در دهم ژوئن 2026 رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، خطاب به نمایندگان حزب عدالت و توسعه در مجلس ترکیه اظهار کرده امنیت ترکیه از استان هاتای (استان جنوبی ترکیه) آغاز نمیشود، بلکه آغاز آن از حلب، دمشق و بیروت است.
سیاست خارجی ترکیه از زمان روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در سال 2002 میلادی خود را در موضوعات فرامرزی بسیاری درگیر کرده است. خاورمیانه برای ترکیه عمق راهبردی دارد و در پروندههای گوناگونی ازجمله سوریه، شمال عراق، خلیج فارس، حوزه دریای سرخ، جنوب قفقاز، آسیای مرکزی، شمال آفریقا و شرق مدیترانه خود را مستقیما درگیر میداند.
جغرافیای سیاسی ترکیه بهعنوان نقطه تلاقی اروپا، آسیا و خاورمیانه، این کشور را ناگزیر کرده است نوعی موازنه میان اتحادیه اروپا و ناتو، روسیه و آمریکا و نیز همسایگان خود در خشکی و دریا برقرار کند. همچنین این کشور تلاش دارد در بُعد دیپلماسی نیز بهعنوان میانجی در منازعات منطقهای و بینالمللی نقش ایفا کند و اخیرا نیز فعالانه در شکلگیری نوعی ائتلاف میان چهار کشور عربستان، پاکستان و ترکیه در مقابل اسرائیل و شاید ایران نقش ایفا کند.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در مصاحبهای در سوم جولای 2016 پنهان نمیکند که ترکیه در حال تلاش برای ایجاد یک نظام امنیتی منطقهای مبتنی بر چهار کشور بزرگ اسلامی است. اگرچه ترکیه به شکل تلویحی مایل است ایران نیز به این گروه اضافه شود، اما دیگر شرکای این ائتلاف علاقه چندانی به این امر ندارند.
اسرائیل گمان میکند این ائتلاف درصدد است با ایجاد یک محور سنی، خلأ محور شیعی ایران را پر کند و هدف این گروه محاصره اسرائیل است. آشکار است همکاری این ائتلاف به دلیل اختلافات ساختاری، بیش از آنکه به ایجاد یک بلوک قدرت منجر شود، ناشی از نگرانیهای فزاینده از درگیریها و تنشهای منطقهای است؛ ضمن آنکه کشورهای عضو ائتلاف تلاش دارند با حمایت از عربستان و دیگر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس در زمینههای امنیتی و نظامی سهمی از منافع را به دست آورند.
تجربه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به این کشورها درسی آموخت که برای تأمین امنیت نیاز دارند در غیاب محدودیتهای استراتژیک آمریکا و معذوریت …
