محمدعلی حضرتی، پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران، در سومین نشست از سلسله جلسات «کتابگردی»، ضمن تأکید بر اهمیت ثبت جهانی قلعه الموت، بر لزوم بازخوانی رویدادهای تاریخی ایران با توجه به کنشگری مردم تأکید کرد.
وی در ابتدای این نشست، ثبت جهانی قلعه الموت را گامی بزرگ برای استان قزوین دانست و اظهار کرد: بناهای تاریخی باید بر اساس ارزشهای والایشان قدر دانسته شوند. تحقق این امر، زمینه حضور گسترده گردشگران و شکوفایی صنعت توریسم را فراهم میآورد، مشروط بر آنکه زنجیره تأمین خدمات لازم برای پاسخگویی به تقاضا پیشبینی و فراهم شود.
این پژوهشگر با نقد رویکردهای احساسی و هیجانی بدون پشتوانهٔ خردمندانه به مقوله ایران، ملیگراییِ امروز را در بسیاری از بسترهای خطابهای و رسانهای، نوعی ملیگرایی رمانتیک خواند و افزود: این رویکرد، نه مبتنی بر خردورزی و نگاه استراتژیک و پایدار به منافع ملی، بلکه بیش از هر چیز متأثر از هیجانات فضای مجازی و سیاستزدگیهای روزمره است. این در حالی است که متفکرانی همچون فردوسی، ابوریحان بیرونی، شیخ اشراق و حتی حمداللهمستوفی نگاهی بهمراتب عمیقتر، باشکوهتر و خردمندانهتر به مفهوم ایران داشتند که با هیاهوی شبکههای اجتماعی فاصله بسیار دارد.
وی با مروری بر تحولات سرزمینی ایران، به بررسی دیدگاههای کنشگران در ادوار مختلف پرداخت و گفت: طی هزار سال پس از ورود اسلام توسط امویان به ایران، و جنبشهای پیاپی شعوبی علیه اعراب و برپایی سلسلههای ایرانیتبار اگرچه وحدت سیاسی یکپارچهای در ایران وجود نداشت، اما توانمندی و چیرگی فرهنگی ایرانیان چنان بود که استقلال فرهنگی بر نیاز به استقلال سیاسی پیشی میگرفت.
حضرتی با اشاره به دوره بیداری پس از جنگهای ایران و روس، تصریح کرد: در آن دوران، جامعه ایرانی به شکاف عمیق خود با جهان غرب پی برد و برخی روشنفکران برای پر کردن این خلأ، نسخههای متعدد از جمله بازگشت به دوران پیش از اسلام را مطرح کردند. اما امروز ما نیازمند ایراندوستی خردورزانه هستیم؛ نگاهی که در آن باید علاوه بر دیدن وجوه مثبتِ تمدنیِ کهن مانند قدرت جهانی، مدیریت یک امپراتوری چندفرهنگی، امنیت و رفاه دوران هخامنشی، واقعیتهای تاریخیِِ کشورگشاییها، جنگهای پیاپی و مستمر، …
