سپاه: ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا درهم شکست

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز چهل و دوم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۳۷ روز می‌گذرد، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا گفته از ابتدای سال جاری تا ۶ اوت، ۷۴ حادثه در مسیر عمانی تنگه هرمز گزارش شده. فرمانده کل سپاه هم از لزوم تداوم پرشتاب راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی سخن گفته است.

تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:

در روز چهل و یکم جنگ سوم چه گذشت؟(۳۰ مرداد ۱۴۰۵)/ فرمانده کل سپاه: در این مقطع حساس و سرنوشت‌ساز، تداوم پرشتاب "راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی" ضرورت دارد/معاون وزیر دفاع: قبل از جنگ امکانات دفاعی و نظامی خود را جابه‌جا کرده بودیم؛ دشمن به کاهدان زد/گفتگوی وزیر خارجه عمان و عراقچی درباره شرایط ازسرگیری مذاکرات/المانیتور به نقل از مقامات عمانی: از مواضع ترامپ متحیریم؛ او می‌خواهد برای شکست در جنگ قربانی پیدا بکند

اخبار مربوط به روز چهل و دوم جنگ سوم و روز صد و سی و هفتم آتش بس (۳۱ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:

سردار وحیدی: در این مقطع حساس و سرنوشت‌ساز تداوم پرشتاب راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی ضرورت دارد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۲۳:۵۸ سرلشکر وحیدی، فرمانده کل سپاه با صدور پیامی فرا رسیدن ۳۱ مرداد ماه «روز صنعت دفاعی کشور» را به سرتیپ پاسدار سید مجید ابن الرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تبریک گفت.

در این پیام‌آمده است: در چنین مقطع حساس و سرنوشت‌سازی، تداوم پرشتاب راهبرد قدرت‌افزایی دفاعی و تهاجمی به عنوان تنها راهکار هوشمندانه ضرورت دارد.

در بخش دیگری از این پیام آمده است: قدرت‌افزایی در تولید محصولات صنعت دفاعی و نظامی ادامه خواهد یافت تا ایران اسلامی به جایگاه حقیقی خود به عنوان قدرتی بی‌بدیل در هندسه نظم نوین جهانی دست یابد.

به گزارش سرویس بین‌الملل، وب‌سایت «مدرن دیپلماسی» در تحلیلی به پیامدهای جنگ ۲۰۲۶ بر صنعت گردشگری و خطوط هوایی کشورهای حاشیه خلیج فارس پرداخت و نوشت: خلیج فارس که در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳۹ درصدی گردشگری و حضور ۵ کشورش در جمع ۱۰ کشور امن جهان (طبق گزارش گالوپ) پیشتاز تنوع‌بخشی اقتصادی بود، در پی حملات موشکی، پرواز پهپادها و انسداد هرمز با یک «بحران دائمی» یا بی‌نظمی پایدار مواجه شده است.

  مدرن دیپلماسی ابعاد این بحران، خسارت‌های وارده و راهبردهای بازگشت را در سه محور تبیین می‌کند:

۱. ابعاد شوک؛ ریزش توریست و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری

بسته شدن گسترده حریم هوایی و لغو بیش از ۴۶ هزار پرواز در دو هفته نخست جنگ، در کنار تصاویری چون اصابت پهپادها به هتل‌ها و فرودگاه دبی، ادراک امنیت منطقه را مخدوش کرد. پیش‌بینی‌های اولیه از کاهش ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری به این بخش خبر دادند. علاوه بر این، جهش بهای سوخت جت و مسیرهای طولانی‌تر، قیمت بلیت‌های هوایی را ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش داد؛ امری که رکوردهای پروازی امارات، الاتحاد و قطرایرویز را به ۸۲ درصد سطوح پیش از جنگ تنزل داده است.

 ۲. درس‌های تاریخی از جنگ‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ خلیج فارس

فیلیپس استدلال می‌کند این بحران لزوماً به معنای فروپاشی دائمی نیست. پس از جنگ ۱۹۹۱ (آزادسازی کویت) گردشگری منطقه تقریباً به صفر رسید و پس از تهاجم ۲۰۰۳ به عراق نیز شوک کوتاه‌مدتی رخ داد؛ اما پادشاهی‌های خلیج فارس از دل هر دو بحران به عنوان کاتالیزوری برای نوسازی و جهش زیرساختی استفاده کردند. با این حال، تفاوت بحران ۲۰۲۶ در وضعیت فرسایشی «صلح سرد»، عدم پیش‌بینی‌پذیری ترامپ و حفظ اهرم‌های نامتقارن تهران است که ریسک‌پذیری را در سطحی پایدار نگه می‌دارد.

 ۳. بسته‌های تشویقی و پروژه «شینگن خلیج فارس»

دولت‌های منطقه برای احیای جریان گردشگری دست به اقدامات تهاجمی زده‌اند: کاهش عوارض، سوبسید هتل‌های لوکس (به‌ویژه در قطر)، لغو روادید برای بیش از ۱۰۰ کشور در عمان، و اجرای آزمایشی طرح کلان «ویزای یکپارچه توریستی شورای همکاری» (مشابه شینگن اروپایی) در اواخر ۲۰۲۶. این اقدامات تلاش دارد تا قابلیت انطباق‌پذیری بالای منطقه را در برابر چالش‌های ژئوپلیتیک ناشی از منازعه تثبیت کند.

روزنامه خراسان نوشت: البته اینجا منظور توافق دائم و جامع میان دو طرف هم نیست؛ چون شانس آن فعلا در حد صفر است. اما چرا چشم‌اندازی برای یک «توافق موفق مقطعی» هم وجود ندارد؟ علت آن در بن‌‎بستی پیچیده نهفته است که کلیت جنگ با آن مواجه است.    واقعیت این است که جنگ در بعد نظامی تا اینجای کار شکست خورده و به اهدافش نرسید؛ اما چون نه پیروزی و نه شکستی مطلق حاصل نشده است، لزوما ناکامی جنگ نظامی در تحقق اهدافش به معنای آن نیست که طرف آمریکایی کنار خواهد آمد و به این راحتی به توافقی مطلوب تهران تن خواهد داد.    ترامپ راهکاری برای خروج از این وضعیت ندارد؛ هم راهکار نظامی تا اینجای کار مثمر ثمر نبوده است و البته این  نیز به معنای دست کشیدن از جنگ و حمله نیست و هم راهکار سیاسی و دیپلماتیک برای ترامپ بسیار پرهزینه است؛ چون اساسا در شرایط فعلی شانسی برای کسب دستاورد دیپلماتیک خاص و قابل عرضه در آمریکا برای خود نمی‌بیند و پذیرش توافقی مانند تفاهم‌نامه نیز به معنای یک شکست مضاعف و در آستانه انتخابات کنگره بسیار دردسرساز خواهد بود.   در این راستا هم دیدیم که همین تفاهم نامه که کاملا به نفع ایران بود، به محض انتشار متن و امضا سریعا به دستاویزی برای حملات تند به ترامپ در آمریکا و اسرائیل تبدیل شد. 

 ترامپ برای خروج از این جنگ و لو موقت به توافقی نیاز دارد که اگر هم مضمون و محصول آن اصل جنگ را توجیه نکند و تابع آن نباشد، بلکه برای او دردسری بزرگ نیز ایجاد نکند که هم خود جنگ را زیر سوال ببرد و هم در مظان این اتهام قرار گیرد که کارزار نظامی‌اش نتیجه معکوس داده و به جای تضعیف تهران امتیازهای کلانی به آن داده و جایگاهش را تقویت کرده است.    در مجموع، وضعیت کنونی را باید بن‌بستی پیچیده و چند لایه و یک ابهام و بلاتکلیفی مزمن و در عین حال خطرناک دانست. نه گزینه نظامی توانسته است راه خروجی قطعی ایجاد کند و نه مسیر دیپلماتیک.

البته اینجا نباید مانع دستیابی به توافق با تهران در شرایط کنونی را صرفا به ویژگی‌های فردی و روانی ترامپ، از جمله خودشیفتگی یا غرور سیاسی او، تقلیل داد. آمریکا با توجه به جایگاه ابرقدرتی خود و نیز مجموعه بازیگران غربی، پیامد هر نوع توافقی را که در آن کنترل ایران بر تنگه هرمز تثبیت و تحریم‌ها برطرف و موجب تقویت جایگاه ایران شود، به معنای تغییر موازنه قدرت در منطقه به ضرر اسرائیل و منافع آمریکا و غرب ارزیابی می‌کنند که  نقض غرض جنگ است.   از همین رو، بعید به نظر می‌رسد آمریکا، اسرائیل و کشورهای غربی به ‌سادگی با وضعیت کنونی و چنین توافقی کنار بیایند. بنابراین شانسی برای یک مصالحه موقت در قالب «توافقی موفق و قابل اجرا» نیز وجود ندارد؛ مگر این که جنگ به موازنه‌ای برسد که چنین توافقی نتیجه تحمیلی آن باشد. اما در عین حال قبل از رسیدن به این نقطه، همچنان احتمال تفاهمات محدود و البته «با سرانجامی ناموفق» وجود دارد.

آمریکا فعلا منتظر نتایج تشدید جنگ اقتصادی به ویژه پس از اقدام امارات است و برنامه بعدی آن تابعی از ارزیابی اش از این نتایج و وضعیت داخلی ایران است. ولی در کل احتمال جنگ و حملات جدید در هفته‌ها و ماه‌های آتی نیز بسیار جدی است.

در مقابل نیز احتمال حملات پیش‌دستانه ایران با هدف بر هم زدن معادله جنگ فرسایشی و محاصره قبل از انتخابات کنگره آمریکا بالاست.