محمدجواد حقشناس در گفتوگو با ایسنا در حاشیه برنامه شب صفویه(شیخ ارشاد) که به مناسبت هفته اردبیل شامگاه ۴ مرداد در نگارخانه خطایی مجموعه شیخ صفی اردبیلی اظهار کرد: چهارم مرداد، روز اردبیل فرصتی برای اندیشیدن به این پرسش اساسی است که راز ماندگاری ایران چیست؛ چراکه ایران با وجود فراز و فرودهای تاریخی، همچنان پابرجا مانده است.
وی با بیان اینکه ماندگاری ایران بیش از آنکه محصول قدرت نظامی یا ثروت باشد حاصل فرهنگ و تمدن ایرانی است، افزود: اگر فردوسی زبان ایران را جاودانه کرد و حافظ، سعدی، مولوی، ابنسینا، ابوریحان بیرونی و خواجه نصیرالدین طوسی هر یک سهمی در تداوم هویت ایرانی داشتند شیخ صفیالدین اردبیلی نیز از معماران اندیشهای بود که زمینه شکلگیری دوباره ایران را فراهم ساخت.
جایگاهی ممتاز اردبیل در تاریخ و تمدن ایران
حقشناس با اشاره به جایگاه تاریخی اردبیل گفت: اردبیل تنها یک شهر نیست بلکه روایتی از فرهنگ، عرفان، هویت ایرانی و عشق به اهلبیت(ع) است. این شهر با سبلان، آیینهای عاشورایی، میراث معنوی و خانقاه شیخ صفی، جایگاهی ممتاز در تاریخ و تمدن ایران دارد.
وی ادامه داد: شیخ صفی عرفان را از انزوا خارج کرد و نشان داد عرفان زمانی که با مسئولیت اجتماعی همراه شود میتواند سرمایه اجتماعی، اعتماد و همبستگی ملی ایجاد کند. خانقاه اردبیل نیز پیش از آنکه محل خلوت و ذکر باشد مدرسهای برای تربیت انسان بود.
این روزنامهنگار با بیان اینکه شاه اسماعیل صفوی ناگهان در تاریخ ظهور نکرد، تصریح کرد: پشت سر شکلگیری دولت صفوی بیش از دو قرن تربیت، فرهنگ، سازمان اجتماعی و اعتماد مردمی قرار داشت و به همین دلیل باید گفت پیش از آنکه دولت صفوی در تبریز متولد شود اندیشه صفوی در خانقاه اردبیل شکل گرفته بود.
چالدران زمینه بلوغ دولت ایرانی فراهم کرد
حقشناس با تأکید بر اینکه صفویه پروژه بازسازی ایران پس از قرنها پراکندگی بود، افزود: پس از تشکیل این دولت ایران بار دیگر بهعنوان یک واحد سیاسی، فرهنگی و تمدنی تعریف شد. هر چند نبرد چالدران از نظر نظامی شکستی تلخ بود اما زمینه بلوغ دولت ایرانی و توجه به سازمان، دانش، دیوانسالاری و برنامهریزی را فراهم کرد.
وی با اشاره به نقش شاه طهماسب در توسعه فرهنگی ایران گفت: شاه طهماسب …
