها بر اقتصاد فشار وارد می‌کند.

یکی از کشور‌های همسایه به من گفت اگر در کشور ما یک پنجم این اتفاقاتی که در کشور شما اتفاق افتاده، می‌افتاد ما نمی‌توانستیم کشور را اداره کنیم.

همتی خاطر نشان کرد: قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده با تدبیر و آرامش اوضاع جبران خواهیم کرد.

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه بانک مرکزی به تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات را حل کند، اظهار داشت: اجرای سیاست‌های پولی، ارزی و اعتباری، تأمین منابع ارزی و کنترل بانک‌ها و تأمین مالی تولید همگی زیر نظر تصمیمات بانک مرکزی است، اما آینده به شرایط و مدیریت کلان اقتصاد بستگی دارد.

همتی افزود: باور دارم با امکانات و تدابیر موجود بانک مرکزی، عملکرد قابل قبولی دارد؛ هدف من تورم تک‌رقمی و کنترل نقدینگی است، هرچند با کمبود بودجه و ارز در سال گذشته بانک مرکزی ناچار به تأمین نقدینگی شد.

وی ادامه داد: قصد داریم شرایط را با وضعیت عملکردی مقایسه کنیم و به منافع عامه توجه کنیم. من نگفته‌ام کاری نمی‌شود کرد؛ بلکه می‌گویم تلاش می‌کنیم حداکثر کارایی را با شرایط موجود داشته باشیم.

رئیس کل بانک مرکزی با یادآوری اینکه تورم ماه گذشته تقریباً با کاهش سرعت رو به رو شد، اظهار داشت: این روند به سرعت قابل توقف نیست و ممکن است در مرداد-شهریور اثرگذاری‌های جزئی مانند اجاره‌ها وجود داشته باشد، اما انتظار دارم تورم امسال نسبت به ماه قبل تفاوت زیادی نداشته باشد. برخی تصور می‌کردند ابرتورم رخ می‌دهد، اما فعلاً چنین نشده است.

همتی خاطر نشان کرد: قیمت کالا‌های اساسی به دلیل حذف نرخ ارز ترجیحی و تبدیل آن به قیمت آزاد، افزایش یافت؛ این رفتار طبیعی بود و تورم ناشی از این تغییر قابل پیش‌بینی بود. تورم فروردین تا خرداد ناشی از فشار‌های هزینه‌ای و انتظارات تورمی ناشی از تصمیمات پتروشیمی‌ها و فولاد بود که باعث برگشت موج تورم شد.

وی افزود: بانک مرکزی مهمترین وظیفه‌اش مهار تورم است و با اقدامات اخیر توانسته است تورم را کنترل کند و به تدریج کاهش دهد. اقدامات شامل تقویت ترمز ترازنامه بانک‌ها، برخورد با تخلفات مدیران (عدم پرداخت پاداش و احتمال رد صلاحیت)، محدودیت‌های بیشتر برای بانک‌ها، اصلاح سپرده قانونی و سایر ابزار‌های نظم‌دهی هستند.

رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: هدف نهایی این است که تورم به سطح قابل قبول برسد و این مسیر را با هماهنگی با سایر سیاست‌ها ادامه خواهیم داد. درباره نرخ ارز نیز این اقدامات با هم ارتباط دارند و عملکرد بانک مرکزی در این حوزه نیز قابل قبول است.

بانک مرکزی نوسانات ارز را با افزایش ذخایر اسکناس کنترل می‌کند

همتی درباره مدیریت بازار ارز اظهار داشت: نوسانات کوتاه‌مدت و اخبار لحظه‌ای رسانه‌ها درباره قیمت ارز، ملاک ارزیابی سیاست‌گذار نیست، آنچه برای بانک مرکزی اهمیت دارد، روند میان‌مدت و بلندمدت نرخ ارز است.

رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: از آغاز جنگ تاکنون، در حدود ۶ ماه گذشته، نرخ ارز در بازار غیررسمی حدود ۱۶ درصد افزایش یافته است. با وجود جنگ، محاصره، تحریم‌های نفتی و فشار‌های مختلف، نرخ ارز در بازار آزاد بیش از این میزان رشد نکرده که نشان‌دهنده مدیریت بانک مرکزی در افق میان‌مدت و بلندمدت است؛ سیاست ما فشار بر عرضه با هدف پایین آوردن نرخ ارز نیست؛ بلکه تلاش می‌کنیم با اتخاذ سیاست‌های درست، نوسانات بازار را کنترل کنیم.

وی افزود: مردم می‌توانند با ارائه کارت ملی، تا سقف یک‌هزار یورو از صرافی‌ها خرید کنند. در مقاطعی که مطرح می‌شد بانک مرکزی در حال «پاشی» ارز است، آمار‌ها نشان می‌دهد فروش ارز با نرخ توافقی انجام شده است.

وی با ارایه آماری از سیاست گذاری‌های ارزی اظهار داشت: از دی‌ماه سال گذشته تاکنون، حدود ۱.۷ میلیارد دلار خرید و ۰.۳ میلیارد دلار فروش ارز انجام شده است؛ بنابراین، در مجموع ۱.۴ میلیارد دلار به ذخایر اسکناس بانک مرکزی افزوده شده است.

رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: اجرای سیاست درست می‌تواند نوسانات بازار ارز را کنترل کند؛ با این حال، در شرایطی که اقتصاد کشور با فشار‌های متعدد روبه‌روست، درباره آینده نمی‌توان با قطعیت سخن گفت.

همتی گفت: هدف این است که به دنیا نشان دهیم کشور برنامه دارد و اقتصاد ایران، در کنار نیرو‌های مسلح و مردم، به‌گونه‌ای مدیریت و برنامه‌ریزی می‌شود که آسیبی به کشور وارد نشود. امیدواریم همکاران در این مسیر موفق باشند.

تامین ارز دارو و نقدینگی بخش تولید

رئیس کل بانک مرکزی همچنین گفت: با تعدیل نرخ ارز، نیاز واحد‌های تولیدی به نقدینگی به‌شدت افزایش یافته است؛ بنابراین برنامه‌ریزی‌هایی برای به حداقل رساندن آسیب به بخش تولید انجام شده است. در پنج ماه نخست امسال، تسهیلات اعطایی بانک‌ها به حدود چهار هزار همت رسیده که نزدیک به ۷۲ تا ۷۳ درصد آن به کسب‌وکار‌ها و تأمین سرمایه در گردش اختصاص یافته است.

همتی گفت: برای شرکت‌های داروسازی نیز ۱۵۰ همت نقدینگی تأمین شده است و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان سال به ۳۰۰ همت برسد تا فرآیند تولید و تحویل دارو به‌موقع انجام شود.

وی با تاکید بر اینکه در حوزه تولید، از روش‌های زنجیره‌ای تأمین مالی حمایت می‌کنیم، اظهار داشت: گام، برات الکترونیکی و فاکتورینگ، سه روش اصلی هستند که از سال ۱۳۹۹ پایه‌گذاری شده‌اند. در پنج ماه نخست امسال، حدود ۱۸۰ همت تأمین مالی از این طریق انجام شده است؛ در حالی که این رقم در پنج ماهه نخست سال گذشته حدود ۱۱ همت بود.

همتی خاطر نشان کرد: هدف‌گذاری شده است تا پایان سال نزدیک به ۷۰۰ همت از طریق این روش‌ها در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد.

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه واحد‌های تولیدی همچنان با کمبود ارز مواجه‌اند، اظهار داشت: ارز در دسترس، در مقایسه با پنج ماهه نخست سال گذشته، حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و این مسئله ممکن است باعث شود مواد اولیه کافی در اختیار واحد‌های تولیدی قرار نگیرد.

وی افزود: برنامه‌ریزی شده است از منابع خارج از کشور و سایر ظرفیت‌های موجود برای تأمین ارز مورد نیاز صنایع استفاده شود تا این مشکل تا پایان تابستان تا حدودی برطرف شود.

همتی خاطر نشان کرد: قول داده بودم امسال مقداری به این منابع اضافه کنم، اما ترجیح داده شد تأمین منابع دارو و کالا‌های اساسی در اولویت قرار گیرد تا بتوانیم نیاز‌های این بخش‌ها را تأمین کنیم. با وجود این، تأمین سایر نیاز‌ها را نیز پیگیری خواهیم کرد.

این عضو کابینه چهاردهم ادامه داد: تصمیم‌گیری‌ها تابع برنامه‌ریزی‌های کلان است و به‌صورت مقطعی انجام نمی‌شود. ما با ثبات یا تغییرات مداوم در بازار‌ها مواجه هستیم و تصمیم‌ها و اقدامات روزانه می‌تواند بر بازار تأثیر بگذارد.

همتی با بیان اینکه توانمندی‌های ایران در این جنگ نمایان شد، گفت: نمایندگان کشور‌های همسایه و دیگر کشور‌ها مطرح می‌کنند که جمهوری اسلامی ایران به‌طور مستقل و با قدرت در برابر فشار‌های استکباری ایستادگی می‌کند. این ایستادگی برای حفظ عزت کشور، عزت مردم و مسیری که مردم انتخاب کرده‌اند، اهمیت دارد.

وی با تاکید بر اینکه شرایط اقتصادی سخت است، افزود: فشار بر مردم و کاهش قدرت خرید وجود دارد. تمام تلاش ما این است که هم عزت کشور و هم معیشت مردم حفظ شود و مشکلات، تا حد امکان، کاهش یابد.

بانک‌ها طی ۵ ماهه امسال چهار هزار همت تسهیلات دادند

رئیس کل بانک مرکزی گفت: وقتی نرخ ارز تعدیل می‌شود، نیاز به نقدینگی در واحد‌های تولیدی افزایش جدی پیدا می‌کند برای همین مقداری از معیارهایمان کوتاه آمدیم تا تولید آسیب جدی نبیند؛ طی ۵ ماهه امسال بانک‌ها چهار هزار همت تسهیلات داده‌اند؛ این مبلغ رقم قابل توجهی است که نزدیک به ۷۲ تا ۷۳ درصد آن به کسب و کار‌ها پرداخت شده است.

همتی با بیان اینکه ۱۵۰ همت نقدینگی برای داروسازان تامین مالی شده است، پیش بینی می‌شود که این رقم تا پایان امسال ۳۰۰ همت به آنها پرداخت کنیم، چون برای ما مهم است که دارو به موقع تولید و مردم تحویل شود.

وی افزود: همچنین برای واحد‌های تولیدی روش تامین مالی زنجیره‌ای را در نظر گرفته‌ایم مانند اوراق گام یا برات الکترونیکی یا سامانه فکتورینگ سه روشی است که از سال ۹۹ پایه‌گذاری شده است؛ تامین مالی تولید از این سه روش در ۵ ماهه ابتدای سال گذشته حدود ۱۱ همت بوده، اما در ۵ ماهه امسال به ۱۸۰ همت رسیده است برنامه ما این است که تا پایان امسال۷۰۰ همت به تولید کنندگان از طریق تامین مالی زنجیره‌ای پرداخت کنیم.

وی با بیان اینکه با این روش‌ها باید بپذیریم که واحد‌های تولیدی از نظر تامین نقدینگی ریالی مشکل نخواهند داشت، اما از نظر تامین ارز با مشکل مواجه خواهند شد، اظهار داشت: در ۵ ماهه امسال ارزی که برای صنایع باید تامین می‌کردیم نسبت به ۵ ماهه سال گذشته کاهش ۳۰ درصدی داشته که به این معنی است برخی واحد‌های تولیدی با کمبود مواد اولیه مواجه شده‌اند با این حال در حال برنامه‌ریزی هستیم تا از محل منابعمان در کشور‌های دیگر ارز مورد نیاز واحد‌های تولیدی را تامین کنیم.

همتی با اشاره به اینکه شرایط به طور مرتب در حال تغییر است و یک ابرقدرت فشار می‌آورد که حتی برخی همسایه‌های ما جرات نمی‌کنند با ما فیلم و عکس بگیرند می‌گویند اگر این فیلم منتشر شود برای ما مشکل ایجاد می‌شود یا به ما فشار وارد می‌کنند، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران یک تنه در مقابل استکبار ایستاده است؛ ایستادگی جمهوری اسلامی در مقابل استکبار برای تمام دنیا الگو شده است و به ما می‌گویند شما تنها کشوری هستید که در مقابل استکبار ایستادگی می‌کنید.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: می‌دانیم که شرایط اقتصاد کشور مناسب نیست و به مردم فشار زیادی می‌آید؛ مردم اذیت شدند و قدرت خرید آنها کاهش یافته است ولی تمام تلاش ما این است که ضمن حفظ عزت کشور، مشکلات اقتصادی که برای کشور ایجاد کرده‌اند را به حداقل برسانیم.

وی اظهار داشت: یکی از مسئولان بالا که نمی‌توانم اسمش را ببرم، چون ممکن است ناراحت شود در سفر خارجی به من گفت که آمریکایی‌ها فکر کردند ایران هم مثل ونزوئلا یا کشور‌های آمریکای لاتین یا جا‌های دیگر است؛ ایشان به من گفت که شما در آینده نزدیک نقش جمهوری اسلامی را در منطقه خواهید دید، خواهیم دید که در واقع آن چیزی که آنها فکر می‌کردند نشد و یک چیز خلاف آن، عظمت ایران را خواهند دید.

دولت منابع کالابرگ را بدون چاپ پول تأمین می‌کند

همتی درباره منابع مورد نیاز برای افزایش رقم کالابرگ نیز گفت: در گفت‌و‌گو‌های انجام‌شده، موضوع تامین منابع کالابرگ برای حمایت از معیشت مردم مطرح شد و بر این نکته تأکید شد که معیشت مردم، اولویت اصلی دولت است.

رئیس کل بانک مرکزی توضیح داد: برآورد‌ها نشان می‌دهد برای اجرای طرح کالابرگ، ماهانه حدود ۸۷ همت منابع لازم است؛ پیش از عید و تا فروردین‌ماه نیز ۲.۵ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برداشت شد تا کالابرگ در اختیار مردم قرار گیرد؛ بر همین اساس، این طرح برای چهار ماه اجرا شد.

وی افزود: پس از آن، با آغاز جنگ، تشدید محاصره و نوسان در رفت‌وآمد بندر‌های منطقه، درآمد‌های ارزی و غیرارزی کشور دستخوش تغییر شد. همچنین درآمد‌های سازمان امور مالیاتی کاهش یافت و در نتیجه، منابع بودجه به‌طور کامل تأمین نشد. امروز به رئیس‌جمهور اعلام شد که برای حل مساله کالابرگ، راهکاری پیدا خواهد شد و این اطمینان داده شد که کالابرگ به مردم پرداخت می‌شود.

همتی با بیان اینکه انتظار می‌رود منابع کالابرگ از مسیر چاپ پول تأمین نشود؛ زیرا این روش می‌تواند به افزایش تورم منجر شود، اظهار داشت: بر همین اساس، دولت در حال بررسی و طراحی راه‌های جایگزین برای تأمین منابع مورد نیاز این طرح است و جلسات مربوط به آن، از شب گذشته در دستور کار قرار گرفته است.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین گفت: در زمینه افزایش اعتبار کالابرگ نیز مجلس ترجیح می‌دهد بیشترین افزایش به دهک‌های کم‌درآمد اختصاص یابد. در دولت نیز در حال بررسی است که اعتبار همه دهک‌ها افزایش یابد یا افزایش بیشتر برای دهک‌های پایین در نظر گرفته شود و سایر دهک‌ها به‌تدریج و متناسب با سطح درآمدشان مشمول افزایش اعتبار شوند.

وی خاطر نشان کرد: هدف این است که منابع لازم تا پایان سال تأمین شود تا افزایش اعتبار کالابرگ به‌شکلی عادلانه و مناسب اجرا شود. در شرایط کنونی نیز انتظار می‌رود پرداخت کالابرگ ادامه داشته باشد و با پیگیری رئیس‌جمهور، امکان افزایش اعتبار آن نیز فراهم شود.

بانک مرکزی تأمین ارز کالا‌های اساسی در جنگ و پس از آن را تضمین کرده است

رئیس کل بانک مرکزی با اطمینان بخشی به مردم در زمینه نظام پرداخت ارزی کشور در جریان جنگ و پس از جنگ گفت: با برنامه ریزی‌های صورت گرفته جابه‌جایی‌هایی در منابع انجام و در دسترس‌تر قرار گرفتند یعنی به گونه‌ای برنامه ریزی شد که در تأمین ارز کالا‌های اساسی، دارو و نیاز‌های اساسی کشور دچار مشکل نشویم.

همتی با بیان اینکه اکنون شرایط خوب است و در چند ماه آینده هم مشکل خاصی نداریم بنابراین از این نظر نگرانی وجود ندارد، اظهار داشت: تنها بحثی که در حال حاضر مطرح است، کسری بودجه برخی هزینه‌ها، مثل کالابرگ و موارد مشابه است که ان‌شاءالله با تمهیداتی که داریم، آنها را تأمین خواهیم کرد.

وی توضیح داد: در مورد نرخ ارز هم تلاش کردیم در حدی که قابل نگهداری باشد، آن را کنترل کنیم. به نظر من، بسیاری از پیش‌بینی‌هایی که درباره نرخ ارز و نرخ تورم مطرح می‌شد، با کاهش شتاب تورم و کاهش شتاب رشد نرخ ارز، به‌نوعی انتظارات تورمی را هم کاهش داده است؛ بنابراین امیدوارم با سیاست‌هایی که در پیش گرفته‌ایم و با ابزار‌هایی که به‌تدریج در بانک مرکزی اجرا خواهیم کرد، این روند اثر بگذارد و به کاهش بیشتر انتظارات تورمی کمک کند.

شرایط اقتصادی کشور تثبیت و رو به بهبود می‌شود

رئیس کل بانک مرکزی درباره برنامه‌های دولت برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور توضیح داد: ابتدا باید تلاش کنیم شرایط موجود بدتر نشود و در کنار آن، راهکار‌هایی برای جبران خسارت‌ها و بهبود وضعیت پیدا کنیم؛ حفظ وضعیت موجود، نخستین و مهم‌تری است و هم‌زمان، هر میزان که امکانات مالی اجازه دهد، برای افزایش ظرفیت‌ها نیز اقدام خواهیم کرد.

همتی درباره برخی اخبار منتشرشده در سایت‌ها، از جمله خبر‌هایی درباره هواپیما‌هایی که برای آوردن طلا و موارد مشابه فرود می‌آیند نیز گفت: توجه زیادی به این مطالب نکنید؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از آنها بیشتر در حد خبرسازی رسانه‌ای است، زیرا ما از روش‌های مختلف برای تأمین منابع استفاده می‌کنیم. تأکید می‌کنم منظور از این روش‌ها، رمزارز نیست. برخی مسئولان آمریکایی گفتند که رمزارز‌های ما را گرفتند، در حالی که ما در حوزه رمزارز فعالیت نمی‌کنیم.

وی تاکید کرد: تأمین ارز به‌صورت شفاف و از طریق مرکز مبادله ارز انجام می‌شود و ان‌شاءالله در ادامه نیز همین روند را ادامه خواهیم داد. بنابراین، از این بابت نگرانی نداشته باشید. تمام تلاش خود را به کار می‌گیریم تا شرایط اقتصادی کشور تثبیت شود و در ادامه، به سمت بهبود حرکت کند.

بانک مرکزی در برخورد با بانک‌های ناتراز، به‌هیچ‌وجه مماشات نمی‌کند

رئیس کل بانک مرکزی با قدردانی از رئیس قوه قضاییه در پیگیری پرونده‌های بانکی از جمله بانک‌های ناتراز و بازگشت ارز صادراتی اظهار داشت: در پی اتفاقی که امروز رخ داد و ان‌شاءالله فردا امضا خواهد شد، از ۱۱۴ همت اضافه‌برداشت (بانک ایران‌زمین) که یکی از بانک‌های به‌شدت ناتراز کشور است، توانستیم با دستور رئیس قوه قضاییه و پیگیری قضات، حدود ۷۵ همت از اموال این بانک را به نام بانک مرکزی منتقل کنیم. بخش باقی‌مانده اموال نیز شناسایی شده و امیدواریم حداکثر ظرف دو ماه آینده، ۴۵ همت دیگر را نیز دریافت کنیم.

همتی افزود: این اتفاق در تاریخ بانک مرکزی بی‌سابقه است و با کمک قوه قضاییه محقق شد؛ قوه قضاییه در زمینه‌های مختلف، از جمله بازگشت ارز، برخورد با متخلفان ارزی و مسائل مرتبط با تعهدات ارزی و تراستی‌ها، همکاری و مساعدت جدی با بانک مرکزی دارد.

وی تاکید کرد: هر بانکی که برنامه اصلاحی ارائه دهد و برای اصلاح شرایط خود اقدام کند، بانک مرکزی در مسیر اصلاح، کمک خواهد کرد. اما اگر نتوانستیم اصلاح کنیم، منحل می‌شود و بانک مرکزی در برخورد با بانک‌های ناتراز، چه دولتی و چه خصوصی، به‌هیچ‌وجه مماشات نخواهد کرد.

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه بعضی بانک‌ها وضعیت خوبی دارند، اما تعداد قابل‌توجهی از بانک‌ها با مشکل دارند، اظهار داشت: بعضی از این بانک‌ها هم‌اکنون تحت سرپرستی بانک مرکزی قرار گرفته‌اند که تصمیم گیری می‌کنیم، بعضی هم ممکن است نیز تحت نظارت بانک مرکزی قرار گیرند، زیرا به این نتیجه رسیدیم که بخش عمده‌ای از تورم ایجادشده در کشور، ناشی از اضافه‌برداشت، تخلفات بانکی و خلق نقدینگی بانکهاست. مطمئنا جلوی این موضوع را خواهیم گرفت و به عنوان یک اصل و اولویت نخست بانک مرکزی است.

وی همچنین گفت: همچنین با مدیرانی که مرتکب تخلف شوند، متناسب با جرایم و میزان تخلف، برخورد جدی خواهد شد.

دولت برنامه کنترل تورم از یک سو و تامین منابع افزایش حقوق از سوی دیگر را در دست بررسی دارد

رئیس کل بانک مرکزی درباره برنامه‌های دولت برای بهبود شرایط مردم اظهار داشت: توسعه سفره مردم یعنی افزایش قدرت خرید آنها؛ وقتی تورم ترکیه به ۶۰ تا ۷۰ درصد رسید، بلافاصله حقوق‌ها را همین میزان افزایش دادند، وقتی حقوق افزایش یابد این فاصله تورمی جبران می‌شود به خصوص که تعداد شاغلان بخش دولتی آنها خیلی کم است و بخش خصوصی هم به تبع آن، حقوق‌ها را جبران می‌کند.

همتی ادامه داد: مشکل ما این است که آنهایی که درآمد ثابت دارند مثل فرهنگیان، کارگران، کارمندان دولت، نیرو‌های مسلح یا دهک‌های یک تا ۳ وقتی حقوق آنها ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش می‌یابد همچنان با تورم فاصله دارد که این شکاف سبب کاهش قدرت خرید خانوار‌ها می‌شود؛ بنابراین باید دو کار انجام دهیم یکی اینکه بودجه افزایش حقوق‌ها را تامین کنیم و از سوی دیگر تورم را کنترل کنیم تا باز هم بالا نرود لذا هر دو سیاست در حال حاضر در دولت در حال پیگیری است.

وی اقدام اول را جلوگیری از افزایش تورم و اقدام دوم را تامین منابع پایدار برای افزایش حقوق‌ها دانست و افزود: اگر این دو اتفاق رخ ندهد وضع مردم خوب نخواهد شد؛ اگر حقوق‌ها را با چاپ پول افزایش دهید مجدداً تورم را به چند ماه بعد موکول می‌کنید؛ من شرایط نه جنگ نه صلح را اصلاً به نفع اقتصاد کشور نمی‌دانم؛ این وضعیت به اقتصاد ما آسیب جدی می‌زند و امیدوارم این وضعیت بهتر شود.

برنامه ریزی برای اصلاح ناترازی بانک‌ها /نظارت بر بانک‌ها را تشدید می‌کنیم

رئیس کل بانک مرکزی گفت: شبکه بانکی کشور به دلیل محدودیت‌های موجود، که عمدتاً ناشی از ناترازی بانک‌هاست، نمی‌تواند همه وام‌ها و خدمات مورد نیاز مردم را به‌موقع ارائه کند؛ کارکنان بانک‌ها واقعاً شبانه‌روز زحمت می‌کشند و من از تلاش‌های آنها تشکر می‌کنم، اما دست آنان نیز خالی است.

همتی ادامه داد: در یک مقطع چندین ساله، بانک‌ها ناتراز شده‌اند و دخل‌وخرج آنها با یکدیگر تناسب ندارد. منابع کافی برای تأمین مالی در اختیار ندارند. اگر بخواهیم منابع جدیدی در اختیار بانک‌ها قرار دهیم، باید به آنها اجازه دهیم نقدینگی بیشتری خلق کنند؛ اما این اقدام به افزایش تورم منجر شود.

وی افزود: ما در چارچوبی مملو از محدودیت قرار گرفته‌ایم و حل این معادله که چند مجهول دارد، خیلی سخت است. در حال حاضر، بانک‌های بزرگی داریم که ناتراز هستند و برای ادامه فعالیت خود ناچارند از سایر بانک‌ها منابع استقراض کنند یا دست در جیب بانک مرکزی کنند. اگر این کار‌ها را نکنند نمی‌توانند تسهیلات پرداخت کنند.

اکنون برای اصلاح ناترازی بانک‌ها برنامه‌ریزی کرده‌ایم و قصد داریم اقداماتی انجام دهیم تا وضعیت بانک‌ها اصلاح شود تارضایت مردم از نظام بانکی افزایش پیدا کند. به مردم عزیز این قول را می‌دهم که نظارت‌های خود را، که در حال حاضر نیز تشدید کرده‌ایم، ادامه خواهیم داد. همچنین تلاش می‌کنیم انتقاد‌ها و مسائل مطرح‌شده از سوی مردم را پیگیری کنیم.

وی افزود: اداره نظارت بر بانک‌ها نیز آمادگی دریافت و رسیدگی به شکایت‌های مردم را دارد و بخشی مشخص برای شنیدن و ثبت این شکایت‌ها پیش‌بینی شده است. امیدواریم با پیگیری این موارد، زمینه‌های نارضایتی مردم از سیستم بانکی به حداقل برسد.

فعلاً هیچ قصدی برای تغییر نرخ سود بانکی نداریم

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه یکی از ابزار مهم کنترل تورم نرخ بهره یا نرخ سود است، گفت: آنچه در کتاب‌های اقتصاد می‌خوانید برای شرایط کلاسیک دنیاست و اجرای آنها الزاماتی دارد ولی الان این الزامات در کشور ما وجود ندارد؛ وقتی بخش قابل توجهی از بانک‌های کشور ناتراز هستند نمی‌توانیم از طریق کنترل نرخ سود، تورم را کنترل کنیم بنابراین در حال حاضر هیچ قصدی برای تغییر نرخ سود نداریم.

همتی اظهار داشت: اخیراً دیدم برخی کارشناسان انتقاد کرده‌اند که چرا بانک مرکزی قصد دارد به تکنولوژی قدیمی کیف پول برگردد؟ ولی قصد داریم کیف پول را برای دوره اضطراری طراحی کنیم به این صورت که خیلی از پرداختی‌هایی که دولت می‌خواهد انجام دهد از طریق کیف پول اجرایی کند.

وی افزود: حُسن کیف پول این است که اگر اینترنت با مشکل مواجه شود یا نظام‌های پرداخت به مشکل بخورند کیف پول الکترونیک دچار مشکل نخواهد شد؛ طرح کیف پول الکترونیک بانک مرکزی سیستم جدیدی از نظام پرداخت است که بر پایه اپراتور‌های مخابراتی انجام می‌شود الان دسترسی همه مردم به کیف پول الکترونیک فراهم شده است.

برخی موفقیت‌های مهم بانک مرکزی در ماه‌های اخیر

رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: اولین و مهم‌ترین وظیفه بانک مرکزی مهار تورم است؛ تمام ابزار‌هایی که به کنترل تورم منجر می‌شود را به کار گرفته‌ایم؛ برای کنترل تورم باید رشد نقدینگی و فشار‌های هزینه‌ای را هم کنترل کنیم یکی دیگر از روش‌های کنترل تورم این است که از نوسانات ارزی جلوگیری کنیم. با توجه به با حجم فشاری که در این مدت به بانک مرکزی و سیستم مالی و پولی کشور آمد، اقدامات همکاران من در بانک مرکزی قابل قبول است.

همتی ادامه داد: از آنجایی که معیشت مردم سخت شده و هزینه‌ها افزایش یافته است، ممکن است اقداماتی که انجام می‌دهیم را چندان احساس نکنند با این حال تلاش ما این است که کشور را در هر شرایطی اداره کنیم و می‌بینید که وضعیت استیبل در اقتصاد کشور حکمفرما شده است بنابراین از نظر من بانک مرکزی در این خصوص موفق عمل کرده است.

وی با بیان اینکه تامین ارز واردات کالا‌های اساسی یکی دیگر از مهمترین وظایف بانک مرکزی است، گفت: بلافاصله از اوایل زمستان سال گذشته که سیاست‌های جدید ارزی آغاز شد، ذخایر ارزی کشور را افزایش دادیم و از آنجایی که پیش بینی می‌شد بار دیگر جنگ صورت بگیرد، دیدید که در ایام جنگ ۴۰ روزه کمبودی در زمینه واردات کالای اساسی ایجاد نشد.

رئیس کل بانک مرکزی از دیگر موفقیت‌های بانک مرکزی را کنترل اضافه برداشت بانک‌ها دانست و گفت: کنترل ناترازی بانک‌ها را یک به یک آغاز کردیم؛ در خصوص پرداخت‌های الکترونیک نیز نیاز داشتیم تا امنیت شبکه برقرار شود دیدید که دو اتفاق در بانک ملی و بانک صادرات رخ داد و ما شرمنده مردم شدیم من از طرف بانک‌ها و همچنین به عنوان رئیس کل بانک مرکزی از مردم عذرخواهی می‌کنم.

همتی افزود: بعد از اتفاقات اخیر در حوزه امنیت شبکه نظام پرداخت، طراحی‌های جدیدی در این زمینه انجام دادیم تا سامانه‌های پرداخت نوسازی شود؛ همچنین به صورت جدی از طراحی سیستم‌های جلوگیری از هک شدن بانک‌ها حمایت می‌کنیم.

وی ادامه داد: از دیگر موفقیت‌های بانک مرکزی کمک به دولت در تامین مالی بوده است، البته کمک به دولت به معنی چاپ پول بدون پشتوانه نیست در مقابل درخواست چاپ پول به شدت مقاومت می‌کنیم.

فرماندهی اقتصاد بر عهده رئیس‌جمهور است

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه فرماندهی اقتصاد بر عهده رئیس‌جمهور است، اظهار داشت: ایشان دیدگاه‌ها را ارائه می‌کنند و ما وظیفه اجرای آنها را بر عهده داریم. بسته به موضوع و شرایط، مسئولیت هر کارگروه نیز تعیین می‌شود تا اقدامات لازم را پیگیری و اجرا کند.

همتی ادامه داد: در موضوع معیشت مردم، کالابرگ الکترونیکی و کالا‌های اساسی، همچنین تغییر نرخ ارز، آقای رئیس‌جمهور و دولت مسئولیت کارگروه مربوط را به بنده واگذار کردند و ما نیز با سرعت اقدامات لازم را انجام دادیم تا در مرحله اجرا با مشکلی مواجه نشویم.

وی خاطر نشان کرد: در برخی موارد نیز ممکن است موضوعی با محوریت بانک مرکزی به بنده محول شود، یا مسئولیت آن بر عهده سازمان برنامه و بودجه یا وزارت امور اقتصادی و دارایی قرار گیرد. در واقع، تقسیم کار مشخصی انجام داده‌ایم و هماهنگی‌ها نیز صورت می‌گیرد. آقای رئیس‌جمهور بیشتر اوقات، زمان قابل توجهی را به برگزاری این جلسات اختصاص می‌دهند و خودشان راهنمایی می‌کنند و در جلسات به جمع بندی می‌رسیم.