استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، آیتالله احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری طی سخنانی در آیین رونمایی از کتاب «اندیشه تفسیری صدر» که با حضور مؤلفان اثر و جمعی از نخبگان و صاحبنظران حوزوی و دانشگاهی برگزار شد، به تبیین ویژگیهای تفسیری شهید صدر پرداخت. وی با اشاره به اینکه روش تفسیری شهید صدر فراتر از یک رویکرد فنی، مبتنی بر یک «فلسفه فهم قرآن» است، مباحث خود را در محورهای زیر دستهبندی کرد:
روش تفسیری شهید صدر مبتنی بر دو گونه انسانشناسی است:
انسانشناسی توصیفی: در این نگاه، انسان موجودی «تاریخی» است که در بستر تمدن و تجربه زیسته، پرسشهایش شکل میگیرد. او ترکیبی از عقل، عاطفه و وجدان (فؤاد) است و دارای گرایشهای اصیل و فطری است که قابلیت تربیت و اصلاح دارد. در این نگاه، مفسر با انسانی واقعیتگرا، معرفتجوی و تجربهمند روبهروست که «افق فهم» او پویاست.
انسانشناسی هنجاری: در این ساحت، «انسان مطلوب مفسر» بهگونهای تعریف میشود که ویژگیهای آن عبارتند از: آگاهی و پرسشگری: دلی پر از پرسش و دستانی خالی از پاسخ؛ متخلق: متواضع، پالایشگر گرایشها و رهای از سیطرۀ پیشفرضها؛ در نهایت، مسئولیتپذیری: انسان در پیشگاه قرآن مسئول است. از دیدگاه شهید صدر، تاریخ و جامعه میدان مسئولیت است و مفسر وظیفه دارد میان فهم خود، واقعیت و کلام الهی پیوند ایجاد کند. در حقیقت او برای نظریهپردازی و گام برداشتن بهسوی اصلاح جامعه، مسئول محسوب میشود.
روششناسی تفسیر موضوعی و ویژگیهای آن
به بیان حجت الاسلاموالمسلمین مبلغی، در الگوی شهید صدر، مفسرِ شایسته، «زاده میشود» و این روش، نوعی تولد دوباره علمی برای اوست.
مراحل این روش تفسیری عبارتاند از:
آغاز از پرسش انسانی: پرسشها باید از میدان زندگی استخراج شوند.
عرضه جامع: پرسشها باید بهصورت یکپارچه بر کل قرآن عرضه شوند، نه بر آیات محدود.
استخراج نظریه: هدف نهایی، استخراج نظریههای قرآنی برای اصلاح جامعه و معماری تمدن نوین است.
در ادامه، حجت الاسلام والمسلمین مبلغی به تبیین ابعاد هرمنوتیکی روش تفسیری شهید صدر پرداخت و مهمترین ویژگیهای آن را در سه اصل بنیادین خلاصه کرد:
هرمنوتیک تواضع، …
