سردار طلایینیک در گفتوگو با شبکه خبر، با تشریح جایگاه قدرت دفاعی در تأمین امنیت و استقلال کشور گفت: راه سلطهستیزی و مقابله با قدرتهای بیگانه که استقلال، موجودیت و هویت کشور را هدف قرار میدهند، فقط قوی شدن و قدرتمند شدن است و قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و تأمین منافع ملی است.
طلایی نیک جهان امروز را متشکل از سه بلوک دانست و اظهار کرد: یک بلوک، بلوک استکباری و سلطهجو است که در رأس آن دولت ایالات متحده قرار دارد و رژیم صهیونیستی و مجموعهای از کشورها نیز با آن همراهی میکنند؛ رویکرد این مجموعه، غارت و چپاول منابع و منافع ملتها و سلب استقلال از کشورهای دیگر است.
وی افزود: بلوک دوم، کشورهایی هستند که استقلال واقعی ندارند و در واقع سلطهپذیر شدهاند؛ بهگونهای که منافع و قابلیتهای آنها در اراده و اختیار دیگران قرار میگیرد و مورد طمع قدرتهای سلطهگر واقع میشوند.
سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: بلوک سوم نیز کشورهای سلطهناپذیر هستند که با نظام سلطه مقابله میکنند و جمهوری اسلامی ایران و ایران بزرگ ما امروز در صف مقاومت در برابر استکبار قرار دارد. قدرت ملی؛ راهبرد اصلی حفظ استقلال و امنیت
طلایینیک با تأکید بر اینکه راه مقابله با قدرتهای بیگانه، قدرتمند شدن است، گفت: قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و آن چیزی است که منافع ملی ما را تشکیل میدهد.
وی قدرت ملی را دارای ابعاد مختلف دانست و تصریح کرد: قدرت فرهنگی، معنوی، سیاسی، علمی، اجتماعی و اقتصادی از جمله ابعاد قدرت ملی هستند و قدرت دفاعی نیز یکی از ارکان اصلی قدرت ملی به شمار میرود.
سخنگوی وزارت دفاع درباره هندسه قدرت دفاعی کشور گفت: اگر بخواهیم قدرت دفاعی را به صورت یک هندسه در نظر بگیریم، یک رکن آن، راهبری و فرماندهی دفاعی کشور است که ذیل فرمانده معظم کل قوا قرار دارد. امروز قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص)، ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهان عالی، تدابیر دفاعی را در رأس این هندسه قدرت دفاعی دنبال میکنند.
وی افزود: پس از این بخش، سازمان رزم نیروهای مسلح شامل ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی قرار دارد و این سازمان رزم، دو قاعده پشتیبانی نیز دارد؛ یک قاعده، مشارکت بسیج و مردم در نظام دفاعی کشور و قاعده دیگر، پشتیبانی لجستیکی، پشتیبانی آمادی، تسلیحاتی و تجهیزاتی است که باید عمدتاً از طریق دولت در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد. مأموریتهای وزارت دفاع در پشتیبانی از نیروهای مسلح
طلایینیک با تشریح جایگاه وزارت دفاع در این هندسه اظهار کرد: وزارت دفاع در جایگاه قدرت دفاعی و در مسیر ارتقای قدرت ملی ملت ایران، مأموریتهایی مانند فناوری، تحقیق و پژوهش برای پشتیبانی از نیروهای مسلح، تولید علم و تولید محصولات تسلیحاتی و تجهیزاتی، تأمین و تعمیر اقلام اساسی مورد نیاز نیروهای مسلح، صادرات اقلام دفاعی، مهندسی دفاعی و هماهنگی میان مجلس، دولت و مجموعه دفاعی کشور را بر عهده دارد.
وی ادامه داد: دیپلماسی دفاعی و خدماتی که باید در حوزه دیپلماسی دفاعی به نظام دفاعی کشور ارائه شود نیز از دیگر مأموریتهای وزارت دفاع است.
سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به روند شکلگیری ساختار کنونی این وزارتخانه گفت: پس از ادغام وزارت دفاع سابق و وزارت جنگ یا دفاع ملی سابق، که پیش از انقلاب وجود داشت و پس از انقلاب عنوان دفاع ملی به خود گرفت، در سال ۱۳۶۸ این مجموعهها ادغام شدند و امروز خوشبختانه قابلیت و ظرفیت بسیار بالایی در کشور برای انجام مأموریتهای وزارت دفاع ایجاد شده است. وزارت دفاع؛ پشتیبان مجموعه نظام دفاعی کشور
طلایینیک در پاسخ به پرسشی درباره میزان نقش وزارت دفاع در قدرت ملی و دفاعی کشور گفت: در میدان رزم و مصاف با دشمن، نیروهای ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی در میدان مقدم قرار دارند؛ اما در پشتیبانی تسلیحاتی، تجهیزاتی و امکاناتی و همچنین تنظیمگری میان مجموعهها و ظرفیتهای پشتیبان نیروهای مسلح، وزارت دفاع نقش محوری دارد.
وی افزود: اگر بخواهم این نقش را به صورت عددی بیان کنم، شاید عدد قابل بیان نباشد، چراکه ماهیت این نقش فقط کمی نیست و ماهیت کیفی نیز دارد.
سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: به طور کلی، پایداری دفاع ملی و شکلگیری مقاومت ملی از یک سو به نیروهای مسلح، رزمندگان جهادی، مؤمن و شجاع و سازمان رزم چابک و دارای قابلیتهای عملیاتی و تاکتیکی نیاز دارد و از سوی دیگر، تکنیک و تاکتیک باید در یک منظومه راهبردی قرار گیرد که توسط نظام دفاعی، با راهبری ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) و ذیل تدابیر فرمانده معظم کل قوا تعیین میشود.
وی گفت: در این منظومه، پشتیبانیها از حوزه تاکتیکی تا حوزه پشتیبانیهای راهبردی تعریف و تعیین میشوند و وزارت دفاع تقریباً در همه اجزای نظام دفاعی و نیروهای مسلح، نقش پشتیبان را ایفا میکند. صنعت دفاعی ایران قابل مقایسه با دوران دفاع مقدس نیست
طلایینیک درباره روند رشد صنعت دفاعی کشور نیز اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره رشد صنعت دفاعی صحبت کنیم، کاملاً آشکار و واضح است که توان دفاعی و صنعت دفاعی ایران امروز به هیچ عنوان با دوران دفاع مقدس قابل مقایسه نیست.
وی گفت: برای اینکه قدرت دفاعی بتواند در اوج آمادگی و متناسب با تهدیدات احتمالی، نقش دفاع واقعی خود را ایفا کند، از یک سو به فنون و تدابیر نظامی، از سوی دیگر به نیروی رزمنده شجاع، مؤمن و مجرب و سازمان رزم مناسب و از طرف دیگر به تسلیحات و تجهیزات متناسب با تهدیدات احتمالی نیاز دارد.
سخنگوی وزارت دفاع افزود: تأمین تسلیحات و تجهیزات، نقشی است که صنعت دفاعی بر عهده دارد. در دهههای اخیر، تنوع تسلیحات و تجهیزات دفاعی کشور افزایش قابل توجهی پیدا کرده است، چراکه تهدیدات نیز ترکیبی شدهاند.
وی ادامه داد: منظور از تهدیدات ترکیبی، ترکیب حوزه نظامی با حوزههای دیگر و همچنین تنوع بالای تسلیحات و سامانههایی است که دشمن در اختیار دارد. بنابراین متناسب با تهدیداتی که از زاویه توانمندی دشمن برآورد میشود، باید بتوانیم تجهیزات، تسلیحات و مهمات مورد نیاز را فراهم کنیم. شکلگیری زیستبوم ملی صنعت دفاعی
طلایینیک با بیان اینکه صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران در عمل توانسته نقش خود را در پایداری دفاع ملی و پیروزیهای کشور اثبات کند، گفت: صنعت دفاعی کشور یک مجموعه و اطلس هم جغرافیایی و هم یک ساختار چهاروجهی دارد.
وی افزود: محور نخست، صنعت دفاعی وزارت دفاع است که هزاران نخبه، دانشمند، صنعتگر و مدیر در آن فعالیت میکنند و جا دارد روز صنعت را به همه فعالان این عرصه تبریک عرض کنم.
سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: ضلع دوم، خود نیروهای مسلح، یعنی ارتش و سپاه هستند که از سالهای گذشته بخشی از توان خود را در جهت صنعت دفاعی به کار گرفتهاند و این ظرفیت، مکمل صنعت دفاعی وزارت دفاع است.
وی ضلع سوم را شبکه خصوصی و مردمی عنوان کرد و گفت: هزاران شرکت در زیرسامانهها، قطعات و مواد اولیه فرآیند صنعت دفاعی نقش ایفا میکنند. این مجموعه به الگویی تحت عنوان «مشارکت دفاعی ملی» متصل است و این الگوی مشارکت دفاع ملی توانسته میزان تابآوری کشور را در پشتیبانی از میادین رزم افزایش دهد.
طلایینیک افزود: ضلع دیگر این زیستبوم نیز دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان هستند که در صنعت دفاعی ایران نقش دارند و از شکلگیری یک ایده در ذهن طراحان، محققان و پژوهشگران تا تبدیل شدن آن به محصول و طی فرآیند تولید و صنعتی شدن، در این زنجیره مشارکت میکنند. سرعت بالای تولید و جایگزینی تجهیزات دفاعی
وی با اشاره به دستاوردهای این زیستبوم ملی گفت: مشارکت همه این ظرفیتها موجب افزایش تابآوری و ارتقای کمی و کیفی صنعت دفاعی شده است و امروز شاهد شکلگیری یک زیستبوم صنعت دفاعی موازی در پهنه سرزمینی ایران هستیم.
سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: این زیستبوم منحصر به وزارت دفاع یا نیروهای مسلح نیست، بلکه همه ظرفیتهای علمی، پژوهشی و دانشگاهی، جوانان مستعد، شرکتهای دانشبنیان و شبکه خصوصی امروز در صنعت دفاعی نقش ایفا میکنند.
طلایینیک یکی از ویژگیهای صنعت دفاعی کشور را سرعت و قابلیت تولید محصولات دفاعی دانست و اظهار کرد: به میزانی که در میدان رزم سلاح و مهمات استفاده میشود، با سرعت جایگزین میشود؛ یعنی همزمان با بهکارگیری تسلیحات و تجهیزات بومی و ایرانی، تولید نیز در حال انجام است.
وی افزود: این همزمانی تولید، در کنار ذخایری که از سالهای گذشته ایجاد شده و ذخایر راهبردی تسلیحاتی، با تولید روزانه، بیوقفه و تعطیلناپذیر در یک شبکه گسترده، موجب شده است صنعت دفاعی از ظرفیت بالایی برخوردار باشد.
سخنگوی وزارت دفاع خاطرنشان کرد: رعایت الزامات پدافند غیرعامل در تولید نیز به این ظرفیت کمک کرده و صنعت دفاعی امروز را به یکی از ارکان قدرت دفاعی و پشتیبان نیروهای مسلح تبدیل کرده است.
در میدان رزم و مصاف با دشمن، نیروهای ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی در میدان مقدم قرار دارند؛ اما در پشتیبانی تسلیحاتی، تجهیزاتی و امکاناتی و همچنین تنظیمگری میان مجموعهها و ظرفیتهای پشتیبان نیروهای مسلح، وزارت دفاع نقش محوری دارد «انقلاب صنعتی» در صنعت دفاعی کشور
طلایینیک با اشاره به پیام سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) خطاب به سرپرست وزارت دفاع گفت: در این پیام، از تعبیر بسیار دقیقی استفاده شد و به «انقلاب صنعتی» اشاره کردند.
وی افزود: این انقلاب صنعتی، محصول تدابیر و تجربیاتی است که در نتیجه مشارکت دادن همه ظرفیتها و قابلیتهای ملی به دست آمده است.
سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: حتی در زمان جنگ و هنگامی که تغییرات جدی در شرایط کشور و صنعت دفاعی اتفاق میافتاد، روند تولید متوقف نشد. افزایش دو برابری تولید تسلیحات و تجهیزات در یک سال
طلایینیک با ارائه آماری از روند تولید صنعت دفاعی گفت: اگر فرصت باشد، میتوانیم مقایسهای داشته باشیم؛ میزان تولید ما در یک سال گذشته، یعنی از تیرماه سال گذشته تا تیرماه امسال، پس از جنگ ۱۲ روزه، دو برابر میزان تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در کشور افزایش پیدا کرده است.
وی ادامه داد: این افزایش تولید در شرایطی اتفاق افتاد که در جنگ ۱۲ روزه، بخشهای محدودی از بخشهای خاص صنعت دفاعی نیز جزو اهداف دشمن قرار گرفت و مورد اصابت و تجاوز قرار گرفت و برخی از آنها آسیب دیدند.
سخنگوی وزارت دفاع گفت: البته از حدود ۹ اسفند و آغاز جنگ تحمیلی سوم نیز، برخلاف ادعاهای ترامپ و نتانیاهو، روند تولید محصولات دفاعی نهتنها متوقف نشد، بلکه در جریان این دفاع مقدس، تولید برخی محصولات راهبردی و اقلام دارای اولویت برای نیازهای جنگی، بیش از سه برابر میزان تولید عادی افزایش پیدا کرد.
وی افزود: همین ظرفیت تولید بود که توانست دشمن را متوقف و ناکام کند و یکی از ارکان ناکامی دشمن، شکستهای پیاپی و توقف آن و نتیجه نگرفتن راهبردی از تجاوز و تحمیل جنگ علیه ایران عزیز، همین ظرفیت پایدار تولید در یک زیستبوم ملی بود.
طلایینیک تأکید کرد: صنعت دفاعی کشور امروز با اتکا به ظرفیتهای وزارت دفاع، نیروهای مسلح، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، بخش خصوصی و شبکه گسترده ملی، به یکی از ارکان اصلی قدرت دفاعی و پشتیبانی از نیروهای مسلح تبدیل شده است. برای غافلگیر کردن دشمن، بخش زیادی از رونماییهای دفاعی متوقف شده است
سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با تأکید بر ضرورت صیانت از اطلاعات و اسرار نظامی گفت: برای پیشگیری از آسیبپذیریها و غافلگیر کردن دشمن، ایجاب میکند اطلاعات مربوط به نیروهای مسلح، صنعت دفاعی و چرخه پشتیبانی دفاعی تا نهایت امکان صیانت و حفظ شود.
سردار طلایینیک اظهار کرد: یکی از عللی که سال گذشته و امسال در روز صنعت دفاعی نمایشگاه نظامی برگزار نمیکنیم و بخش زیادی از رونماییها را نیز متوقف کردهایم، همین مسئله است.
وی افزود: سال گذشته نیز در یک بیان رسانهای اعلام کردم که برای غافلگیر کردن دشمن و صیانت از اطلاعات و اسرار دفاعی کشور، رونمایی از تسلیحات و تجهیزات را محدود کردهایم. فرماندهان از روند تولید و ارتقای تجهیزات دفاعی اشراف کامل دارند
سخنگوی وزارت دفاع با تأکید بر اینکه توقف رونماییها به معنای توقف روند توسعه تسلیحات و تجهیزات نیست، گفت: فرماندهان ما اشرافیت کامل دارند و در جریان تمام ابعاد تولید و ارتقای تسلیحات و تجهیزات از جمله موشکهای بالستیک، موشکهای کروز، پهپادها، انواع سامانههای پدافندی و دیگر سامانههای مورد نیاز نیروهای مسلح هستند.
طلایینیک ادامه داد: به لحاظ ارائه این دستاوردها در فضای عمومی و افکار عمومی، ملاحظاتی وجود دارد که به نفع امنیت ملی کشور است؛ بهویژه با توجه به نقشی که رهبر شهید در ایجاد اعتمادبهنفس در صنعت دفاعی و تأکید بر بومیسازی داشتند. تحریم نظامی ایران از ۱۶ بهمن ۱۳۵۷ آغاز شد
وی با اشاره به روند شکلگیری خودکفایی دفاعی ایران گفت: بر اساس مستندات، واقعیتها و حقایقی که در روند صنعت دفاعی وجود دارد، عوامل مختلفی موجب جهش فناورانه و خودکفایی صنعت دفاعی ایران شده است.
سخنگوی وزارت دفاع اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی، حدود ۹۰ درصد تجهیزات، تسلیحات و مهمات نیروهای مسلح وارداتی بود؛ البته تحریم نظامی ایران نیز صرفاً به ۴۷ سال گذشته مربوط نمیشود.
طلایینیک گفت: تحریم نظامی ایران از ۱۶ بهمن سال ۱۳۵۷ آغاز شد؛ یعنی پنج روز پیش از ۲۲ بهمن. در آن مقطع، آمریکاییها قرارداد نظامی حدود ۱۱ میلیارد دلاری ایران و آمریکا را در دولت بختیار متوقف کردند و حدود ۱۱ میلیارد دلار آن را نیز تعلیق کردند.
وی افزود: بخشی از این موضوع طی ۴۷ سال گذشته در دیوان داوری ایران و آمریکا در لاهه و در پروندههای مربوط به دعاوی نظامی و قراردادهای تسلیحاتی مورد رسیدگی قرار گرفته و بخشهایی نیز همچنان باقی مانده است. انگلیسیها نیز قراردادهایی با ایران داشتند که سرنوشت آنها به این موضوعات مرتبط بود.
سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه ایران عملاً از سال ۱۳۵۷ تاکنون با تحریم تأمینی مواجه بوده است، تصریح کرد: این تحریمها صرفاً برای جلوگیری از تأمین تجهیزات نبود، بلکه تلاش میشد زنجیرههای ارتباطی و ظرفیتهای تولید داخلی نیز تحت فشار قرار گیرد. پیش از انقلاب اجازه تولید و خلاقیت به ایرانیها داده نمیشد
طلایینیک با اشاره به سابقه وابستگی دفاعی ایران اظهار کرد: به اعتقاد من، این وابستگی حتی پیش از انقلاب نیز ریشه داشت؛ یعنی حدود ۷۰ تا ۸۰ سال پیش، زمانی که آمریکاییها در حاکمیت ایران نفوذ کردند و بهویژه هزاران مستشار نظامی آمریکایی در ایران، از جمله در وزارت جنگ و نیروهای مسلح حضور داشتند.
وی افزود: این ساختار اجازه تولید، ابداع و خلاقیت را به ایرانیها نمیداد.
سخنگوی وزارت دفاع گفت: پیش از انقلاب، تنها ۳۱ نوع محصول در صنعت دفاعی ایران تولید میشد که عمدتاً اقلام بسیار سادهای بودند؛ حتی محصولاتی مانند تفنگ ژ۳ نیز تولید صددرصد داخلی محسوب نمیشد.
طلایینیک ادامه داد: امروز اما بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته و تسلیحات و مهمات بسیار ارتقایافته در ایران تولید میشود که به هیچ عنوان قابل مقایسه با دوران پیش از انقلاب اسلامی نیست و توسط جوانان و صنعتگران ایرانی و در رقابت با قدرتهای دارای صنایع پیشرفته تولید میشود.
وی افزود: ایران امروز در حوزه قدرت تسلیحات موشکی جزو ۱۰ کشور اول جهان است، در حوزه پهپاد جزو کشورهای برتر دنیا قرار دارد و در زمینه تجهیزات و تسلیحات گوناگون نیز دستاوردهای قابل توجهی حاصل شده است. اندیشه امامین انقلاب، پایه خودکفایی دفاعی کشور
سخنگوی وزارت دفاع، یکی از عوامل اصلی این پیشرفت را اندیشه و اراده امامین انقلاب دانست و اظهار کرد: اندیشه، آرمان و ارادهای که امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب در کالبد نیروهای مسلح و ساختار و تدابیر وزارت دفاع و صنعت دفاعی اعمال کردند، نقش اساسی در شکلگیری این مسیر داشت.
طلایینیک گفت: صدها فرمان و تدبیر مستند از امام شهید درباره مسائل دفاعی وجود دارد؛ از موضوعات مصداقی مانند برد موشک و چگونگی تولید موشک گرفته تا تدابیر راهبردی و کلان.
وی افزود: این اندیشهها و میراث ماندگار توانست جریان خوداتکایی و خودکفایی را در کشور شکل دهد و وابستگی ۹۰ درصدی پیش از انقلاب را به حدود ۹۰ درصد خوداتکایی و خودکفایی تبدیل کند؛ آن هم با تسلیحات بسیار پیشرفته، دانشبنیان و بومی که توسط مجموعههای داخلی کشور تولید میشود. هزینه تولید برخی تجهیزات دفاعی ایران یکدهم نمونه خارجی است
طلایینیک یکی دیگر از ویژگیهای صنعت دفاعی ایران را اقتصادی شدن تولید دفاعی عنوان کرد و گفت: امروز برخی سلاحها و تجهیزات ما که نمونه خارجی مشابه دارند، با هزینهای حدود یکدهم و در برخی موارد یکبیستم نمونه خارجی در ایران تولید میشوند.
وی افزود: این موضوع یکی از عوامل مهم قدرت دفاعی کشور است. در جنگ تحمیلی اخیر، تقریباً بودجه نظامی ایالات متحده، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهایی که آشکارا ظرفیتهای خود را در اختیار دشمنان ما قرار داده بودند، بیش از ۱۰۰ برابر ظرفیت نظامی جمهوری اسلامی ایران بود، اما در مقابل نیروهای مسلح، رزمندگان و ملت ایران ناکام شدند و متوقف شدند.
سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: اقتصادی شدن تولید، بومی شدن و دانشبنیان شدن تسلیحات و همچنین وجود یک شبکه گسترده ملی، از عوامل مهم این توانمندی است. مشارکت ۹۳۰۰ شرکت در زنجیره صنعت دفاعی
طلایینیک با اشاره به نقش بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان در صنعت دفاعی کشور گفت: بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان به شکل گستردهای در این حوزه به کار گرفته شدهاند و در سامانهها، قطعات و مواد اولیه مورد نیاز صنعت دفاعی فعالیت میکنند.
وی افزود: بیش از هزار نوع سلاح، تجهیزات و سامانه دفاعی ما با مشارکت شرکتهای دانشبنیان و بخش خصوصی تولید میشود و این به معنای مردمی شدن صنعت دفاع است.
سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: در همین یک سال گذشته، تعداد شرکتهایی که از بخش خصوصی و دانشبنیانها وارد شبکه صنعت دفاعی شدهاند، حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است.
طلایینیک گفت: در سال گذشته حدود ۸۰۰۰ شرکت با صنعت دفاعی همکاری داشتند، اما اکنون این تعداد به حدود ۹۳۰۰ تا ۹۴۰۰ شرکت رسیده است. ۷۶ درصد طرحهای پژوهشی در یک سال گذشته به محصول رسید
وی با اشاره به فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی صنعت دفاعی اظهار کرد: صدها طرح پژوهشی برای ارتقای فناوری و غافلگیر کردن دشمن در حوزه تحقیق و پژوهش در حال انجام است.
طلایینیک افزود: ۷۶ درصد این طرحها طی همین یک سال گذشته به مرحله خاتمهیافتگی و تولید محصول رسیدهاند.
وی با اشاره به ضرورت صیانت از اسرار نظامی، از ارائه جزئیات و تعداد دقیق پروژهها خودداری کرد و گفت: به دلیل رعایت ملاحظات مربوط به صیانت از اسرار نظامی، نمیتوانم رقم دقیق پروژهها را اعلام کنم. برنامه افزایش سه برابری تولید تجهیزات و تسلیحات
سخنگوی وزارت دفاع درباره برنامه آینده صنعت دفاعی گفت: سال گذشته اعلام کردم که در مجموع میزان تولید ما دو برابر افزایش پیدا کرده است و اکنون برنامه ما افزایش سه برابری تولید تجهیزات و تسلیحات است.
وی افزود: البته در برخی موارد، افزایش چهار تا پنج برابری تولید نیز پیشبینی شده است.
طلایینیک با تأکید بر اهمیت پایداری دفاعی کشور گفت: ما پایداری توحیدی، تجهیزاتی و تسلیحاتی را با مشارکت چهار جانبه نیروهای مسلح، وزارت دفاع و شبکههای دانشی دنبال میکنیم و خوشبختانه نیازهای دفاعی به صورت مستمر تأمین شده است.
وی ادامه داد: دشمن در یک جنگ طولانیمدت با محدودیتهای بیشتری مواجه خواهد شد و تجربه دو جنگ تحمیلی گذشته نیز نشان داد که پایداری تسلیحاتی و تجهیزاتی جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل برتری میدانی در برابر تهدیدات و رویکردهای راهبردی دشمن بوده است. افزایش اثربخشی تسلیحات و تجهیزات در اولویت است
سخنگوی وزارت دفاع درباره رویکرد آینده صنعت دفاعی نیز گفت: همانطور که اشاره کردم، اثربخشی تسلیحات، تجهیزات و فناوریها یک رویکرد اصلی است و تجهیزات، تسلیحات و مهمات امروز در اولویت افزایش کمی و کیفی و ارتقای فناوری صنعت دفاعی قرار دارند تا اثربخشی بیشتری برای ناکام کردن و شکست دشمن داشته باشند.
طلایینیک افزود: اقتصادی کردن تولید دفاعی نیز یکی دیگر از محورهای اصلی است و امروز دو خط موازی در وزارت دفاع دنبال میشود.
وی توضیح داد: این دو مسیر با مدیریت سرپرست وزارت دفاع، معاونان و مدیران وزارتخانه، راهبری ستاد کل نیروهای مسلح و همکاری نیروهای مسلح دنبال میشود؛ یک مسیر، تأمین فعال نیازهای جاری نیروهای مسلح است و مسیر دیگر، بازآفرینی وزارت دفاع برای آینده و ایجاد ظرفیتهای قویتر است.
سخنگوی وزارت دفاع در پایان گفت: راهکارهایی که شهید عزیز امیر سرلشکر نصیرزاده، دنبال میکردند نیز در این مسیر استمرار دارد و وزارت دفاع همزمان با تأمین نیازهای جاری نیروهای مسلح، بازآفرینی و ایجاد ظرفیتهای آینده را نیز دنبال میکند.
جوان آنلاین: فاطمه پورخلفی و همسرش «پاسدار شهید مهدی سهرابی» به عنوان دو جوان دهه هشتادی، تنها هشت ماه از ازدواجشان میگذشت که آقا مهدی به شهادت رسید. این دو یک زندگی ساده، اما پر از عشق و محبت را تجربه میکردند تا اینکه جنگ تحمیلی ۱۲ روزه در خردادماه ۱۴۰۴ آغاز شد و با شهادت مهدی، سرنوشت دیگری برای این خانواده رقم خورد. شهید سهرابی یکی از نیروهای جوان هوافضای سپاه بود که برای جنگ با شقیترین دشمنان اسلام و بشریت یعنی صهیونیستها، رخت رزم پوشید و هنگام مقابله با دشمن به شهادت رسید. در حالی که نزدیک به یک سال و دو ماه از شهادت آقا مهدی میگذرد، همسرش فاطمه پورخلفی راوی مجاهدتها و خاطرات مردی میشود که در زندگی مشترکشان، دنیایی حرف و خاطره از خود برجای گذاشته است.
چطور با شهید سهرابی آشنا شدید؟ ایشان موقع شهادت چند سال داشتند؟
ما در یک محله زندگی میکردیم و خانوادهها با یکدیگر آشنایی داشتند. البته خودم شهید را قبل از ازدواج ندیده بودم. پدرم شهید را میشناخت و پدر آقا مهدی بحث خواستگاری را مطرح کردند. آن موقع من کلاس دوازدهم بودم. سال ۱۴۰۰ بود. شهید که متولد ۴اسفند سال ۷۹ است (میتوانیم بگوییم متولد ۸۰ است) فقط ۲۰ سال داشت. بعد از خواستگاری و مراسم اولیه، نهایتاً ۲۷ اسفند سال ۱۴۰۰ عقد کردیم. دو سال و هفت ماه عقد بودیم و هشت ماه قبل از شهادت آقا مهدی ازدواج کردیم. بعد از قریب به سه سال و سه ماه و چند روز زندگی مشترک، ۲۷ خرداد سال ۱۴۰۴ آقا مهدی که فقط ۲۴ سال داشت، مجروح شد و بعد از چهار روز و نیم که در کما بود، به شهادت رسید.
پس زمان خواستگاری، ایشان پاسدار نبودند؟
نه، آن موقع دانشجوی رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه آزاد بود. البته ایشان برای استخدام سپاه اقدام کرده و مراحلی از گزینش را هم گذرانده بود. بعد از استخدام در سپاه، آقا مهدی از دانشگاه انصراف داد و به دانشکده افسری در تهران رفت. یعنی ازدواجمان با استخدام آقا مهدی تقریباً در یک زمان صورت گرفت.
اولین نکتهای که از اخلاق ایشان درک کردید چه بود؟
حسنخلق مهدی و ادب و احترامی که برای افراد قائل میشد، طوری بود که اگر کسی حتی یک بار مهدی را میدید، متوجه ادب در کردار و گفتارش میشد. بسیار مسئولیتپذیر بود و هر کاری را به بهترین نحو ممکن به آخر میرساند. اهل کمک کردن بود. فرقی نمیکرد به غریبهها در قالب اردوهای جهادی بسیج باشد یا به دوست و آشنا و غریبه یا در کارهای خانه به من که همسرش بودم. نماز اول وقت برایش در اولویت قرار داشت و دائمالوضو بود. خیلی خوشاخلاق و مهربان بود و در نهایتِ ادب، فردی شوخطبع بود.
ما در این سه سال و چند ماه لحظات نابی را با هم تجربه کردیم. با هم نماز جماعت میخواندیم، با هم پیتزا یا کیک میپختیم، گاهی با هم ظرف میشستیم و بهترین رفیق و همراه برای همدیگر بودیم. یکی از بهترین اوقات دونفره ما نیز وقتهایی بود که به گلستان شهدا میرفتیم و بین مزار شهدا راه میرفتیم و از شهدا صحبت میکردیم.
در همان گلزار شهدا که میرفتید، ایشان به شهید خاصی توجه داشتند؟
دو شهید بزرگوار بودند که مهدی بیشتر از بقیه شهدا به آنها توجه داشت: شهید سید جعفر موسوی که از شهدای دفاع مقدس و دایی پدر آقا مهدی هستند و الان پیکر شهید مهدی در کنار همین شهید گرانقدر دفن شده است. من یک نکتهای را هم میخواهم اینجا برای اولین بار بگویم؛ قبلاً جایی نگفتهام. زمانی که آقا مهدی به دنبال کارهای استخدام در سپاه بودند، به سردار شهید غلامرضا یزدانی خیلی متوسل شدند و موانع و مشکلاتی که در کار گزینش پیش آمده بود، کاملاً حل شده بود. به همین خاطر مهدی علاقه خاصی هم به این شهید گرانقدر داشت. در اصل، شهید یزدانی که از شهدای عرفه هستند و کنار شهید احمد کاظمی به شهادت رسیدند، جواب توسلهای آقا مهدی را داد و واسطه استخدام مهدی در سپاه شد.
خود آقا مهدی از احتمال شهادتش حرف میزد؟
قبلاً عرض کردم که ایشان خیلی شوخطبع بود و هر وقت که میخواست از شهادتش بگوید، طوری در لفافه و شوخی میگفت که من خیلی جدی نمیگرفتم. بعضی وقتها هم که با جدیت از شهادت حرف میزد، آخرش را با شوخی تمام میکردیم. راستش از اخلاق و منش ایشان که به قول شهید سلیمانی «شهیدانه» زندگی میکرد، میتوانستم حدس بزنم که ایشان به شهادت میرسد. اما اصلاً فکرش را نمیکردم که به این زودیها چنین اتفاقی بیفتد. وقتی مهدی با ذوق از شهادت در جوانی میگفت، من با شوخی میگفتم: «نه! الان خیلی زود است. تو باید مثل سردار حاجیزاده و شهید طهرانیمقدم شوی و بعد شهید شوی. اصلاً وقتی ۶۳سالت شد، شهید شو.» در جوابم میخندید و با همان لحن آرام میگفت: «در جوانی شهید شدن یک لذت دیگری دارد.» من هم حرفش را به حساب مزاح میگرفتم و ازش میگذشتم.
یک خاطره هم یادم افتاد که تعریف کنم. یک بار که به گلزار شهدا رفته بودیم، به مزار یک زن و شوهری رسیدیم که از جمله شهدای هواپیمای اوکراینی بودند. این صحبت بینمان رخ داد که اگر ما هم مثل این دو نفر با هم شهید بشویم خوب است. اما آقا مهدی گفت: «من باید شهید بشوم و شما بمانی و از من روایت کنی.» آن موقع خیلی به حرفش توجه نکردم. ولی الان کاملاً متوجه شدم که آن روز چه منظوری داشت.
در صحبتهایتان به فعالیتهای قرآنی خودتان اشاره کردید. در این زمینه چه فعالیتهایی داشتید؟
تقریباً از زمان بچگی این توفیق را داشتم که بخشی از زندگیام به آموزش قرآن گره خورده بود. از ترتیل و قرائت و حفظ و بعد که بزرگتر شدم، در کنار ترتیل و حفظ، به مفاهیم قرآن هم پرداختم. الان هم بخشی از قرآن را حفظ هستم و افتخار خادمی و مربیگری حفظ قرآن را دارم.
به عنوان یک دختر مذهبی، زندگی با شهید سهرابی باعث ارتقای معنوی شما شد؟
امام شهید یک جملهای دارند به این مضمون که آن زندگی مبارک است که زن و شوهر بتوانند همدیگر را از لحاظ معنوی ارتقا بدهند. من از شهید بردباری و گذشت را یاد گرفتم و چند نکته اخلاقی که ایشان در آن زمینهها خیلی جلوتر از من بود. در زمینه رعایت مسائل دینی هم شهید سهرابی چند شاخصه در رفتارهایش داشت. مثلاً همیشه دائمالوضو بود. میگفت: «وقتی میخواهیم دست و رویمان را بشوریم، چه فرقی میکند وضو بگیریم که فضیلت هم دارد.» همچنین ایشان در هر شرایطی حتی وقتی عجله داشت، حتماً بعد از هر نماز تسبیحات حضرت زهرا (س) را میخواند. شاید به همین دلیل هم بود که مثل حضرت زهرا سلاماللهعلیها به شهادت رسید.
به شهادت آقا مهدی برسیم. آخرین دیدارتان چه زمانی بود؟
۲۳ خردادماه که بامدادش جنگ شروع شد، یک روز قبل از عید غدیر بود و ما آن شب (شامگاه ۲۲ خرداد) به مراسم جشنی به مناسبت عید غدیر رفته بودیم. خیلی هم خوش گذشت و واقعاً شب خاطرهانگیزی بود. یک جورهایی انگار خدا میخواست آخرین لحظات درکنار هم بودنمان یک شب خاطرهانگیز باشد. بعد از اینکه به خانه برگشتیم و شام خوردیم، یادم است گویا یمن یکی از کشتیهای اسرائیلی را زده بود. من با دیدن این خبر زیر لب و با لحن خاصی شعر «ای لشکر حیدر کرار» را میخواندم. مهدی پرسید: «چه شده؟» گفتم: «یمن، کشتی صهیونیستها را زده و خیلی خوشحالم که بالاخره در دنیا یک نفر جلوی اسرائیل ایستاده است.»
تقریباً ساعت یک بامداد بود که با مهدی تماس گرفته شد. با اینکه خوابآلود بود، با عجله آماده شد. پرسیدم: «خبری شده؟!» گفت: «نه. این آمادهباش هم مثل آمادهباشهای دیگر است. میروم و احتمالاً دو ساعت دیگر یا نهایتاً تا صبح برمیگردیم.» خلاصه آقا مهدی رفت و صبح تماس گرفت و کمی صحبت کرد و در آخر از من خواست که به خانه مادرم بروم. من گفتم: «چی شده؟» گفت: «چیزی نیست، نگران نباش. فقط اینکه من فعلاً نمیتوانم به خانه بیایم. باز هم تماس میگیرم.» بعد یکشنبه مجدداً تماس گرفت و آخرین باری که با آقا مهدی صحبت کردم، دوشنبه شب بود. بعدازظهر ۲۷ خرداد من خیلی حالم بد بود. استرس و دلآشوبه داشتم. شب، پدر ایشان تماس گرفت و گفت که مهدی مجروح شده است. (عصر مهدی مجروح شده بود) اول فکر کردم احتمالاً پایش مجروح شده. اما نمیدانستم که اوضاع وخیمتر از تصورات من است.
گویا شهید سهرابی بعد از مجروحیت چند روزی بستری بودند؟
بله. ایشان چهار روز و نیم بعد از مجروحیت به شهادت رسید و در این چند روز در کما بودند. آن شب وقتی پدر مهدی به دنبال من آمد، مرا به خانه خودشان برد. پرسیدم: «چرا بیمارستان نمیرویم؟» در جواب بهانه میآوردند و میگفتند: «الان امکان ملاقات نیست.» من خیلی بیقرار بودم و یک لحظه آرام نمیشدم. نهایتاً از زن عموی شهید پرسیدم و گفتم: «راستش را به من بگویید.» ایشان گفت که آقا مهدی سوخته است و سوختگیاش زیاد است. صبح زود به بیمارستان رفتیم. اول اجازه ملاقات نمیدادند و بعد از چند ساعت بالاخره اجازه دادند به صورت محدود و همراه با پروتکلهای خاص به ملاقات همسرم برویم. وقتی مهدی را دیدم، حالم خیلی بد شد. من تحمل دیدن کوچکترین زخمی روی دست مهدی را نداشتم ولی آن موقع، با بدنی روبهرو شدم که از سر تا پا باندپیچی بود و صورتش هم ورم داشت. از همان لحظه بیقراری من دوچندان شد. هر بار که به بیمارستان میرفتیم، انگار روضه جدیدی در ذهنمان مرور میشد؛ روز اول به ما گفتند مهدی ۹۵ درصد سوخته است. ۹۵ درصد سوختگی کسی که جانت به جانش بسته است، چیز کمی نیست! روز بعد گفتند از پیشانی تا پشت شکستگی دارد. نهایتاً گفتند که پشت سرش کاملاً باز شده و قفسه سینهاش هم شکسته و بدنش پر از ترکش است. همان روز اول وقتی به خانه رفتم، بلافاصله پدر و مادرم به بیمارستان رفتند. بعد از آمدنشان حس میکردم حال آنها حتی از حال من هم بدتر است. به جرئت میتوانم بگویم که پدر و مادرم دامادشان را مثل فرزند خودشان دوست داشتند و برای او بیتابی میکردند. از سؤالهایی که از من درباره جراحات مهدی میپرسیدند، فهمیدم که شاید آنها چیزهایی میدانند که من از آن بیاطلاعم. بعد از یک روز فهمیدم که فرق سر مهدی شکافته شده. مادرم از دکتر پرسیده بود که چرا بالشت زیر سر مهدی خیس است؟ دکتر به مادرم گفته بود: «یک واقعیتی هست که باید در جریان باشید. ضربه شدیدی به سر ایشان وارد شده و فرق سرش شکافته شده...»
در روزهای بعد هم باز به ملاقات شهید رفتیم. ولی هر بار که به بخشی که مهدی آنجا بود میرفتم، به قدری گریه میکردم که ناچار میشدند من را از بخش بیرون کنند. تا یک روز قبل از شهادتش که انگار خدا به واسطه انسی که با قرآن داشتم، یک صبر عجیبی به من عطا کرد.
این صبری که گفتید، چطور به قلب شما آرامش داد؟
قبلش عرض کنم که من در آن چهار روز یا برای ملاقات مهدی به بیمارستان میرفتم یا به خاطر اینکه اصلاً خواب و خوراک نداشتم و حالم خیلی بد بود، مرا به درمانگاه میرساندند و سرم میزدند. روز آخر در حیاط بیمارستان نشسته بودم و قرآنی که با آن کلامالله را حفظ میکردم در دست داشتم. کمی قرآن خواندم. بعد به خدا گفتم: «داغ مهدی هرچه باشد، در برابر مصائب حضرت زینب سلاماللهعلیها در کربلا چیزی نیست. حضرت زینب (س) داغ امام و چندین نفر از خانوادهشان را دیدند. ولی خدایا من مثل خانم حضرت زینب (س) صبور نیستم. اگر به این طاقت و صبر کم من باشد که نمیتوانم تحمل کنم. پس خدایا از خودت کمک میخواهم. اگر قرار است او جانباز شود و من پرستاریاش را بکنم، خودت توان و طاقتش را به من عطا کن و اگر هم قرار است مهدی شهید شود، صبرش را بده.» این حرفها و راز و نیازها با خدا انگار یک آرامش عجیبی به من داد. با دلی آرام و قدمی استوار جمله «السلام علی قلب زینب الصبور» را زمزمه میکردم و از حیاط به اتاق محل بستری مهدی میرفتم.
این بار بالای سر مهدی ایستادم، با او صحبت کردم و قرار و مدارهایی با او بستم. کمی قرآن خواندم و بعد هم از زیر قرآن ردش کردم و مهدی را، دلم را و مسیر کل زندگیام را به خدا سپردم و راضی شدم به همان چیزی که خدا به آن راضی بود.
همان جا از خدا خواستم برای ادامه این راه، حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س) را به کمکم بفرستد. بالاخره سخت بود در این سن و سال، در اوج خوشبختی و جوانی بخواهم چنین غم سنگینی را به دوش بکشم.
بامداد یکم تیر، دوباره حالم دگرگون شد. حس میکردم که این حال بد برای این است که پشت و پناه زندگیام، مهدی، یا به شهادت رسیده یا اینکه قرار است به زودی شهید شود. قرآنم را برداشتم و در آغوش گرفتم. گفتم: «خدایا تو بگو امشب چه اتفاقی افتاده یا قرار است چه بشود؟»
قرآن را باز کردم. صفحه ۸۹ آمد و اولین آیهای که چشمم به آن خورد، آیه ۶۹ سوره نساء بود: وَمَن یطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیهِم مِّنَ النَّبِیینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولَئِکَ رَفِیقًا. آنجا بود که فهمیدم از این به بعد، شکل بودن همسرم تغییر کرده و بهترین رفیق و یار و یاورم که مورد فضل ویژه خدا قرار گرفته، بهترین رفیق دنیا و آخرتم شده است. همان شب حدود ساعت ۳ (قبل از اذان صبح) روح بلند مهدی پر کشید.
پس صبر را در این مصیبت انتخاب کردید؟
بله، البته من آدمی نبودم که بتوانم در نبود مهدی صبوری کنم. ولی خدا لطف کرد و چنان صبری در وجودم قرار داد که بعد از شنیدن خبر شهادت همسرم، کمک حضرت زهرا و حضرت زینب (سلاماللهعلیهما) را حس میکردم و از اول تا آخر مسیر تشییع را پشت تابوت شهیدم رفتم.
این را هم بگویم که مهدی خیلی محب امام حسن مجتبی علیهالسلام بودند و همیشه دوست داشتند خادمالحسن باشند. هر موقع مراسمی برای امام حسن (ع) گرفته میشد، مهدی با اشتیاق فراوانی در آن محفل خدمت میکرد و هر جایی که میتوانست را مزین به نام ایشان میکرد؛ پروفایلهای فضای مجازی، لباس پاسداری و... همیشه میگفت: «دوست دارم کاری کنم و کمی از غربت آقا امام حسن (ع) کم شود.»
به نظر من عشق مهدی به امام حسن (ع) آنجا خیلی خودش را نشان داد که مثل پدر و مادر امام حسن (ع) به شهادت رسید. یعنی مثل حضرت زهرا سلاماللهعلیها پیکرش سوخت و مثل امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام فرق سرش شکافته شد و در سحرگاه به شهادت رسید.
در همه مراسم مهدی، روضه امام حسن (ع) خوانده شد و مهدی را شهید امامحسنی خطاب میکنند. چه افتخاری بالاتر از اینها برای یک خادم اهلبیت وجود دارد؟
به عنوان کلام آخر باید بگویم که شهدا، افرادی هستند که مثل ما بودند و به واسطه انجام کارهای کوچکی که در کنار هم باعث شد شهیدانه زندگی کنند، خدا به آنها عنایت ویژهای کرده و آنها را با عنوان شهید از دنیا برده است.
شهدا از جمله شهید مهدی سهرابی که قبل از شهادتش هم فردی بسیار مهربان و دلسوز و اهل کمک کردن بود، قطعاً حالا که محدودیت زمانی و مکانی ندارند، دستشان برای کمک بازتر است. اگر دلمان را به آنها گره بزنیم و آنها را واسطه خیر از جانب خدا کنیم، دستگیر ما هستند. چرا که خدا زنده بودن شهدا را تضمین کرده است.
به گزارش گروه بین المللی خبرگزاری دانشجو، به نقل ازآسوشیتدپرس، در گزارشی تحلیلی به تهدید اخیر دونالد ترامپ برای اعمال تحریمهای گسترده علیه ایران پرداخت و نوشت رئیسجمهور آمریکا در شرایطی بار دیگر به فشار اقتصادی روی آورده که جنگ با ایران به ماه ششم نزدیک میشود و دولت او با فشارهای سیاسی و نظامی فزاینده روبهرو است.
ترامپ روز چهارشنبه با اعلام آنچه «روز D اقتصادی» علیه ایران خواند، از اعمال سطحی «بیسابقه» از جنگ اقتصادی و انزوای مالی علیه تهران خبر داد. او همچنین تهدید کرد کشورها و شرکتهایی که به تجارت با ایران ادامه دهند، با پیامدهای اقتصادی سنگینی از سوی آمریکا مواجه خواهند شد.
آسوشیتدپرس در عین حال یادآوری کرده است که ایران با تحریمهای آمریکا بیگانه نیست و نزدیک به پنج دهه است که تحت فشارهای اقتصادی واشنگتن قرار دارد. از همین رو، تهدیدهای تازه ترامپ بیش از آنکه یک ابزار جدید باشد، تکرار همان سیاستی به نظر میرسد که دولت آمریکا در سالهای گذشته بارها به کار گرفته است.
این رسانه همچنین نوشته است که سیاست جدید ترامپ از بسیاری جهات ادامه همان سیاست «فشار حداکثری» است که او در دوره نخست ریاستجمهوری خود علیه ایران دنبال کرد؛ سیاستی که هدف آن وادار کردن تهران به پذیرش خواستههای واشنگتن از طریق فشار اقتصادی بود.
با این حال، تجربه دولت اول ترامپ نشان داد که تحریمهای ثانویه نیز برای آمریکا هزینههایی به همراه دارد. واشنگتن در آن دوره برای برخی کشورها ناچار به صدور معافیتهای تحریمی شد، زیرا اعمال کامل تحریمها میتوانست به منافع اقتصادی و روابط آمریکا با شرکای خود آسیب بزند.
اکنون ترامپ بار دیگر همان مسیر را دنبال میکند و قصد دارد فشار اقتصادی بر ایران را تشدید کند؛ اقدامی که به نوشته آسوشیتدپرس، در سایه جنگ طولانی و افزایش فشارهای داخلی بر دولت آمریکا انجام میشود. این رسانه تأکید کرده است که ترامپ با جنگی مواجه است که به گفته گزارش، پایان دادن به آن برای دولت آمریکا دشوار شده و در آستانه انتخابات میاندورهای نیز به موضوعی سیاسی تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، بازگشت ترامپ به ادبیات «جنگ اقتصادی» نشان میدهد واشنگتن بار دیگر به ابزار تحریم بهعنوان اهرم فشار متوسل شده است؛ ابزاری که ایران سالهاست با آن مواجه بوده و مقامهای ایرانی نیز تهدیدهای جدید آمریکا را تکرار سیاستهای شکستخورده گذشته توصیف کردهاند.
