به گزارش رکنا ،در روزگاری که کمبود آب به یکی از مهمترین چالشهای ایران در حوزههای آب آشامیدنی، کشاورزی، محیطزیست و اقتصاد تبدیل شده است، برخی محصولات کشاورزی بیش از دیگر محصولات در افکار عمومی با عنوان «محصولات پرمصرف آب» شناخته میشوند. هندوانه یکی از این محصولات است؛ میوهای که بهدلیل وجود حدود ۹۰ تا ۹۲ درصد آب در بافت آن، گاهی بهاشتباه محصولی بسیار آببر معرفی میشود. بااینحال، واقعیت علمی پیچیدهتر از این برداشت عمومی است. هندوانه گیاهی از خانواده کدوییان است و میزان نیاز آبی آن در مزرعه به عوامل متعددی مانند شرایط اقلیمی و آبوهوایی، نوع خاک، رقم، طول دوره رشد، روش آبیاری و مدیریت مزرعه بستگی دارد. نیاز آبی این محصول در شرایط معمول، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیمتر در طول فصل رشد است که تقریباً معادل ۴ تا ۵ هزار مترمکعب آب در هر هکتار است. البته در مناطق گرم و خشک، این مقدار میتواند افزایش یابد؛ درحالیکه در مناطق دارای بارندگی مؤثر، رطوبت مناسب خاک یا مدیریت دقیق آبیاری، کاهش پیدا میکند. از دیدگاه «آب مجازی» نیز تولید هر کیلوگرم هندوانه بهطور متوسط به حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ لیتر آب نیاز دارد. این میزان، ترکیبی از آب سبز ناشی از بارندگی و رطوبت خاک و آب مصرفشده برای آبیاری است. بنابراین، یک هندوانه پنجکیلوگرمی ممکن است حدود هزار تا هزار و ۵۰۰ لیتر آب مجازی در فرایند تولید خود داشته باشد. این رقم بهمعنای آن نیست که کشاورز مستقیماً همین مقدار آب را برای تولید هر هندوانه مصرف میکند؛ زیرا بخشی از این آب از بارندگی و ذخیره طبیعی رطوبت خاک تأمین میشود.
مقایسه علمی مصرف آب محصولات نشان میدهد هندوانه الزاماً در گروه محصولات بسیار پرمصرف قرار نمیگیرد. بهطور تقریبی، تولید هر کیلوگرم گندم به هزار تا ۲ هزار لیتر آب و تولید هر کیلوگرم برنج به حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تا ۵ هزار لیتر آب نیاز دارد. بنابراین، قضاوت درباره میزان مصرف آب یک محصول، تنها بر اساس مقدار آب موجود در میوه، از نظر علمی صحیح نیست.
چالش اصلی تولید هندوانه در مناطق خشک و کمآب، نه خود محصول، بلکه محل تولید، منبع تأمین آب، زمان کشت و میزان بهرهوری آب است. تولید این محصول در دشتهایی که با افت …
