جوان آنلاین: سالهاست رؤیای خانهدار شدن برای بسیاری از خانوادهها دستنیافتنیتر از همیشه شدهاست. قیمت مسکن به شدت بالا رفته، فاصله درآمدها با هزینه خرید خانه بیشتر شده و پساندازهای کوچک دیگر بهتنهایی راهی برای ورود به بازار ملک و املاک باز نمیکنند. در این میان، ایدههایی مطرح شده که به جای خرید یک خانه کامل، مسیر رسیدن به مالکیت را به قدمهای کوچکتر تقسیم میکنند. ایدههایی که هر کدام نقاط قوت و صدالبته نقاط ضعف خودش را دارد. «خانهریز» نیز یکی از همین طرحهای ارائه شده است. طرحی که شهرداری تهران با هدف فراهم کردن امکان مشارکت شهروندان در پروژههای ساختمانی، جذب سرمایههای خرد و ایجاد مسیری تدریجی برای ورود مردم به بازار مسکن راهاندازی کرده است. در شیوه جدید خانهدار شدن، افراد لازم نیست از ابتدا توان خرید یک واحد مسکونی کامل را داشته باشند، بلکه آنها میتوانند سهمهای کوچکی از یک پروژه ساختمانی خریداری کنند و به مرور میزان مشارکت خود را افزایش دهند. هر سهم در این طرح معادل یکصدم مترمربع از یک پروژه ساختمانی تعریف شده است، به این معنا که خرید ۱۰۰ خانهریز، معادل یک مترمربع سهم از پروژه خواهد بود. در نخستین پروژه فعال این سکو، یعنی پروژه «فجر»، ارزش هر خانهریز یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده و قیمت پایه هر مترمربع از پروژه ۱۵۰ میلیون تومان اعلام شدهاست. سهمی از یک خانه هدف اصلی خانهریز، باز کردن مسیر ورود سرمایههای کوچک به بازار مسکن است. در این طرح، شهروندان میتوانند متناسب با توان مالی خود سهمهایی از یک پروژه دارای مجوز شهرداری خریداری کنند و در یک فرآیند بلندمدت، میزان مالکیت خود را افزایش دهند. آنطور که مدیران شهری اعلام کردهاند، پروژه فجر که در بلوار آیتالله کاشانی قرار دارد، نخستین و تنها پروژه فعال این سکو در حال حاضر است. این پروژه در زمینی به وسعت یکهزار و ۲۰۵ مترمربع ساخته میشود و ساختمانی ۱۲ طبقه خواهد داشت. ۹ طبقه برای واحدهای مسکونی در نظر گرفته شده، طبقه همکف به فضاهای عمومی اختصاص دارد و دو طبقه زیرزمین نیز برای پارکینگ و انباری پیشبینی شده است. این ساختمان شامل ۵۴ واحد مسکونی است و مجموع زیربنای آن به ۱۰ هزار و ۲۱۷ مترمربع میرسد. از این میزان، ۶ هزار و ۱۳۸ مترمربع به زیربنای مفید واحدهای مسکونی اختصاص دارد. برای هر واحد نیز یک پارکینگ و یک انباری در نظر گرفته شده است. لابی، سالن اجتماعات و سالن ورزشی از دیگر امکانات پیشبینیشده برای این مجموعه هستند. بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه «شهرزاد»، پروژه فجر به ۶۱۳ هزار و ۸۰۰ خانهریز تقسیم شده است. تاکنون یکهزار و ۱۲۶ خانهریز از این پروژه واگذار شده است. متولیان طرح همچنین اعلام کردهاند که پروژه فجر پس از بررسیهای کارشناسی، دریافت دستور نقشه و طی مراحل اولیه برای کاهش ریسکهای اجرایی وارد سبد سرمایهگذاری خانهریز شده است. موقعیت مکانی این پروژه نیز از جمله ویژگیهای اعلامشده آن است. دسترسی به خطوط مترو، نزدیکی به بزرگراه باکری، قرار گرفتن در محدوده محورهای اصلی جنتآباد جنوبی و بلوار آیتالله کاشانی، مجاورت با نیایشمال و وجود فضاهای سبز اطراف، از مزیتهای این پروژه عنوان شده است. بر اساس اطلاعات سامانه شهرزاد، قیمت هر خانهریز پروژه فجر در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ مشخص شده و میانگین قیمت آپارتمان نوساز در محدوده آیتالله کاشانی حدود ۱۷۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع برآورد شده است. وعده فاصله گرفتن از بازار مسکن خانهریز فقط قرار نیست راهی برای خرید سهمهای کوچک باشد، دستکم آنطور که مدیران شهری میگویند قرار است با فاصله گرفتن از قیمتهای بازار، مسیر تازهای برای خانهدار شدن باز کند. چندی پیش علیرضا زاکانی، شهردار تهران، درباره آخرین وضعیت طرح خانهریزها اعلام کرد که قیمتگذاری این پروژه بر اساس نظر کارشناسی انجام میشود و نرخها پس از بررسیهای تخصصی بهصورت رسمی اعلام خواهد شد. او با اشاره به صدور پروانه ساختمانی پروژه گفته است: «قیمت واحدهای خانهریز بر مبنای نظر کارشناسی تعیین میشود و این قیمتها به شکل دورهای، ماهانه یا هر سه ماه یکبار، مورد بررسی و بهروزرسانی قرار میگیرد.» شهردار تهران، خانهریز را مدلی تازه برای ورود مردم به بازار مسکن و کاهش التهاب این بازار دانسته و معتقد است: «این طرح میتواند زمینهای برای تعیین قیمتها بر اساس ارزیابیهای کارشناسی فراهم کند.» زاکانی همچنین اعلام کرده: «قیمت هر مترمربع از واحدهای این طرح در مقایسه با نرخهای بازار حدود ۱۴۰ میلیون تومان پایینتر خواهد بود.» به گفته او، این اختلاف قیمت میتواند به متقاضیان کمک کند تا با اطمینان بیشتری برای خرید و برنامهریزی بلندمدت مسکن اقدام کنند. البته فاصله میان وعدههای مطرحشده و تجربه واقعی متقاضیان، زمانی مشخص میشود که پروژه به مراحل نهایی برسد و قیمت تمامشده واحدها، شرایط واگذاری و روند پیشرفت طرح در عمل روشن شود. پشت پرده اولین پروژه خانهریز نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران درباره جزئیات این طرح گفته است: «در مرحله نخست، حدود ۶ هزار و ۸۰۰ مترمربع زیربنای خالص مسکونی برای مشارکت شهروندان در نظر گرفته شده که بخشی از آن متعلق به شهرداری تهران و حدود ۴۰ درصد آن سهم سرمایهگذاران خواهد بود.» او توضیح داده که متقاضیان میتوانند با ورود به سامانه شهرزاد، ایجاد حساب کاربری و شارژ کیف پول، حتی با سرمایهای در حدود یک میلیون تومان در این طرح مشارکت کنند. به گفته خاصهباف، ساختار خانهریز به شکلی طراحی شده که افراد بتوانند طی یک دوره هشت تا ۱۵ ساله، سهم خود را بهتدریج افزایش دهند و در نهایت به مالک بخشی از یک واحد مسکونی یا حتی یک واحد کامل تبدیل شوند. یکی دیگر از قابلیتهای پیشبینیشده برای این طرح، ایجاد بازار ثانویه است. در صورت راهاندازی این بخش، سرمایهگذاران امکان فروش سهمهای خود یا انتقال داراییشان به پروژههای دیگر را خواهند داشت. طراحان این مدل، شفافیت در فرآیند سرمایهگذاری را یکی از ویژگیهای اصلی آن میدانند. ثبت سرمایهگذاران با شناسه کاربری اختصاصی، نمایش فهرست خانهریزداران، جلوگیری از خالیفروشی، مشارکت در پروژههای دارای مجوز شهرداری و هدایت سرمایههای خرد به سمت ساختوساز از جمله اهداف اعلامشده این طرح است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه شهرزاد، خانهریز علاوه بر ایجاد امکان مشارکت تدریجی مردم در بازار مسکن، میتواند به تأمین مالی پروژههای ساختمانی و حرکت دوباره چرخ ساختوساز کمک کند. با این وجود، موفقیت این مدل به میزان استقبال مردم، تعداد پروژههایی که در آینده وارد این سکو میشوند و میزان تحقق وعدههای مطرحشده بستگی دارد. فعلاً پروژه فجر تنها گزینه فعال خانهریز است و علاقهمندان میتوانند اطلاعات مربوط به روند پیشرفت، شرایط مشارکت و تعداد سهمهای واگذارشده را از طریق سامانه شهرزاد و سکوی خانهریز دنبال کنند.
