اکوایران: یکی از پرسشهای اساسی درباره رفتار تورم این است که افزایش سطح عمومی قیمتها بیشتر از کدام مسیر شکل میگیرد؛ آیا تورم ناشی از تغییر قیمت تعداد محدودی از کالاها با جهشهای بزرگ است یا حاصل تغییر همزمان قیمت طیف وسیعی از کالاها و خدمات؟ همایش چشمانداز اقتصاد ایران 1405 در یکی از پنلها به این پرسش پاسخ داده است. به گزارش اکوایران، یکی از پرسشهای اساسی درباره رفتار تورم این است که افزایش سطح عمومی قیمتها بیشتر از کدام مسیر شکل میگیرد؟ آیا تورم ناشی از تغییر قیمت تعداد محدودی از کالاها با جهشهای بزرگ است یا حاصل تغییر همزمان قیمت طیف وسیعی از کالاها و خدمات؟ بخشی از ارائه دکتر حسین توکلیان در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵ با عنوان «تورم از زیاد شدن تعداد قیمتهای تغییر کرده میآید یا بزرگتر شدن هر جهش؟» تلاش میکند به این پرسش پاسخ دهد. یافته اصلی این تحلیل نشان میدهد اقتصاد ایران از دورهای که تورم عمدتاً از شوکهای قیمتی متمرکز ایجاد میشد، عبور کرده و وارد مرحلهای شده که در آن، هم فراگیری تغییر قیمتها و هم شدت افزایش قیمتها به شکل همزمان بالا رفته است.
در این وضعیت، تورم دیگر به چند بازار محدود یا چند کالای مشخص وابسته نیست. تقریباً تمامی کالاها و خدمات در معرض بازنگری قیمت قرار گرفتهاند و افزایش قیمت از یک واکنش مقطعی به یک رفتار مستمر ماهانه تبدیل شده است. تغذیه تورم از دو منبع مختلف
تحلیل دکتر توکلیان در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵، رفتار تورم را در قالب یک نمودار دوبعدی بررسی میکند. این نمودار دو ویژگی اصلی تورم را در کنار هم قرار میدهد: «تواتر تغییر قیمتها» و «شدت افزایش قیمتها».
محور افقی این نمودار، سهم اقلامی را نشان میدهد که در یک دوره مشخص بازقیمتگذاری شدهاند؛ شاخصی که میزان فراگیری تورم را اندازهگیری میکند. در دورههای آرامتر، این سهم بسیار پایین بود و تنها بخشی از کالاها و خدمات تغییر قیمت میدادند. اما در خرداد ۱۴۰۵، این شاخص به نزدیکی ۱۰۰ درصد رسیده است.
به بیان ساده، این عدد نشان میدهد تقریباً هیچ کالایی در بازار وجود ندارد که قیمت آن نسبت به ماه قبل بدون تغییر باقی مانده باشد.
در کنار این شاخص، …
