سیدحسین سیدموسوی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه فلسفه اشراق سهروردی بر مبنای نور و ظلمت بنا نهاده شده است، اظهار کرد: سهروردی نور را دارای مراتب میداند و پایینترین مراتب نور را ظلمت معرفی میکند و از آن با عنوان غواسق نیز نام میبرد. این تعبیر بعداً از سوی کسانی چون ملاصدرا و پیروان حکمت متعالیه مورد پذیرش قرار نگرفت به این دلیل که موجودات مادی را از مرتبه نوری خارج میکند و در عین حالی که این موجودات هستی دارند، معتقد است که ارتباطی با نور ندارند و ظلمت صرف هستند.
وی ادامه داد: طبیعی است که این تقسیمبندی، ارتباط مخلوقات را با خداوند دچار مشکل میکند، در حالی که اگر تقسیم بندی بر مبنای وجود و عدم باشد، باید گفت که وجود دارای مراتب تشکیکی یا حتی مظاهر تشکیکی است که از عالیترین درجه آن آغاز میشود و تا پایینترین درجه ادامه مییابد و در این تقسیمبندی موجودات مادی نیز لحاظ میشوند و ارتباطشان با حق که عالیترین درجه هستی را داراست، روشن میشود و یک ارتباط علی و معلولی بین آنها برقرار میگردد، در حالی که این حالت در نور و ظلمت اتفاق نمیافتد. …
