گروه اندیشه: در نشست تخصصی نقد و بررسی کتاب «مهاجرت، فرهنگ و هویت» (ترجمه علی حاتمی) با حضور جمعیتشناسان، انسانشناسان و جامعهشناسان در مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور برگزار شد. در این نشست، صاحبنظران با تاکید بر کمتوجهی به نقش و جایگاه مهاجران در سیاستهای جمعیتی ایران، بر لزوم عبور از آمارهای کمی و رویکردهای سنتی ادغام تأکید کردند. حاضران مهاجرت را نه یک جابهجایی ساده یا قطع تعلق، بلکه فرایندی پویا، پیچیده و میانرشتهای از «خانهسازی دوباره»، بازآفرینی هویت و شکلگیری خانوادههای فراملیتی دانستند. افشین داورپناه، انسانشناس، با اشاره به سیاستهای پنهانِ «محیطهای خصومتآمیز» در برخی کشورها برای سلب تعلق از مهاجران، بر ضرورت اتخاذ نگاهی همدلانه و کنشگرانه به مهاجران بهویژه در مطالعه وضعیت پناهجویان افغانستانی تأکید کرد. همچنین، حسن پورنیک، جامعهشناس، آسیبهای بیمکانی بر ساختار هویت انسانی را تبیین کرد و بازسازی حس تعلق را از طریق حافظه، اشیا و آرشیو حیاتی خواند. در ادامه، رسول صادقی، رئیس مؤسسه تحقیقات جمعیت، ضمن نقد ساختار نظری کتاب و غلبه موضوع پناهندگی بر concept عمومی مهاجرت، به نقش «دیاسپورای دیجیتال» و فناوری در حفظ پیوند با سرزمین مادری اشاره کرد. در نهایت، این نشست کتاب مذکور را قالبی الگوساز برای پژوهشهای کیفی و میانرشتهای دانست که میتواند راه گشای تصمیمسازان و پژوهشگران حوزه جمعیت باشد. گزارش پیش رو از سوی مسئولان نشست برای انتشار در اختیار خبرگزاری خبرآنلاین قرار گرفته، در ادامه می خوانید:
****
کتاب «مهاجرت، فرهنگ و هویت»؛ نگاهی به خانهسازی، هویت و تجربه زیسته مهاجران، با حضور مترجم کتاب، علی حاتمی، جمعیتشناس، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری، و جمعی از استادان، پژوهشگران و دانشجویان، در «مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور» معرفی، نقد و بررسی شد.
در سالهای اخیر، مسئله مهاجرت به یکی از مهمترین موضوعات مطالعات اجتماعی، فرهنگی و جمعیتشناختی تبدیل شده است؛ موضوعی که دیگر نمیتوان آن را تنها در قالب شاخصهای کمی، آمارهای جابهجایی یا تغییرات جمعیتی تحلیل کرد. مهاجرت، در سطحی عمیقتر، با پرسشهایی بنیادین درباره خانه، هویت، تعلق، حافظه و بازسازی زندگی در فضایی تازه پیوند دارد. به همین دلیل، بررسی این پدیده …
