اما آنچه کمتر مورد توجه قرار میگیرد، این است که سفر جابر تنها یک زیارت شخصی نبود؛ بلکه به نوعی آغاز ثبت تاریخی واقعه عاشورا و استمرار پیام کربلا به شمار میآید.
جابر که بود؟
جابر بن عبدالله انصاری از اصحاب برجسته پیامبر اکرم (ص) بود که در بسیاری از رویدادهای صدر اسلام حضور داشت. او از راویان پرشمار حدیث به شمار میرود و تا سالهای پایانی عمر، از حامیان اهلبیت (ع) باقی ماند.
در سال ۶۱ هجری، زمانی که واقعه عاشورا رخ داد، جابر سالخورده و بنا بر برخی گزارشها نابینا شده بود، اما همین که از شهادت امام حسین (ع) آگاه شد، تصمیم گرفت راهی کربلا شود.
نخستین زیارت اربعین چگونه انجام شد؟
بر اساس گزارش کتاب بشارة المصطفی اثر عمادالدین طبری و برخی منابع دیگر، جابر همراه «عطیه عوفی» به کربلا آمد.
در این روایت آمده است که جابر ابتدا در فرات غسل کرد، لباس پاک پوشید، خود را خوشبو ساخت و با ذکر خدا به سوی قبر امام حسین (ع) حرکت کرد. هنگامی که به مزار رسید، با صدایی اندوهگین امام را خطاب کرد و بر مصائب اهلبیت (ع) گریست.
این روایت از مشهورترین گزارشهای تاریخی درباره نخستین زیارت اربعین است و در آثار متعددی از عالمان شیعه نقل شده است.
چرا جابر در تاریخ ماندگار شد؟
اهمیت جابر تنها در این نیست که نخستین زائر اربعین بود، بلکه او نخستین کسی است که زیارت امام حسین (ع) را به عنوان یک رفتار دینی و اجتماعی در تاریخ ثبت کرد؛ سنتی که قرنها بعد، امروز به بزرگترین اجتماع سالانه جهان تبدیل شده است.
اگر عاشورا، نقطه آغاز نهضت حسینی بود، اربعین را میتوان آغاز ماندگاری و بازخوانی آن نهضت دانست؛ روایتی که با قدمهای پیرمردی از اصحاب پیامبر (ص) آغاز شد و امروز میلیونها زائر آن را ادامه میدهند.
منبع: فارس
