زهرا عابدینی در نخستین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر سراسر استانهای کشور با بیان اینکه پیشگیری از اعتیاد صرفاً مجموعهای از برنامهها نیست، اظهار داشت: معیار موفقیت در این حوزه، تغییر عوامل خطر، تقویت عوامل محافظتکننده و کاهش رفتارهای پرخطر است؛ بنابراین افزایش تعداد برنامهها، همایشها و نشستها بدون سنجش اثربخشی، نمیتواند به معنای موفقیت در پیشگیری باشد.
وی، تعدد برنامهها، فاصله میان سیاستگذاری و اجرا، نبود برنامههای شواهدمحور، ارزیابی ناکافی اثربخشی و موازیکاری دستگاهها را از مهمترین چالشهای پیشگیری در کشور دانست و گفت: برنامههای پیشگیری باید بر اساس شواهد علمی، سیاستهای مصوب و متناسب با اقتضائات بومی و محلی طراحی و اجرا شوند.
عابدینی با تأکید بر اینکه پیشگیری نیازمند نظام واحد حکمرانی است، افزود: مساله پیشگیری فقط مربوط به ستاد نیست و دستگاههای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، اقتصادی و سایر دستگاههای مرتبط باید در این زمینه نقش خود را ایفا کنند. دبیرخانههای استانی نیز باید این ظرفیتها را شناسایی و در قالب یک تقسیم کار مشخص، دستگاههای متولی را پای کار بیاورند.
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر تصریح کرد: دبیر استان صرفاً هماهنگکننده اجرای برنامهها نیست، بلکه راهبر نظام پیشگیری در استان است. دبیر باید مساله را بهدرستی بشناسد، برای حل آن برنامه داشته باشد، دستگاه متولی را مشخص کند و منابع و ظرفیتهای موجود را برای اجرای برنامهها بهکار بگیرد.
وی، تقدم پیشگیری بر درمان و مقابله، رویکرد جامع و چندبخشی، تمرکز بر گروههای هدف، استفاده از ظرفیتهای مردمی و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد را از رویکردهای مهم برنامه پیشگیری سال ۱۴۰۵ عنوان کرد و گفت: هرچه برنامههای پیشگیرانه اثربخشتر باشند، هزینههای کمتری به نظام درمان و مقابله تحمیل خواهد شد.
ضرورت مردمیسازی پیشگیری
عابدینی همچنین بر ضرورت مردمیسازی پیشگیری تأکید کرد و گفت: دولت بهتنهایی نمیتواند مساله پیشگیری، درمان و مقابله با مواد مخدر را حل کند. استفاده از ظرفیت خیرین، سازمانهای مردمنهاد و گروههای مردمپایه میتواند در اقناع عمومی، تأمین بخشی از منابع و همچنین نظارت و پایش برنامهها مؤثر باشد؛ بنابراین باید «دولت با مردم» حرکت کند، نه «دولت برای مردم».
وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف و تهدیدات نوظهور افزود: فضای مجازی را نباید صرفاً تهدید دانست و باید از ظرفیت آن برای پیشگیری استفاده کرد. همچنین برنامههای پیشگیری در استانها باید بر اساس مسائل و اولویتهای بومی و محلی طراحی شوند.
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر از اجرای «طرح ملی جامعه آگاه و ایران سالم» در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: این طرح در هفت محور طراحی شده و محیطهای دانشآموزی، دانشجویی، خانواده، کار و اشتغال، شهری و روستایی، رسانه و فضای مجازی و رویکردهای فناورانه را دربرمیگیرد. از میان ۲۴ برنامه این طرح، ۱۴ برنامه در اولویت اصلی قرار گرفته که بخشی از آنها در حوزه دانشآموزی و دانشجویی و طرحهای جدیدی مانند «طرح پاک» در مهدکودکها اجرا خواهد شد.
انتهای پیام/
نورنیوز-گروه اجتماعی: آرمان عبدی اظهار کرد: الکل میتواند بخشهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و میزان و شدت عوارض آن در افراد مختلف متفاوت است؛ بنابراین نمیتوان یک مقدار مشخص را برای همه افراد به عنوان میزان کاملاً بیخطر در نظر گرفت.
وی با اشاره به اینکه در گذشته این تصور وجود داشت که مصرف کمتر از میزان مشخصی از الکل برای زنان و مردان فاقد آسیب جدی است، افزود: شواهد علمی جدید نشان میدهد که خطرات مصرف الکل از یک نقطه مشخص و قطعی آغاز نمیشود و حتی مصرف مقادیر کم نیز میتواند با افزایش برخی خطرات سلامت همراه باشد.
این فوقتخصص گوارش و کبد ادامه داد: نوع و شدت آسیب ناشی از مصرف الکل به عوامل مختلفی از جمله میزان و مدت مصرف، شرایط جسمی، بیماریهای زمینهای و عوامل ژنتیکی بستگی دارد. از رفلاکس و التهاب معده تا خونریزی گوارشی
عبدی درباره عوارض گوارشی مصرف الکل گفت: سوزش سر دل و تشدید رفلاکس معده، التهاب معده، مشکلات گوارشی و در موارد شدیدتر خونریزی دستگاه گوارش از جمله عوارضی است که ممکن است در ارتباط با مصرف الکل ایجاد شود.
وی افزود: مصرف ناگهانی و حجم بالای الکل میتواند احتمال استفراغ شدید و آسیب به مخاط دستگاه گوارش را افزایش دهد و در برخی موارد، پارگی در محل اتصال مری و معده که به «سندرم مالوری ـ وایس» معروف است، رخ دهد و موجب خونریزی گوارشی شود.
وی تصریح کرد: خونریزی گوارشی میتواند یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات باشد و در صورت بروز علائمی مانند استفراغ خونی، دفع مدفوع سیاهرنگ، ضعف شدید، سرگیجه یا کاهش سطح هوشیاری، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است. سوءجذب ویتامینها و خطر آسیب عصبی
عبدی با اشاره به تأثیر مصرف مداوم و سنگین الکل بر جذب و دریافت مواد مغذی اظهار کرد: مصرف الکل، بهویژه در افرادی که الگوی مصرف طولانیمدت و نامناسب دارند، میتواند با سوءتغذیه و کمبود برخی ویتامینها، بهخصوص ویتامینهای گروه B، همراه شود.
وی افزود: کمبود ویتامین B1 در افراد مبتلا به سوءتغذیه و مصرف مزمن الکل میتواند به بروز بیماری «ورنیکه» منجر شود؛ بیماریای که میتواند با اختلال در تعادل و راه رفتن، مشکلات حرکات چشم و اختلالات ذهنی همراه باشد و نیازمند تشخیص و درمان سریع است.
هپاتیت الکلی
این فوقتخصص گوارش و کبد، کبد را یکی از مهمترین اندامهای آسیبپذیر در برابر مصرف الکل دانست و درباره «هپاتیت الکلی» هشدار داد.
وی گفت: هپاتیت الکلی به التهاب و آسیب کبدی ناشی از مصرف الکل گفته میشود و شدت آن میتواند از خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد. در صورت تداوم مصرف و پیشرفت آسیب کبدی، احتمال ایجاد فیبروز و در نهایت سیروز کبدی وجود دارد.
عبدی ادامه داد: سیروز مرحله پیشرفته و برگشتناپذیر زخم و آسیب کبدی است که در آن عملکرد طبیعی کبد بهشدت کاهش مییابد و ممکن است عوارض جدی مانند تجمع مایع در شکم، اختلال هوشیاری و خونریزی گوارشی ایجاد شود.
وی تأکید کرد: در مراحل پیشرفته بیماری کبدی، درمان بر اساس علت و شدت بیماری انجام میشود و در برخی بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته کبد، پیوند کبد میتواند مطرح شود. با این حال، ارزیابی و انتخاب بیمار برای پیوند تابع شرایط پزشکی و معیارهای تخصصی است و ترک مصرف الکل و پایبندی به درمان، نقش مهمی در این فرآیند دارد.
کبد چرب و بیماریهای کبدی
عبدی با بیان اینکه بیماریهای کبدی ناشی از مصرف الکل ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بمانند، گفت: فرد ممکن است تا زمانی که آسیب کبدی پیشرفته نشده است، علامت مشخصی نداشته باشد و همین موضوع اهمیت بررسی و تشخیص زودهنگام را افزایش میدهد. عوارض دائمی و غیرقابل برگشت
وی با تفکیک عوارض مصرف الکل بیان کرد: برخی آسیبها در صورت تشخیص زودهنگام و قطع مصرف الکل میتوانند تا حد زیادی بهبود پیدا کنند، اما در مراحل پیشرفته، مانند سیروز کبدی، بخشی از آسیبها دائمی و غیرقابل برگشت هستند. کاهش سن مصرف الکل
عبدی با اشاره به نگرانیها درباره کاهش سن شروع مصرف الکل در برخی گروههای سنی، گفت: مصرف الکل در نوجوانان و جوانان علاوه بر افزایش خطر وابستگی، میتوان سلامت دستگاه گوارش، کبد و سایر اندامها را تحت تأثیر قرار دهد.
وی در پایان تأکید کرد: آگاهیرسانی درباره عوارض مصرف الکل، بهویژه در سنین پایین، اهمیت زیادی دارد و خانوادهها و نظام آموزشی و سلامت باید نسبت به پیامدهای جسمی و روانی مصرف الکل آگاهی بیشتری ایجاد کنند.
