سیستان و بلوچستان زیر هجوم باد و گردوخاک

رویداد۲۴| یک پیش‌بینی اقلیمی درباره احتمال وقوع پدیده‌ای موسوم به «سوپر ال‌نینو» و تأثیر آن بر الگوی بارش ایران، بار دیگر موضوع بارش‌های شدید و احتمال وقوع سیلاب در کشور را مطرح کرده است؛ پیش‌بینی‌ای که بر اساس آن ممکن است پاییز و زمستان پیش‌رو با بارش‌هایی بیش از حد نرمال در بخش‌هایی از فلات ایران همراه باشد.

بر اساس گزارشی که از باشگاه خبرنگاران جوان منتشر کرده، تحلیل برخی داده‌های اقلیمی و بررسی روند تغییرات دما و بارش در سال‌های گذشته، احتمال شکل‌گیری شرایطی متفاوت در فصل بارندگی پیش‌رو را مطرح کرده است.

محمدجواد کیهان‌پور، کارشناس اقلیم و هواشناسی، در این زمینه گفته است داده‌های جدید از حرکت یک موج گرمای بسیار شدید در زیر سطح اقیانوس آرام حکایت دارد؛ موجی که به گفته او دمایی بیش از ۷.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دارد و می‌تواند احتمال شکل‌گیری یک «سوپر ال‌نینو» را افزایش دهد. پاییز و زمستان متفاوت در راه است؟

به گفته این کارشناس، در کنار احتمال شکل‌گیری ال‌نینوی قدرتمند، نشانه‌هایی از تغییرات مثبت در اقیانوس هند نیز مشاهده شده که می‌تواند بر اثرات این پدیده در منطقه خاورمیانه و فلات ایران اثر بگذارد.

ال‌نینو یک پدیده اقلیمی گسترده است که با تغییر دمای سطح آب‌های اقیانوس آرام استوایی، می‌تواند الگو‌های گردش جو و در نتیجه وضعیت دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، شدت و جهت اثرگذاری آن در مناطق مختلف یکسان نیست.

کیهان‌پور با اشاره به بررسی روند تغییرات اقلیمی در دهه‌های اخیر، احتمال وقوع بارش‌های شدید و سیلاب‌های ناگهانی را یکی از سناریو‌های قابل توجه برای فصل‌های پاییز و زمستان دانسته است. به گفته او، گرم‌تر شدن زمینه اقلیمی می‌تواند در صورت فراهم شدن سایر شرایط جوی، احتمال وقوع رخداد‌های حدی را افزایش دهد. هشدار درباره سیلاب؛ از لایروبی مسیل‌ها تا مدیریت سد‌ها

بر اساس این گزارش، در صورت تحقق سناریوی بارش‌های فراتر از نرمال، آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای کاهش خسارت‌های احتمالی اهمیت زیادی خواهد داشت.

از جمله اقداماتی که در این زمینه مطرح شده، پاکسازی و لایروبی مسیل‌ها و کانال‌های انتقال آب در مناطق شهری و روستایی، افزایش ظرفیت عبور آب‌های سطحی و مدیریت سطح آب مخازن سد‌ها برای ایجاد ظرفیت مناسب ذخیره‌سازی است.

همچنین تقویت سامانه‌های پایش و هشدار سریع، اطلاع‌رسانی به‌موقع به ساکنان مناطق پرخطر و کشاورزان و برنامه‌ریزی برای برداشت به‌موقع محصولات کشاورزی از دیگر اقدامات پیشنهادی عنوان شده است.

در سطح فردی نیز توصیه شده است شهروندان در صورت صدور هشدار‌های هواشناسی از تردد یا توقف در حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مناطق مستعد سیلاب خودداری کنند.

البته در این میان باید توجه داشت که پیش‌بینی‌های فصلی با عدم قطعیت همراه هستند و نمی‌توان بر اساس یک سناریوی اقلیمی، وقوع قطعی بارش‌های سیل‌آسا در ایران را نتیجه گرفت. خود گزارش نیز دقت پیش‌بینی‌های فصلی را حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد عنوان کرده است.

رادیولیبرتی: سرویس هواشناسی ملی بریتانیا روز جمعه ۳۰ مرداد پیش‌بینی کرد که الگوی آب‌وهوایی ال‌نینو در سال جاری بدترین مورد در بیش از یک قرن اخیر خواهد بود و دمای سطح دریا را به سطحی «بی‌سابقه» خواهد رساند.

ال‌نینو زمانی رخ می‌دهد که دمای دریا در بخش شرقی مناطق استوایی اقیانوس آرام به میزان نیم درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین معمول افزایش می‌یابد که این امر باعث ایجاد تغییراتی در الگوهای باد، فشار جو و بارندگی در سراسر جهان شده و به طور کلی دمای کره زمین را افزایش می‌دهد.

آدام اسکیف، رئیس بخش پیش‌بینی‌های بلندمدت در سازمان هواشناسی بریتانیا، به بی‌بی‌سی گفت: «ما انتظار بزرگ‌ترین ال‌نینوی بیش از یک قرن اخیر را داریم که با رقمی بیش از سه درجه به اوج خود می‌رسد. این در سوابق اقلیمی مدرن بی‌سابقه است».

او این پدیده را «رویدادی بی‌سابقه» خواند و افزود: «من هرگز سیگنالی به این شدت از ال‌نینو را در پیش‌بینی‌هایمان ندیده‌ام».

اسکیف گفت این گرمای غیرعادی که «همین حالا هم به نزدیک دو درجه رسیده»، تأثیرات شدیدی در سراسر مناطق استوایی خواهد داشت، «جایی که انتظار خشکسالی‌های واقعاً شدیدی را در مناطقی مانند آمریکای جنوبی و غرب اقیانوس آرام داریم».

بر اساس داده‌های «کلایمت برینک»، دمای فعلی در این منطقه حدود ۲.۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین متحرک ۳۰ ساله است.

اسکیف، که در زمینه مدل‌سازی اقلیمی تخصص دارد، گفت: «این‌ها پیش‌بینی‌های آب و هوایی کوتاه‌مدت نیستند. ما در این‌جا درباره شرایط واقعاً بلندمدت و پایداری صحبت می‌کنیم. تأثیرات شناخته‌شده‌ای بر سایر سیستم‌ها از جمله مواد غذایی و امنیت غذایی وجود دارد».

پدیده ال‌نینو این خطر را به همراه دارد که سال ۲۰۲۷ را به گرم‌ترین سال ثبت‌شده تاکنون تبدیل کند.

به گفته کارشناسان، این شوک موقتی که بر روی تغییرات اقلیمی بلندمدت ناشی از فعالیت‌های انسانی سوار شده، پیش‌نمایشی از گرمایی خواهد بود که جهان می‌تواند در اواخر دهه ۲۰۳۰ انتظارش را داشته باشد.

دانشمندان توافق دارند که تغییرات اقلیمی، اثرات ال‌نینو را افزایش می‌دهد.

جوّ ما که بر اثر گازهای گلخانه‌ای گرم شده، رطوبت بیشتری را در خود نگه می‌دارد، بنابراین باران‌های مرتبط با ال‌نینو می‌توانند شدیدتر شوند. همچنین این پدیده خاک‌ها را خشک‌تر کرده و خشکسالی را در جایی که ال‌نینو باعث خشکسالی می‌شود، عمیق‌تر می‌کند.

اتفاق نظر کمتری در مورد این موضوع وجود دارد که آیا خودِ تغییرات اقلیمی باعث ایجاد ال‌نینوهای قوی‌تر می‌شود یا خیر، هرچند شواهدی برای این امر در حال ظهور است.

مک‌فیدن، دانشمند امور محیط زیست، می‌گوید: «ممکن است تغییرات اقلیمی خودِ چرخه ال‌نینو را تقویت کند».

او توضیح داد که دریاهای گرم‌تر مناطق استوایی، بادهایی که ال‌نینو را به حرکت درمی‌آورند نسبت به اقیانوس واکنش‌پذیرتر می‌کنند و این امر بازخورد بین این دو را تشدید کرده و به رویدادها اجازه می‌دهد سریع‌تر شکل بگیرند.

مک‌فیدن به شواهدی از سوابق دیرینه‌اقلیم‌شناسی، برای مثال اسکلت‌های مرجانی، داده‌های اندازه‌گیری دستگاهی که به قرن نوزدهم بازمی‌گردد و مدل‌سازی‌های اقلیمی اشاره کرد که نشان می‌دهند احتمالاً دامنهٔ ال‌نینوها در طول قرن گذشته حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ بر پایه واکاوی الگوهای همدیدی و بررسی نقشه‌های پیش‌یابی، طی پنج روز آینده آسمان استان تهران صاف تا قسمتی ابری، در بعضی ساعت‌ها همراه با افزایش وزش باد و ابر پیش‌بینی می‌شود. طی روزهای جمعه تا دوشنبه (۳۰ مرداد تا ۲ شهریورماه) با عبور موج ناپایداری از فراز منطقه، در برخی ساعت‌ها افزایش ابر و باد، گاهی وزش باد شدید و در پاره‌ای از مناطق به‌ویژه شمالی و ارتفاعات، بارش رگباری با احتمال رعدوبرق و در بعضی مناطق رخداد مه پیش‌بینی می‌شود.

طی امروز و فردا کاهش نسبی دمای هوا در سطح استان پیش‌بینی می‌شود.

به گزارش اداره کل هواشناسی استان تهران، آسمان تهران فردا (۳۱ مرداد ماه) صاف و وزش باد، در بعدازظهر افزایش ابر و افزایش باد با حداکثر و حداقل دمای ۳۴ و ۲۳ درجه سانتیگراد و برای یک‌شنبه (اول شهریورماه) صاف تا قسمتی ابری در بعضی ساعت‌ها افزایش باد، گاهی وزش باد شدید با حداکثر و حداقل دمای ۳۵ و ۲۴ درجه سانتیگراد پیش‌بینی می‌شود.