چند صدایی اعراب در برابر ایران

روزنامه خراسان در مطلبی با تیتر " ایزدی ، وقتی جنگ را بازی کامپیوتری می بیند" نوشت: خطر این پیشنهاد آن‌جاست که فقط پرده نخست جنگ را می‌بیند: ما تأسیسات نفتی دیگران را می‌زنیم، اما طرف مقابل ظاهراً نه توان پاسخ دارد، نه اراده انتقام و نه هدفی در ایران.

پرسش حذف‌شده این است: اگر پس از آن، زیرساخت‌های نفت، گاز، پالایش و صادرات ایران هدف قرار گرفت، مرحله بعد چیست؟ چرخه «بزنیم ـ بزنند» کجا متوقف می‌شود و در پایان چه چیزی از اقتصاد منطقه و ایران باقی می‌ماند؟ راهبردی که واکنش دشمن، آسیب‌پذیری خودی و نقطه پایان جنگ را محاسبه نکند، راهبرد نیست؛ خیال‌پردازی با جان و معیشت مردم است. ضمن آن‌که شوک نفتی می‌تواند آمریکا را گرفتار تورم و رکود کند، اما ادعای فروپاشی اقتصادی کشوری با تولید عظیم انرژی، ذخایر راهبردی و ابزارهای متنوع مهار بحران، سندی ندارد.

البته این محاسبات نباید ایران را محافظه‌کار یا منفعل کند؛ گاهی پذیرش خطر ضروری است. اما میان خطر محاسبه‌شده و هیجان‌فروشی، همان فاصله‌ای وجود دارد که عقلانیت انقلابی را از ساده‌سازی کودکانه جنگ جدا می‌کند. تصمیم جسورانه، واکنش دشمن، آسیب‌پذیری خودی و مسیر کنترل بحران را نیز می‌بیند. شجاعت، حذف پیچیدگی‌های واقعیت و ساده سازی مشکلات نیست؛ به‌کارگیری دقیق قدرت در زمان و نقطه درست است.

 خوش‌چشم؛ مین‌گذاری در خیالات

پیشنهاد مصطفی خوش‌چشم برای مین‌گذاری «خلیج فلوریدا» نمونه‌ای کم‌نظیر از ساده‌سازی جنگ دریایی و تبدیل یک عملیات فوق‌پیچیده به گفت‌وگویی دورهمی است. ابتدا باید روشن شود منظور او دقیقاً کدام پهنه آبی است؛ زیرا خلیج فلوریدا نام متعارف یک منطقه راهبردی مشخص نیست. احتمالاً منظور او تنگه فلوریدا، خلیج مکزیک یا آب‌های مجاور این ایالت بوده است. وقتی حتی جغرافیای عملیات به‌درستی تعریف نشده، چگونه می‌توان برای مین‌گذاری آن نسخه صادر کرد؟

ادعای این که آمریکا درمجموع سه مین‌روب دارد نیز گمراه‌کننده است. سه شناوری که احتمالاً مبنای این عدد قرار گرفته‌اند، ناوهای رزمی ساحلی «کانبرا»، «تالسا» و «سانتاباربارا» هستند که در سال ۲۰۲۵ با بسته مأموریتی مقابله با مین در بحرین مستقر شدند؛ نه تمام توان مین‌روبی آمریکا. از آن مهم‌تر، انتقال پنهانی حجم مؤثری از مین به سواحل آمریکا، عبور از شبکه‌های شناسایی و اجرای عملیات در هزاران کیلومتری ایران، خود مستلزم ورود به جنگی تمام‌عیار با پیامدهای نظامی، حقوقی و اقتصادی جهانی است. خوش‌چشم تمام این زنجیره را حذف می کند و مسئله را به «چند مین می‌ریزیم و آمریکا مصیبت می‌کشد» تقلیل می‌دهد. این راهبرد نیست؛ ساده‌سازی یک جنگ تمام‌عیار و تقلیل واقعیت پیچیده میدان به چند گزاره هیجان‌انگیز تلویزیونی است.

خلاصه آن که این افراد با ارائه راه‌حل‌هایی که هرگز معیار سنجش، نقشه اجرا و مسئولیت شکست ندارند، تصمیم‌گیر واقعی را خائن یا ناتوان معرفی می‌کند. ساده‌سازان همیشه پیروزند؛ چون خودشان هیچ‌گاه مسئول اجرای نسخه‌هایشان نیستند. هزینه شعار را مردم، نیروهای مسلح و اقتصاد کشور می‌پردازند؛ اما صاحب شعار فردای شکست، فقط یک نسخه ساده‌تر و پرصداتر ارائه می‌کند

رویداد۲۴| روزنامه جمهوری اسلامی در مطلبی با عنوان «جنگ اقتصادی و آفت روزمرگی» به بررسی شرایط اقتصادی و سیاسی کشور در سایه فشار‌های خارجی پرداخته و هشدار داده است که تداوم فشار‌های اقتصادی، بدون اتخاذ تصمیم‌های روشن و شجاعانه، می‌تواند سرمایه انسانی، اجتماعی و زیرساخت‌های کشور را فرسوده کند.

این روزنامه نوشته است که آمریکا دیگر پنهان نمی‌کند هدفش از فشار بر ایران، صرفاً تغییر رفتار یا گرفتن امتیاز در پای میز مذاکره نیست و از «جنگ اقتصادی سخت، فرسایش توان ملی و حتی تغییر یا سرنگونی نظام سیاسی» سخن گفته می‌شود.

جمهوری اسلامی در ادامه تأکید کرده است که در چنین شرایطی، «آنچه بیش از هر چیز می‌تواند کشور را آسیب‌پذیر کند، روزمرگی، چندصدایی و بی‌تصمیمی در داخل است» و ایران به نقشه‌ای روشن، تصمیمی شجاعانه و سخن گفتن صادقانه با مردم نیاز دارد. جامعه به یک صدای معتبر نیاز دارد

این روزنامه با اشاره به شرایط جامعه نوشته است: «امروز جامعه بیش از هر چیز به یک صدای معتبر، مسئول و باورپذیر نیاز دارد که مردم بدانند اختیار سخن گفتن و تصمیم گرفتن دارد و حرفش فردا با سخن دیگری نقض نمی‌شود.»

جمهوری اسلامی با اشاره به دوران جنگ هشت‌ساله، تجربه سخنرانی‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را نمونه‌ای از وجود یک صدای معتبر در شرایط بحرانی دانسته و نوشته است که مردم در آن دوران سخنان او را به‌عنوان موضع نظام و امام تلقی می‌کردند.

این روزنامه افزوده است: «مردم امروز تشنه شنیدن هستند. تشنه دانستن اینکه کشور به کجا می‌رود و چه کسی مسئول عبور از این گردنه سخت است.» انتقاد از نحوه ارتباط با مردم

جمهوری اسلامی در بخش دیگری از این مطلب به عملکرد صداوسیما پرداخته و نوشته است که این سازمان طی هفته‌های اخیر نشانه‌هایی از تغییر مثبت داشته، اما مسئله اصلی همچنان در «برونداد» آن و نحوه ارتباط با جامعه دیده می‌شود.

این روزنامه تأکید کرده است که تغییر در ساختار و برنامه‌ها، زمانی مؤثر خواهد بود که به تغییر در ارتباط با مردم منجر شود و افزوده است که بخش قابل توجهی از تولیدات رسانه ملی همچنان برای مخاطبی محدود ساخته می‌شود؛ در حالی که بخش بزرگ‌تری از جامعه نیازمند گفت‌و‌گو و دریافت تصویری روشن از آینده است.

روزنامه جمهوری اسلامی با اشاره به دشواری تصمیم‌های پیش‌رو نوشته است: «ماه‌های سختی پیش روست و تصمیم‌های پیش‌رو، در بسیاری موارد، انتخاب میان بد و بدتر است، اما بی‌تصمیمی از هر دو بدتر است.»

این روزنامه معتقد است کشور نمی‌تواند همزمان تحت فشار جنگ اقتصادی، فرسایش اجتماعی و تهدید خارجی قرار داشته باشد و همچنان منتظر روشن شدن همه شرایط بماند.

در ادامه این مطلب آمده است که اصلاحات اقتصادی باید همزمان با اصلاح مسیر سیاست خارجی و ترمیم سرمایه اجتماعی پیش برود و اگر امکان مذاکره و توافق وجود دارد، نباید فرصت‌ها را از دست داد.

جمهوری اسلامی تأکید کرده است: «اگر قرار است مقاومت کنیم باید مردم را شریک این مقاومت بدانیم نه صرفاً پرداخت‌کننده هزینه‌های آن.» پیشنهاد احیای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد

این روزنامه در بخش دیگری از تحلیل خود، بر ضرورت اتخاذ یک تصمیم سیاسی بزرگ تأکید کرده و نوشته است: «نظام اسلامی به یک تصمیم بزرگ و یک تفاهم بزرگ نیاز دارد.»

جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده است که تفاهم‌نامه اسلام‌آباد احیا شود یا از طریق یک ابتکار سیاسی جدید، مسیر دستیابی به توافقی معنادار باز شود.

این روزنامه همچنین میانجیگری عمان و دیگر کشور‌ها را مفید دانسته، اما تأکید کرده است که این اقدامات به‌تنهایی جای حل مسئله اصلی را نمی‌گیرند. هشدار درباره فرسایش آرام اقتصاد و جامعه

در ادامه این مطلب، خطر اصلی نه صرفاً حملات کوتاه‌مدت، بلکه فرسایشی شدن فشار اقتصادی عنوان شده است.

جمهوری اسلامی نوشته است: «خطر اصلی این است که جنگ اقتصادی فرسایشی آرام و بی‌صدا، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و زیرساخت‌های کشور را مستهلک کند.»

این روزنامه در ادامه تأکید کرده است که در برابر فشار‌های خارجی، کشور نیازمند برنامه‌ای روشن برای عبور از بحران است و «بی تصمیمی بیش از هر چیز مردم را می‌ترساند.» اصلاح قیمت‌ها و هزینه‌ای که باید با مردم در میان گذاشته شود

روزنامه جمهوری اسلامی همچنین با اشاره به محدودیت منابع دولت، کاهش درآمد‌های نفتی و دشواری جذب سرمایه خارجی، انرژی و خدمات عمومی را از منابع مهم باقی‌مانده دانسته است.

این روزنامه درباره احتمال اصلاح قیمت بنزین، گاز و خدمات عمومی نوشته است که چنین اقداماتی ممکن است برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی ضروری باشد، اما هزینه اجتماعی آن باید صادقانه با مردم در میان گذاشته شود.

در این مطلب آمده است: «هر اصلاح قیمتی، اگر بدون جبران مؤثر انجام شود، سفره مردم را کوچک‌تر می‌کند و می‌تواند اعتراض و نارضایتی به دنبال داشته باشد.»

جمهوری اسلامی همچنین کالابرگ و سیاست‌های حمایتی را در کاهش بخشی از این فشار مؤثر دانسته، اما تأکید کرده است که این اقدامات به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کنند. پاسخ اصلی سیاسی است

این روزنامه در ادامه، مسئله اصلی را فراتر از اقتصاد دانسته و نوشته است: «بنابراین مسئله اصلی، اقتصادی نیست. پاسخ اصلی سیاسی است.»

جمهوری اسلامی تأکید کرده است که کشور در شرایط جنگی زمانی می‌تواند اداره شود که با مردم در شرایط عادی و صادقانه سخن گفته شود و مردم بدانند چه اتفاقی در حال رخ دادن است، چه گزینه‌هایی روی میز قرار دارد، هزینه هر گزینه چیست و مقصد کجاست.

در بخش دیگری از این تحلیل، بر ضرورت مصلحت‌محورتر شدن سیاست خارجی تأکید شده است.

این روزنامه نوشته است که تکیه صرف بر حق، بدون توجه به واقعیت صحنه بین‌المللی، می‌تواند امکان مانور کشور را محدود کند و افزوده است: «هنر آن است که حق، مصلحت و قدرت را همزمان ببیند و از میان گزینه‌های دشوار، کم‌هزینه‌ترین راه را انتخاب کند.»

جمهوری اسلامی در جمع‌بندی این مطلب تأکید کرده است که مسئله اصلی صرفاً اقدامات آمریکا نیست، بلکه نحوه تصمیم‌گیری ایران در برابر این اقدامات است.

در بند پایانی مطلب آمده است: «مسئله امروز این نیست که آمریکا چه می‌کند. این است که ما برای آنچه آمریکا می‌کند، چه تصمیمی داریم. جنگ اقتصادی را نمی‌توان با روزمرگی اداره کرد و جامعه را نمی‌توان با سکوت و ابهام در کنار خود نگه داشت. در این شرایط، بزرگترین سرمایه کشور اعتماد مردم است. باید با مردم صادقانه سخن گفت، راه‌های دیپلماسی را باز گذاشت، فرصت توافق را از دست نداد و اگر قرار است هزینه‌ای برای مقاومت پرداخت شود، این هزینه عادلانه و آگاهانه میان مردم و حاکمیت تقسیم شود.»

رویداد۲۴| روزنامه خراسان در گزارشی با عنوان «ساده‌سازان» به نقد رویکرد برخی چهره‌ها در تحلیل مسائل اقتصادی، جنگ و سیاست خارجی پرداخته و نوشته است که این افراد بدون پذیرش مسئولیت اجرای راهکار‌های خود، نسخه‌هایی ارائه می‌کنند که در صورت شکست، هزینه آن بر دوش مردم و کشور قرار می‌گیرد.

خراسان در ابتدای این گزارش، شرایط کنونی ایران را چنین توصیف کرده است: «در شرایطی که ایران از یک جنگ پرهزینه عبور کرده و هنوز با تهدید نظامی، محاصره تجاری، نااطمینانی اقتصادی و پرونده‌های پیچیده منطقه‌ای روبه‌روست، گروهی از تریبون‌داران با حذف متغیرها، ارائه اعداد بی‌منبع و نسخه‌های غیرقابل سنجش، خود را تنها افراد بلد میدان معرفی می‌کنند بدون این که در میدان کاری انجام دهند.»

این روزنامه حاصل چنین رویکردی را «تولید بدبینی» و تقویت این تصور دانسته که مسئولان یا ناتوان‌اند یا خائن؛ زیرا راه‌حل‌های به‌ظاهر ساده‌ای که از سوی برخی کارشناسان رسانه‌ای مطرح می‌شود، اجرا نمی‌شود. انتقاد خراسان از عبدالملکی درباره نقش جنگ در گرانی

نخستین بخش گزارش به حجت‌الله عبدالملکی اختصاص دارد. خراسان با اشاره به اظهارات او درباره سهم جنگ در گرانی، نوشته است که ارائه عناوین دانشگاهی و سوابق مدیریتی نمی‌تواند جایگزین ارائه داده و مدل اقتصادی شود.

این روزنامه درباره ادعای «حتی یک درصد» نبودن سهم جنگ در گرانی نوشته است که برای چنین نتیجه‌ای باید شاخص قیمت، دوره زمانی و سناریوی اقتصاد بدون جنگ مشخص شود.

خراسان در ادامه تأکید کرده است که اقتصاد ایران پیش از جنگ نیز با مشکلاتی مانند کسری بودجه، رشد نقدینگی، ناترازی بانکی و تحریم روبه‌رو بوده، اما از این مسئله نمی‌توان نتیجه گرفت جنگ هیچ تأثیری بر قیمت‌ها نداشته است.

در بخشی از گزارش آمده است: «جنگ از مسیر افزایش ریسک، جهش انتظارات تورمی، محاصره و اختلال در صادرات نفت و عدم واردات کالا‌های اساسی کشور، افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل و فشار بر بازار ارز، مستقیماً وارد قیمت کالا‌ها می‌شود.» انتقاد از دوگانه «زندگی» و «مقاومت»

بخش دوم گزارش خراسان به اظهارات سیدحسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، اختصاص دارد.

این روزنامه با اشاره به مصاحبه اخیر مرعشی، از آنچه «دوگانه‌سازی کاذب» میان زندگی و مقاومت خوانده، انتقاد کرده است.

مرعشی در بخشی از مصاحبه خود گفته بود: «زندگی کردن، برای مردم ایران به یک مطالبه جدی تبدیل شده است. همه مردم ایران دلشان نمی‌خواهد شهید شوند، بلکه می‌خواهند با عزت و با آبرو و به خوبی زندگی کنند.»

خراسان در واکنش به این بخش از سخنان مرعشی نوشته است که چنین صورت‌بندی‌ای گویی جامعه را میان دو گروه «زندگی کردن» و «شهید شدن» تقسیم می‌کند. این روزنامه در ادامه، مقاومت را لازمه حفظ زندگی و استقلال در برابر قدرت‌های خارجی دانسته است. روایت خراسان از تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و لبنان

در بخش سوم، روزنامه خراسان به اظهارات علی عبدی درباره تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و تأثیر آن بر حزب‌الله لبنان پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به مواضع شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، نوشته است که توقف تجاوز به لبنان در بند نخست تفاهم قرار داشته و حملات اسرائیل پس از آن مهار شده است.

خراسان همچنین به نامه نعیم قاسم به محمدباقر قالیباف اشاره کرده و نوشته است که دبیرکل حزب‌الله از قرار گرفتن توقف عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، به‌عنوان بند اول و اساس توافق قدردانی کرده است.

این روزنامه البته تأکید کرده است که می‌توان درباره میزان اجرای تفاهم، کفایت تضمین‌ها و گزینه‌های جایگزین بحث کرد، اما به نوشته خراسان، حذف کامل این داده‌ها و نتیجه‌گیری درباره بی‌فایده بودن تفاهم، نوعی ساده‌سازی است. هشدار درباره نسخه نفتی فؤاد ایزدی

در بخش دیگری از گزارش، خراسان به پیشنهاد فؤاد ایزدی درباره افزایش قیمت نفت و حمله به زیرساخت‌های نفتی منطقه پرداخته است.

این روزنامه نوشته است که ایزدی با طرح این دیدگاه که افزایش قیمت نفت تا ۲۰۰ دلار می‌تواند اقتصاد آمریکا را با فروپاشی مواجه کند، پیشنهاد حمله گسترده به زیرساخت‌های نفتی منطقه را مطرح کرده است.

خراسان در نقد این رویکرد نوشته است که چنین سناریویی تنها مرحله نخست جنگ را در نظر می‌گیرد و مشخص نمی‌کند در صورت حمله متقابل به زیرساخت‌های نفت، گاز، پالایش و صادرات ایران، مرحله بعدی چه خواهد بود.

در بخش دیگری از این قسمت آمده است: «راهبردی که واکنش دشمن، آسیب‌پذیری خودی و نقطه پایان جنگ را محاسبه نکند، راهبرد نیست؛ خیال‌پردازی با جان و معیشت مردم است.»

خراسان در عین حال تأکید کرده است که این نگاه به معنای دعوت ایران به انفعال نیست و میان «خطر محاسبه‌شده» و تصمیم‌های هیجانی تفاوت وجود دارد. ماجرای «خلیج فلوریدا» و نقد پیشنهاد مین‌گذاری

پنجمین نمونه مورد بررسی روزنامه خراسان، پیشنهاد مصطفی خوش‌چشم درباره مین‌گذاری در «خلیج فلوریدا» است.

خراسان با طرح پرسش‌هایی درباره محدوده جغرافیایی مورد نظر این پیشنهاد، نوشته است که ابتدا باید مشخص شود منظور دقیقاً کدام منطقه آبی است و سپس امکان اجرای چنین عملیاتی بررسی شود.

این روزنامه همچنین درباره تعداد مین‌روب‌های آمریکا و امکان اجرای عملیات در فاصله هزاران کیلومتری ایران، بر پیچیدگی‌های نظامی، حقوقی و اقتصادی چنین اقدامی تأکید کرده است.

خراسان در جمع‌بندی این بخش نوشته است: «این راهبرد نیست؛ ساده‌سازی یک جنگ تمام‌عیار و تقلیل واقعیت پیچیده میدان به چند گزاره هیجان‌انگیز تلویزیونی است.» خراسان: ساده‌سازان مسئولیت شکست نسخه‌هایشان را نمی‌پذیرند

روزنامه خراسان در جمع‌بندی گزارش خود، مشکل مشترک چهره‌های مورد اشاره را ارائه راهکار‌هایی دانسته که به گفته این روزنامه، «معیار سنجش، نقشه اجرا و مسئولیت شکست» ندارند.

در پایان گزارش آمده است: «ساده‌سازان همیشه پیروزند؛ چون خودشان هیچ‌گاه مسئول اجرای نسخه‌هایشان نیستند. هزینه شعار را مردم، نیرو‌های مسلح و اقتصاد کشور می‌پردازند؛ اما صاحب شعار فردای شکست، فقط یک نسخه ساده‌تر و پرصداتر ارائه می‌کند.» واکنش خراسان به اظهارات عبدالملکی درباره گرانی

خراسان در بخش دیگری با عنوان «پاس گل عبدالملکی به ضدانقلاب!» بار دیگر به اظهارات حجت‌الله عبدالملکی درباره بی‌ارتباط بودن گرانی‌های اخیر با جنگ پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به بازتاب این اظهارات در برخی رسانه‌ها و کانال‌های مخالف جمهوری اسلامی، نوشته است که نقد دولت و سوءمدیریت‌های داخلی لازم است، اما به باور خراسان، این نقد نباید به نادیده گرفتن آثار جنگ و فشار‌های خارجی منجر شود.

در این بخش آمده است: «قطعا دولت در این وضعیت مقصر است و سوء مدیریت‌ها در نقاط مختلف مشهود است. اما بیان چنین سخن نادرست و غیرواقعی قطعا کمک به دشمنی است که می‌خواهد همه چیز را بر سر جمهوری اسلامی خراب کند و در رسانه دوباره مردم را بدبین به ساختار مدافع ایران کند.»

خراسان در پایان این بخش بر ضرورت تفکیک میان نقد کارشناسی دولت و نادیده گرفتن عوامل خارجی تأکید کرده و نوشته است که نقد‌ها باید مشخص، فنی و همراه با توجه به پیامد‌های رسانه‌ای و سیاسی آنها باشد.