از وداع تا بدرقه؛ تهران در خروش آخرین قرار با «آقای شهید ایران»

«فرهنگ مادی، مطالعه باورها -ارزش‌ها، ایده‌ها، نگرش‌ها و مفروضات- یک جامعه در زمانی معین‌ از خلال مصنوعات آن است»؛ جولز دیوید پراون، «ذهن در ماده: درآمدی بر نظریه و روش فرهنگ مادی»، ۱۹۸۲.

گاهی یک شهر برای آنکه دوباره دیده شود، به ساختن چیزی تازه نیاز ندارد؛ کافی‌ است چیزی را که دارد به یاد بیاورد و بشنود. وقتی داشتیم روایت تک‌مکان از نمایشگاه منیریه را در موزه خیابان ولیعصر با کیوریتوری عقیل بهرا پیش می‌بردیم، روزی که او به موزه آمده بود تا یافته‌هایش درباره کربلایی عباس‌علی و گذر البرز را برایم بگوید، تصمیم گرفتیم با هم به کوچه اسدی‌منش امروز، البرزِ دیروز برویم و یافته‌هایش را به تماشا و دیدن بنشینیم.

نسل بهمن فرمان‌آرا خستگی‌ناپذیر است. زندگی و هنرشان درهم‌تنیده است و جدایی‌ناپذیر. آنان با عشق به کار زنده‌اند و برای ادامۀ آن پافشاری می‌کنند. فرمان‌آرا بارها گفته است که گرایشی به سیاست‌های چپ و راست ندارد و خودش را فیلم‌سازی اجتماعی می‌داند.

سینا راستگو که از دوشنبه ۲۳شهریورماه نمایش «اتاق دود» را در عمارت هما روی صحنه می‌برد، درباره انگیزه خود از تولید یک نمایش غیرتجاری با تهیه‌کنندگی خود، صحبت کرد. راستگو ابتدا درباره غیبت ۷ساله خود از صحنه نمایش گفت: من از دی و بهمن ۹۸ دیگر کار نکردم تا امروز. در این هفت سال، چند بار تصمیم گرفتم کار کنم، ولی هر بار با همین فضایی که الان می‌بینیم، مواجه شدیم. آن‌قدر اتفاقات مختلف در این هفت سال پشت سر هم افتاده که آدم هیچ‌وقت نتوانسته به یک جمع‌بندی برسد و بگوید: «خب، الان دیگر آرام شد.» و جالب این …

تأسیس بانک ملی ایران، نقطه عطفی در گذار از اقتصاد وابسته به امتیازات خارجی به سوی نهادسازی بومی بود. این مسیر پرفراز و نشیب، از پیشنهادهای نافرجام در دوره قاجار تا بحران‌های مالی مجلس اول مشروطه و کارشکنی‌های قدرت‌های بیگانه را در بر می‌گرفت. این نوشتار به بازخوانی لایه‌های پنهان این مبارزه می‌پردازد؛ از نقش محوری مطبوعات و تجار تا مشارکت زنان در حمایت از این مطالبه‌ ملی.