به گزارش ایسنا، صنعت فرش یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین بخشهای صنعت نساجی است و برای بسیاری از مردم، فقط یک کالای مصرفی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ، هنر و هویت تاریخی به شمار میرود. بهویژه در ایران، فرش از دیرباز جایگاه مهمی در زندگی اجتماعی و اقتصادی داشته و علاوه بر ارزش هنری، در اشتغالزایی و صادرات نیز نقش قابل توجهی ایفا کرده است. با این حال، تولید فرش مانند بسیاری از فعالیتهای صنعتی، بدون هزینه برای محیط زیست نیست. مصرف زیاد آب و انرژی، استفاده از مواد شیمیایی و رنگهای مصنوعی در برخی مراحل تولید و همچنین تولید پسماند و فاضلاب، از جمله چالشهایی هستند که در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند. همین مسائل باعث شده است که بحث درباره شیوههای تازه و کمضررتر تولید فرش، اهمیتی جدی پیدا کند.
ضرورت این موضوع فقط به زمان تولید محدود نمیشود، بلکه به پایان عمر فرش نیز مربوط است. فرشهای فرسوده، بهخصوص اگر از مواد مصنوعی ساخته شده باشند، بهراحتی تجزیه نمیشوند و دفن آنها میتواند به مشکلی زیستمحیطی تبدیل شود. به همین دلیل، نگاه جدیدی در صنعت نساجی و فرش شکل گرفته که با عنوان «تولید پایدار» شناخته میشود. منظور از تولید پایدار این است که یک محصول از مرحله تأمین مواد اولیه تا تولید، مصرف و حتی زمانی که دیگر قابل استفاده نیست، کمترین اثر منفی را بر محیط زیست، اقتصاد و جامعه بر جای بگذارد. در این چارچوب، پژوهشگران و فعالان این حوزه در سالهای اخیر به دنبال آن بودهاند که راههایی برای کاهش آسیبها و استفاده بهتر از منابع پیدا کنند و صنعت فرش را با شرایط جدید جهان سازگارتر کنند.
در همین زمینه، سعیده رفیعی از گروه فرش دانشکده هنرهای کاربردی دانشگاه هنر شیراز، پژوهشی درباره تولید پایدار در صنعت فرش انجام داده است. این پژوهش بهطور مشخص به بررسی چرخه تولید پایدار در این صنعت پرداخته و تلاش کرده است تصویری جامع و قابل استفاده از مواد اولیه مناسبتر، فرآیندهای تولید کمضررتر و شیوههای بهتر مدیریت پایان عمر فرش ارائه دهد. در واقع، این مطالعه به زبان ساده به این پرسش میپردازد که صنعت فرش چگونه میتواند با حفظ کیفیت و کارکرد خود، از نظر زیستمحیطی نیز مسئولانهتر عمل کند.
پژوهش فوق به شیوه مروری انجام شده است؛ یعنی بهجای انجام یک …
