کارگران چشم انتظار خانه دار شدن / صدایی که به گوش نرسید !

قیمت پیشنهادی موجران برای واحدهای مسکونی میانسال ۱۰ تا ۲۵ سال ساخت در مناطق لوکس پایتخت به میانگین ودیعه ۴‌میلیاردتومانی و متوسط اجاره ماهانه ۷۸‌میلیون‌تومانی رسیده است. با تبدیل متوسط رقم ودیعه به اجاره، کل اجاره چنین واحدی به ۲۰۰‌میلیون‌تومان در ماه می‌رسد.

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازار مسکن تهران در حالی وارد روزهای پایانی تابستان ۱۴۰۵ می‌شود که افزایش قیمت‌ها، خرید خانه را برای بخش قابل‌توجهی از خانوارها دشوار کرده است. در شرایطی که قیمت فایل‌های مسکونی در بسیاری از مناطق تهران به سطوح بالایی رسیده، گزینه‌های کمتر از ۵ میلیارد تومان بیشتر در میان واحدهای کوچک‌متراژ و محله‌های جنوبی و مرکزی پایتخت دیده می‌شوند. گزارش‌های اخیر از بازار نیز از تداوم رکود معاملاتی، کاهش قدرت خرید و تمرکز تقاضای مصرفی بر واحدهای کوچک‌تر و ارزان‌تر حکایت دارد.

در واقع، ۵ میلیارد تومان دیگر مانند گذشته بودجه‌ای برای خرید یک آپارتمان معمولی در بخش زیادی از تهران محسوب نمی‌شود و خریدارانی که چنین سرمایه‌ای در اختیار دارند، برای پیدا کردن گزینه مناسب ناچارند بین متراژ، سن بنا و موقعیت جغرافیایی یکی را در اولویت قرار دهند. بررسی قیمت‌های پیشنهادی نشان می‌دهد در برخی مناطق، همین بودجه می‌تواند برای خرید واحدهای حدود ۴۰ تا ۵۵ متری کافی باشد.

در میان فایل‌های موجود، در شهرک ولیعصر یک واحد ۵۱ متری با سال ساخت ۱۳۸۵ حدود ۴.۸ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است. این یعنی برای خرید چنین واحدی، بودجه‌ای نزدیک به سقف ۵ میلیارد تومان مورد نیاز است.

در جیحون نیز یک آپارتمان ۴۷ متری ساخت ۱۳۸۱ با قیمت ۴.۲ میلیارد تومان دیده می‌شود. این فایل از نظر قیمت کل، یکی از گزینه‌های ارزان‌تر این فهرست محسوب می‌شود؛ هرچند قدمت بالاتر ساختمان، یکی از عواملی است که باید در ارزیابی آن مورد توجه قرار گیرد.

در هلال احمر، واحدی ۴۰ متری با سال ساخت ۱۳۸۶ حدود ۴.۷ میلیارد تومان قیمت دارد. در این مورد، متراژ پایین نشان می‌دهد که ورود به بازار خرید مسکن با بودجه کمتر از ۵ میلیارد تومان در تهران، تا حد زیادی به پذیرش واحدهای کوچک وابسته شده است.

سلسبیل نیز یکی دیگر از محله‌هایی است که در این بازه قیمتی فایل دارد. یک واحد ۴۰ متری ساخت ۱۳۸۵ در این محله حدود ۴ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده و در میان نمونه‌های بررسی‌شده، کمترین قیمت کل را دارد.

در فلاح، یک واحد ۵۵ متری با سال ساخت ۱۳۹۵ حدود ۴.۹ میلیارد تومان قیمت دارد. این فایل از نظر متراژ نسبت به برخی گزینه‌های دیگر وضعیت بهتری دارد و در عین حال سن بنای آن نیز کمتر است.

اما در بریانک، یک واحد ۵۵ متری با سال ساخت ۱۴۰۳ با قیمت ۵ میلیارد تومان عرضه شده است؛ یعنی این مورد دقیقا در مرز بازه مورد بررسی قرار می‌گیرد. مزیت اصلی آن، نوساز بودن ساختمان در مقایسه با بیشتر فایل‌های این فهرست است.

بنابراین طبیعی است که بودجه ۵ میلیارد تومانی در محله‌های ارزان‌تر امکان خرید متراژ بیشتری را فراهم کند، در حالی که در مناطق گران‌تر، همین مبلغ به واحدهای کوچک‌تر محدود می‌شود. البته قیمت هر ملک به عواملی مانند عرض کوچه، دسترسی، پارکینگ، آسانسور، طبقه، کیفیت ساختمان، شرایط سند و موقعیت دقیق ملک نیز وابسته است.

نکته قابل توجه در بازار فعلی تهران این است که افزایش قیمت‌ها الزاما به معنای رونق معاملات نیست. گزارش‌های بازار از کاهش معاملات و تداوم رکود حکایت دارد؛ در عین حال قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان همچنان در سطوح بالایی قرار گرفته‌اند. به این ترتیب، بازار با وضعیتی مواجه است که از یک طرف فروشندگان حاضر به کاهش جدی قیمت نیستند و از طرف دیگر، قدرت خرید بسیاری از متقاضیان اجازه خرید با قیمت‌های فعلی را نمی‌دهد.

در چنین شرایطی، خریداران مصرفی بیش از گذشته به سمت واحدهای کوچک‌متراژ و فایل‌هایی می‌روند که با توان مالی آن‌ها تناسب بیشتری داشته باشد. نتیجه این وضعیت را می‌توان در فایل‌های زیر ۵ میلیارد تومان نیز مشاهده کرد؛ تقریبا تمام نمونه‌های این فهرست بین ۴۰ تا ۵۵ مترمربع مساحت دارند.

از سوی دیگر، افزایش اخیر سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن در تهران و وام خرید و ساخت برای زوجین، می‌تواند بخشی از محدودیت نقدینگی خریداران را کاهش دهد، هرچند با توجه به سطح قیمت مسکن، این تسهیلات همچنان به‌تنهایی فاصله زیادی تا تامین هزینه خرید یک واحد مسکونی در تهران دارد.

در مجموع، بررسی این فایل‌ها نشان می‌دهد بودجه ۵ میلیارد تومان در بازار مسکن تهران هنوز امکان خرید خانه را فراهم می‌کند اما انتخاب‌ها محدودتر از گذشته شده‌اند. خریدار با این بودجه عمدتا باید به سراغ واحدهای کوچک‌متراژ در محله‌های جنوبی و مرکزی برود و در بسیاری از موارد میان نوساز بودن، متراژ بالاتر و موقعیت بهتر، یکی را انتخاب کند.

با توجه به تداوم رکود معاملاتی و کاهش قدرت خرید، به نظر می‌رسد بازار در حال حاضر بیش از آنکه با کمبود تقاضای مصرفی مواجه باشد، با شکاف میان قیمت مورد انتظار فروشندگان و توان مالی خریداران روبه‌رو است؛ شکافی که باعث شده واحدهای ارزان‌تر و کوچک‌متراژ، بیش از سایر فایل‌ها مورد توجه خریداران واقعی قرار بگیرند.