احمد اکبری ۷ مرداد، در حاشیه همایش «نوآوریهای یادگیری و تدریس در عصر هوش مصنوعی» در گفت و گو با ایسنا با اشاره به عدم انطباق نمرات امتحانی با سطح علمی واقعی برخی دانشجویان و دانشآموزان، اظهار کرد: این پدیده میتواند منجر به تولید نسلی شود که تنها پاسخها را میداند اما توانایی پرسشگری و تفکر مستقل را از دست داده است.
وی پیامدهای بهرهگیری برخی دانشآموزان و دانشجویان از هوش مصنوعی در امتحانات پایان سال را نگران کننده دانست و این پدیده را تهدیدی جدی برای بنیانهای سنجش واقعی توانمندیهای تحصیلی دانست.
اکبری با اشاره به اینکه فناوریهای نوین به سرعت در ساختارهای آموزشی نفوذ کردهاند، اظهار کرد: ظهور و گسترش هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک ابزار کمکی، مرزهای باریکی میان یاریرسان آموزشی و ابزار تقلب هوشمند ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد: بهرهگیری دانشآموزان از هوش مصنوعی در امتحانات پایان سال، به ویژه در شرایط غیرحضوری بودن مدارس، زنگ خطر جدی محسوب میشود که میتواند بنیانهای سنجش واقعی توانمندیهای تحصیلی را لرزاند.
این استاد دانشگاه آزاد افزود: متأسفانه شکاف بسیاری میان سطح علمی واقعی دانشآموزان و نمراتی که در امتحانات پایان سال کسب میکنند وجود دارد.
وی تأکید کرد: اگرچه هوش مصنوعی پتانسیل بالایی برای ارتقای کیفیت آموزش دارد، اما کاربرد غیر نظارتی و نادرست آن در آزمونهای غیرحضوری، به یک آسیب جدی در اکوسیستم تعلیم و تربیت تبدیل شده است.
این کارشناس حوزه تعلیم و تربیت در تحلیل آسیبشناختی نفوذ هوش مصنوعی در کلاسهای درس بیان کرد: مسئله اصلی، ذات تکنولوژی نیست، بلکه بستر اجرا و نوع نظارت است. هوش مصنوعی زمانی میتواند ابزاری قدرتمند برای پرورش تفکر نقاد و خلاقیت باشد که در مرحله یادگیری و تمرین مورد استفاده قرار گیرد؛ اما وقتی این ابزار وارد فضای امتحانات میشود، نتایج نیز تغییر میکند.
وی در ادامه هشدار داد: دانشآموزی که با کمک دستیارهای هوشمند به سؤالات پاسخ میدهد، شاید نمره کاملی کسب کند، اما در واقعیت، هیچ مهارت تفکر انتقادی یا حل مسئلهای را نیاموخته است.
اکبری خاطرنشان کرد: این پدیده باعث میشود نظام آموزشی با بحران توهم دانایی مواجه شود؛ به طوری که نمرات بالایی که در کارنامهها ثبت میشود، تصویری غیرواقعی از شایستگی دانشآموزان ترسیم میکند که در مقطع بعدی یا در بازار کار با چالشهای جدی روبرو خواهند شد.
وی با بیان اینکه اگر نظارتها تقویت نشود، اعتبار مدرک و ارزش تحصیلات ابتدایی و متوسطه خدشهدار خواهد شد، بیان کرد: استفاده صرف از آزمونهای کتبی استاندارد که قابلیت پرسش و پاسخ سریع توسط هوش مصنوعی را دارند، دیگر کارآمد نیست.
این استاد دانشگاه پیشنهاد داد: تمرکز نظام آموزشی بر ارزشیابیهای عملکردی، پروژه محور و مصاحبههای شفاهی معطوف شود تا سنجش فرآیند تفکر هدف قرار گیرد و فقط نتیجه نهایی مد نظر نباشد.
وی همچنین بر تقویت آموزش همراه با نظارت هوشمند تأکید کرد و افزود: باید سیستمهای تشخیص تقلب مبتنی بر هوش مصنوعی، خود در خدمت حفظ سلامت آزمونها قرار گیرند.
اکبری خاطرنشان کرد: مقابله با زنگ خطرهایی نظیر تقلب با هوش مصنوعی، نیازمند همتی مشترک است. استفاده صحیح از هوش مصنوعی نیازمند سواد دیجیتال بالا در بین معلمان و دانشآموزان است که این موضوع باید بخشی از برنامههای آموزشی بازنگری شده در کتب درسی و دورههای ضمن خدمت معلمان باشد.
وی با تأکید بر اینکه آینده آموزش در گرو تعادل میان بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و حفظ اصالتهای اخلاقی و آموزشی است، گفت: اگر امروز مراقب نباشیم، نسلی را تربیت خواهیم کرد که ممکن است به راحتی نمره بگیرد، اما فاقد مهارتهای لازم برای زندگی در یک جامعه پیچیده و رقابتی باشد.
این استاد دانشگاه خطاب به مسئولان گفت: هوش مصنوعی میتواند معلم ما نباشد، اما میتواند شاگرد زرنگی باشد؛ مگر اینکه ما مرزهای آن را مشخص کنیم و اجازه ندهیم نقشها جابهجا شود.
انتهای پیام
