عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ هیچکس تصور نمیکرد تنگه هرمز تا این اندازه بر اقتصاد جهان و زندگی بشر تأثیر بگذارد. تا پیش از بحرانهای اخیر، اهمیت آن بهعنوان یکی از مهمترین شریانهای تجارت جهانی و انتقال انرژی کمتر دیده میشد. البته هرمز تنها گذرگاه حیاتی جهان نیست؛ شش تنگه و کانال مهم دیگر هم وجود دارند که هر اختلالی در آنها میتواند اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. تنگه هرمز
تنگه هرمز نه فقط امروز، بلکه از دوران باستان اهمیت فراوانی داشته است. حدود دو هزار سال پیش از میلاد، در دوره ایلامیان، یکی از مسیرهای مهم تجاری بود و در عصر هخامنشیان به راهی اصلی برای ارتباط هند و شرق آسیا با بینالنهرین تبدیل شد.
در دوره سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان هم اهمیت هرمز حفظ شد. حکومتها با کنترل تجارت دریایی این منطقه درآمد زیادی کسب میکردند و در دوره ساسانی، این تنگه علاوه بر نقش اقتصادی، به یک گذرگاه راهبردی و نظامی تبدیل شد.
پس از ورود اسلام، کنترل هرمز در اختیار حکومتهای مسلمان بود؛ اما آلفونسو د آلبوکرک، دریانورد و استعمارگر پرتغالی، با حمله به جزیره هرمز نخستین قدرت غیرایرانی بود که کنترل این تنگه را به دست گرفت. پرتغالیها در پی تسلط بر مسیرهای تجارت دریایی، بهویژه تجارت ادویه، بودند.
تنگه هرمز در طول قرنها شاهد رویدادهای مهمی بود؛ از بازپسگیری آن توسط شاهعباس و پایان سلطه پرتغالیها، تا نفوذ بریتانیا در خلیج فارس، دوره قاجار، جنگ نفتکشها در جنگ ایران و عراق و سرانجام امروز که بهعنوان مهمترین گلوگاه انرژی جهان در مرکز تنشهای منطقهای قرار گرفته است. تنگه مالاکا
اما هرمز تنها گذرگاه حیاتی جهان نیست. تنگه مالاکا هم نقشی تعیینکننده در اقتصاد جهانی دارد. این آبراه میان سوماترای اندونزی و شبهجزیره مالایا در مالزی قرار گرفته و یکی از مهمترین مسیرهای دریایی آسیاست؛ مسیری که هزاران سال محل تجارت و رقابت امپراتوریها و قدرتهای بزرگ بوده است.
مالاکا دریای آندامان در اقیانوس هند را به دریای جنوبی چین و اقیانوس آرام متصل میکند. این تنگه حدود ۸۰۰ کیلومتر طول دارد و در باریکترین بخش تنها سه کیلومتر عرض دارد. تقریباً همه کشتیهایی که از خاورمیانه به سوی چین، ژاپن و کره جنوبی حرکت میکنند، از این مسیر عبور میکنند و به همین دلیل، حلقه …
