به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سکته مغزی زمانی رخ میدهد که خونرسانی به بخشی از مغز مختل شده و در نتیجه، اکسیژن و مواد مغذی به سلولهای عصبی نرسد. این وضعیت که به دو نوع «ایسکمیک» (انسداد عروق) و «هموراژیک» (خونریزی مغزی) تقسیم میشود، یک اورژانس پزشکی است و هر ثانیه تأخیر در درمان آن میتواند منجر به آسیبهای جبرانناپذیر مغزی یا مرگ شود.
در ایران، سکته مغزی یکی از اصلیترین علل ناتوانی و مرگومیر است. طبق آمارهای رسمی و پژوهشهای اپیدمیولوژیک، سن بروز سکته در کشور ما حدود یک دهه پایینتر از میانگین جهانی است (بهطور متوسط بین ۵۵ تا ۶۵ سال).
روند صعودی بروز سکته در ایران با تغییر سبک زندگی، افزایش نرخ چاقی، دیابت، فشار خون کنترلنشده، دخانیات و کاهش فعالیت بدنی ارتباط مستقیم دارد.
سالانه بیش از ۱۵۰ هزار نفر در ایران دچار سکته مغزی میشوند که بخش قابلتوجهی از آنها در دهههای فعال زندگی خود (میانسالی) قرار دارند، موضوعی که بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر نظام سلامت کشور تحمیل میکند.
مهدی فرهودی، نایبرئیس انجمن سکته مغزی ایران و فلوشیپ سکته مغزی با اشاره به اهمیت دسترسی سریع بیماران به مراکز تخصصی اظهار کرد: نتایج درمان بیماران سکته مغزی بسته به نوع مرکز درمانی متفاوت است و بیمارانی که در مراکز تخصصی مراقبت از سکته مغزی یا Stroke Unit بستری میشوند، معمولاً نتایج درمانی بهتری دارند.
وی افزود: بر اساس استانداردهای جهانی، باید بخش عمدهای از بیماران سکته مغزی در مراکز تخصصی درمان شوند و هدفگذاری جهانی در این زمینه حدود ۹۰ درصد است، در حالی که کشور ما هنوز با این هدف فاصله دارد.
فرهودی ادامه داد: اجرای برنامه ملی مدیریت سکته مغزی یا برنامه ۷۲۴ در سالهای اخیر موجب پیشرفت قابل توجه درمان سکته مغزی در کشور شده و اکنون بیش از ۱۴۰ مرکز مراقبت از سکته مغزی در کشور فعال هستند، اما با توجه به وسعت جغرافیایی کشور و تعداد بالای بیماران، توسعه این مراکز همچنان یک ضرورت است.
این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به وضعیت درمان ترومبولیز در کشور گفت: درمان حلکننده لخته یا ترومبولیز در حال حاضر تنها برای حدود ۵ درصد بیماران در کشور انجام میشود، در حالی که ظرفیت افزایش این میزان تا حدود ۲۰ درصد بیماران واجد شرایط وجود دارد و باید دسترسی بیماران بیشتری به این درمان فراهم شود.
وی تأکید کرد: در سکته مغزی زمان مهمترین عامل درمان است و هرچه بیمار سریعتر به مرکز مجهز برسد، احتمال موفقیت درمان و کاهش ناتوانی بیشتر خواهد بود.
به گفته این متخصص مغز زمان معمول استفاده از ترومبولیز حدود ۴.۵ ساعت است، اما نباید این زمان به عنوان فرصتی برای تأخیر در مراجعه تلقی شود؛ چرا که هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.
فرهودی با اشاره به ترومبکتومی مکانیکی به عنوان یکی دیگر از درمانهای پیشرفته سکته مغزی گفت: در این روش، لخته خون با استفاده از تجهیزات داخل عروقی و از طریق آنژیوگرافی از رگ مغزی خارج میشود و این درمان در بیماران واجد شرایط میتواند نقش بسیار مهمی در نجات بیمار و کاهش ناتوانی داشته باشد.
وی افزود: با وجود اثربخشی بالای ترومبکتومی، این درمان همچنان در کشور به صورت محدود انجام میشود و لازم است تعداد مراکز مجهز، نیروهای آموزشدیده و فلوشیپهای سکته مغزی افزایش یابد و از ظرفیت تلهمدیسین برای دسترسی سریعتر بیماران مناطق مختلف کشور استفاده شود.
نایبرئیس انجمن سکته مغزی ایران خاطرنشان کرد: توسعه درمانهای حاد سکته مغزی از جمله ترومبولیز و ترومبکتومی تنها یک اقدام نجاتبخش نیست، بلکه از منظر اقتصاد سلامت نیز مقرونبهصرفه است؛ زیرا با کاهش مرگ و ناتوانی بیماران میتواند از تحمیل هزینههای سنگین درمان، توانبخشی و مراقبتهای طولانیمدت به خانوادهها و نظام سلامت جلوگیری کند.
وی گفت: حمایت وزارت بهداشت، معاونت درمان و مجموعه نظام سلامت برای توسعه مراکز تخصصی سکته مغزی و افزایش دسترسی بیماران به درمانهای نوین میتواند نقش مهمی در کاهش مرگ و ناتوانی ناشی از سکته مغزی در کشور داشته باشد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
به گزارش مشرق ، ناصر شخصسلیم، استاد دانشگاه و متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری، خطر ابتلا به سنگ کلیه را در تابستان بشتر دانست و گفت: گرما بهتنهایی موجب تشکیل سنگ کلیه نمیشود، اما تعریق شدید و کمآبی، شرایطی ایجاد میکند که احتمال شکلگیری سنگ بهطور محسوسی افزایش مییابد. با کاهش آب بدن، حجم ادرار کم و غلظت آن بیشتر میشود. در این وضعیت، املاحی مانند کلسیم، اگزالات، اسیداوریک و فسفات در ادرار افزایش مییابند و با رسوب این مواد، کریستالهای اولیه سنگ شکل میگیرند.
وی با بیان اینکه بسیاری از افراد تنها زمانی آب مینوشند که تشنه شدهاند، گفت: تشنگی همیشه هشدار زودهنگام کمآبی نیست. افرادی که در فضای باز کار میکنند، ورزشکاران، کشاورزان، کارگران ساختمانی، نیروهای خدماتی و مسافرانی که ساعتهای طولانی در گرما قرار دارند، باید پیش از احساس تشنگی نیز مصرف مایعات را جدی بگیرندهمچنین مردان بیشتر از زنان در خطر ابتلا به سنگ کلیه هستند.
شخصسلیم افزود: افرادی که سابقه سنگ کلیه، سابقه خانوادگی این بیماری، نقرس، افزایش اسیداوریک، عفونتهای مکرر ادراری، چاقی، دیابت یا بیماریهای رودهای دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. سالمندان و کودکان نیز ممکن است سریعتر دچار کمآبی شوند و باید با دقت بیشتری تحت نظر باشند. افرادی که سابقه سنگ کلیه دارند، بهتر است با نظر پزشک آزمایش ادرار، بررسی عملکرد کلیه، آزمایشهای متابولیک و در صورت نیاز جمعآوری ادرار ۲۴ ساعته انجام دهند تا نوع سنگ و عوامل زمینهای آن مشخص شود؛ زیرا روش پیشگیری از سنگهای کلسیمی، اسیداوریکی، عفونی و سایر انواع سنگ با یکدیگر تفاوت دارد.
درمان سنگ بر اساس اندازه و محل آن تعیین میشود
این متخصص جراحی کلیه درباره روشهای درمان سنگ کلیه اظهار کرد: درمان بر اساس اندازه و محل سنگ، جنس آن، میزان انسداد، وجود عفونت، شدت درد و وضعیت عملکرد کلیه انتخاب میشود. در سنگهای کوچک، بهویژه سنگهایی که در حالب قرار دارند و موجب عفونت یا انسداد خطرناک نشدهاند، ممکن است درمان محافظهکارانه شامل مصرف مایعات در حد مناسب، کنترل درد، پیگیری تصویربرداری و گاهی مصرف داروهای کمککننده به شل شدن حالب و دفع سنگ انجام شود.
وی افزود: همه سنگهای کوچک خودبهخود دفع نمیشوند و احتمال دفع به اندازه و محل سنگ بستگی دارد. سنگهای کوچکتر و سنگهایی که به مثانه نزدیکتر هستند، معمولاً شانس بیشتری برای دفع خودبهخودی دارند. درمان دارویی زمانی کافی است که درد قابلکنترل باشد، عفونت وجود نداشته باشد، عملکرد کلیه در معرض خطر نباشد و احتمال دفع سنگ مناسب باشد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: اگر سنگ بزرگتر باشد، در محل نامناسب قرار گرفته باشد، موجب انسداد قابلتوجه شود، درد با دارو کنترل نشود، استفراغ مانع مصرف مایعات شود، طی مدت مناسب دفع نشود یا عملکرد کلیه را تهدید کند، بیمار به مداخله تخصصی نیاز خواهد داشت. روش دیگر سنگشکنی بروناندامی است. در این روش، امواج شوک از خارج بدن به سنگ تابانده میشود تا سنگ به قطعات کوچکتر تبدیل شود. این روش برای برخی سنگهای کلیه و قسمت فوقانی حالب مناسب است، اما ممکن است به بیش از یک جلسه نیاز داشته باشد. البته روش یورتروسکوپی نیز در درمان مورد استفاده قرار میگیرد و سنگ با لیزر خرد یا خارج میشود.
این استاد دانشگاه، نوشیدن منظم آب را مهمترین راه پیشگیری از سنگ کلیه دانست و گفت: افراد باید در طول روز مایعات مصرف کنند و منتظر تشنگی نمانند. یکی از نشانههای دریافت مناسب مایعات، زرد کمرنگ بودن ادرار است. میزان نیاز به مایعات برای همه افراد یکسان نیست و به وزن، میزان فعالیت، دمای محیط، مقدار تعریق و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد. بیماران مبتلا به بیماریهای کلیوی، قلبی یا برخی بیماریهای زمینهای نباید بدون مشورت پزشک میزان مصرف مایعات خود را افزایش دهند.
شخصسلیم با اشاره به باور غلط درباره جایگزینی نوشابه و نوشیدنیهای انرژیزا با آب افزود: نوشابه، نوشیدنیهای بسیار شیرین، آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهای انرژیزا جایگزین مناسبی برای آب نیستند و مصرف زیاد آنها میتواند خطر تشکیل برخی انواع سنگ را افزایش دهد. برخی در مورد آب شرب مصرفی میپرسند که باید گفت چنانچه آب شرب مصرف خواکی دارای املاح بسیار است بهتر است از این آب برای نوشیدن استفاده نشود.
نمک، فستفود و گوشت زیاد؛ سهگانه خطر برای کلیه
این متخصص کاهش مصرف نمک را یکی از اصول مهم پیشگیری دانست و گفت: نمک زیاد باعث افزایش دفع کلسیم از ادرار میشود و میتواند احتمال تشکیل سنگهای کلسیمی را بالا ببرد. چیپس، پفک، فستفود، سوسیس و کالباس، کنسروها، غذاهای آماده و تنقلات شور باید تا حد امکان محدود شوند. مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز در افراد مستعد، خطر افزایش اسیداوریک و تشکیل سنگ را بیشتر کند.
این متخصص در پایان هشدار داد: بیعلامت بودن سنگ کلیه به معنای بیخطر بودن آن نیست. در روزهای گرم، کاهش ادرار، تیرگی آن، درد پهلو یا مشاهده خون در ادرار باید جدی گرفته شود؛ زیرا گاهی نخستین هشدار کلیه، زمانی ظاهر میشود که سنگ حرکت کرده و مسیر ادرار را مسدود کرده است.
محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حاشیه بازدید از محل طراحی سؤالات آزمون بورد تخصصی و فوقتخصصی با اشاره به حضور حدود ۲۷۰ استاد از ۲۴ رشته فوقتخصصی در این فرآیند، آزمونهای بورد را از مهمترین آزمونهای حوزه پزشکی دانست.
وی در همین زمینه تاکید کرد: این آزمونها نقش مهمی در تدوین و تثبیت استانداردهای پزشکی و اطمینان از کیفیت خدمات درمانی دارند.
وی با قدردانی از پیشکسوتان و اساتید جامعه پزشکی که در فرآیند طراحی سؤالات آزمونهای برد فوقتخصصی مشارکت دارند، اظهار کرد: امروز در دانشگاه علوم پزشکی ایران و در محل طراحی سؤالات، میزبان جمعی از برجستهترین اساتید پزشکی کشور هستیم که برای طراحی و نهاییسازی سؤالات آزمون بورد فوقتخصصی مشغول فعالیت هستند.
وزیر بهداشت افزود: آزمون بورد فوقتخصصی، یکی از مهمترین و بالاترین آزمونهایی است که در حوزه پزشکی برگزار میشود و کار اساتید در این زمینه، به تثبیت استانداردهای پزشکی کشور کمک میکند.
وی با بیان اینکه رشتههای پزشکی ایران در حوزه تخصص و فوقتخصص همواره در منطقه پیشتاز بودهاند، تاکید کرد: هدف ما این است که این سطح علمی را حفظ کنیم و یکی از راههای تحقق این هدف، طراحی آزمونهای استاندارد و اطمینانبخش است تا پزشکان جوانی که وارد عرصه خدمت میشوند، از توانمندی لازم برای ارائه خدمات مناسب به مردم برخوردار باشند.
وزیر بهداشت ادامه داد: هدف از حضور در محل طراحی سوالات، علاوه بر قدردانی و خداقوت به اساتید، گفتوگو درباره مسائل و مشکلات آنان بود. همچنین از اساتید خواستیم دیدگاهها و پیشنهادهای خود درباره مسائل عمومی کشور را نیز با وزارت بهداشت در میان بگذارند تا بتوانیم با کمک یکدیگر شرایط را بهبود دهیم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت معیشت و حقوق اعضای هیات علمی نیز گفت: مسائل مربوط به معیشت اساتید را پیگیری کردهایم و روز گذشته نیز در جلسهای با رئیسجمهور این موضوعات مطرح شد.
وزیر بهداشت تاکید کرد: تلاش ما این است که شان اساتید دانشگاه به لحاظ معیشتی حفظ و مسائل موجود نیز برطرف شود.
وی درباره سیاست وزارت بهداشت درخصوص ظرفیت پذیرش دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی نیز گفت: سیاست حوزه آموزش موضوعی ثابت و مشخص است و پذیرش دانشجو در پزشکی، دندانپزشکی و سایر رشتهها باید متناسب با ظرفیتهای کشور باشد.
وزیر بهداشت افزود: تعریف این تناسب و ارزیابی آن در مرحله اجرا، موضوعی است که در شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بررسی است و به نظر میرسد نتایج آن بهزودی اعلام شود.
انتهای پیام/
