اندیشه اقتصادی امام خامنه‌ای | استقلال اقتصادی و منطق وزنه‌شدن در جهان - تسنیم

حوزه امام و رهبری

به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری تسنیم، مرکز مطالعات خبرگزاری تسنیم در سلسله یادداشت‌هایی به بازخوانی اندیشه اقتصادی شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای پرداخته است که در ادامه، نهمین شماره آن با عنوان «استقلال اقتصادی و منطق وزنه‌شدن در هندسه جهانی»  تقدیم نگاه مخاطبان محترم خبرگزاری تسنیم می‌شود.

در ادبیات سیاسی معاصر، همواره دوگانه «تعامل» و «استقلال» به‌گونه‌ای ترسیم شده است که گویی گزینش یکی، به ‌ناگزیر لزوم چشم‌پوشی از دیگری است. در این انگاره‌سازی، استقلال اقتصادی غالبا به انزوا، خودبسندگی بدوی و بریدن از شریان‌های جهانی تعبیر می‌شود و در مقابل، توسعه‌یافتگی تنها در سایه ادغام بی‌قیدوشرط در نظم مستقر معنا می‌یابد. با این حال، تأمل در منظومه اندیشه راهبردی شهید آیت‌الله خامنه‌ای، روایت دیگری را پیش چشم می‌نهد.

در این روایت، استقلال از انگاره‌ حصارکشی به دور مرزها فاصله می‌گیرد و در قامت «قدرت انتخابگری» و «خلق وزن راهبردی» در معادلات بین‌المللی تجلی می‌یابد. بر این پایه، اقتصاد ملی از پیله‌ انزوا خارج شده و در تراز کنشگری مقتدر و بازی‌ساز ظاهر می‌شود. بازیگری که به پشتوانه زیرساخت‌های بومی و توان تولید، حذف یا نادیده‌انگاری‌اش برای قطب‌های قدرت جهانی، هزینه‌بار و ممتنع است.

جوهر استقلال در ترازوی منافع ملی

استقلال در ساحت سیاست‌گذاری اقتصادی، پیش از آنکه یک انتخاب فنی باشد آرمانی است که حیات ملل را از گزند تحمیل‌های بیگانگان مصون می‌دارد. ملتی که نتواند بر سفره تولید خویش بنشیند، ناگزیر باید به ساز قدرت‌هایی برقصد که نبض معیشت او را در دست دارند. این واقعیت عریان، ریشه در فهمی دقیق از مناسبات قدرت در سطح بین‌المللی دارد. رهبر شهید انقلاب در تبیین این آرمان می‌فرمایند: «استقلال سیاسی، اقتصادی، فرهنگی؛ این یکی از آرمان‌ها است [برای] یک ملّت؛ که اگر چنانچه این وجود داشت -یعنی استقلال سیاسی و اقتصادی و فرهنگی که هرکدام یک فصل طولانی‌ای دارد- آن ملّت مجبور نمی‌شود که زورگویی و تحمیل را از زورگویان و زیاده‌خواهان عالم تحمّل کند. یکی از آرزوها استقلال است». (07/03/1397)

برخلاف تحلیل‌هایی که استقلال‌طلبی را به معنای عقب‌نشینی از بازارهای جهانی و تعاملات گسترده با ملل دیگر می‌دانند، این نگاه …