یکسان‌سازی نرخ ارز؛ اقدامی که جلوی رانت را گرفت، اما تورم را نه

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :

کیلی گریکو، عضو ارشد برنامه «بازتصور راهبرد کلان ایالات متحده» در مرکز استیمسون و ماکسیمیلیان برمر که پیش‌تر مدیریت بخش «برنامه‌های پیشرفته» نیروی هوایی آمریکا را بر عهده داشته،در الجزیره نوشتند: تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز خسارت‌های قابل‌توجهی به اقتصاد جهانی وارد کرده است.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: پس از گذشت پنج ماه از آغاز جنگ میان آمریکا و ایران، نشانه‌های آینده امنیت خلیج فارس در حال آشکار شدن است. رفت‌وآمد کشتی‌های تجاری بر اساس ترتیباتی که هم‌اکنون میان عمان و ایران در حال مذاکره است، از سر گرفته شده؛ ترتیباتی که بر اساس قواعد جدید، نقش مستمر تهران در تنگه هرمز را به رسمیت می‌شناسد.

صرف‌نظر از شروط نهایی این توافق، تقریباً قطعی است که ایران از این جنگ با نفوذی پایدار و مستمر بر تنگه هرمز خارج خواهد شد.

این واقعیت جدید، هم‌زمان فرصت مناسبی را در اختیار کشورهای خلیج فارس قرار می‌دهد؛ زیرا نظام پس از جنگ، که در آن ایران این نفوذ را حفظ می‌کند، مستلزم اتخاذ رویکردی متفاوت نسبت به امنیت منطقه‌ای است؛ رویکردی که بر ایجاد توانمندی‌هایی برای کشورهای خلیج فارس متمرکز باشد تا بتوانند منافع راهبردی خود را بر اساس شرایط و الزامات خودشان تأمین کنند.

این تحول، گسستی بنیادین با راهبردی خواهد بود که طی دهه‌های گذشته چارچوب امنیت خلیج فارس را شکل داده است. بیش از سه دهه، امنیت منطقه بر قدرت نظامی آمریکا برای بازداشتن تهدیدها و تضمین باز ماندن تنگه هرمز استوار بوده است.

اگرچه سامانه‌های پیشرفته پدافند هوایی و دفاع موشکی همچنان برای مقابله با موشک‌های بالستیک و موشک‌های کروز بسیار پیچیده اهمیت زیادی خواهند داشت، اما این سامانه‌ها باید تنها یک لایه از یک منظومه دفاعی گسترده‌تر باشند، نه اینکه بار اصلی مقابله با تهدید مستمر پهپادها بر دوش آنها گذاشته شود.

با این حال، روند جنگ با ایران محدودیت‌های این راهبرد و کاستی‌های آن را آشکار کرد. آمریکا اگرچه بیش از ۱۳ هزار هدف را مورد حمله قرار داد، اما پهپادها و موشک‌های ایران عملاً تنگه هرمز را بسته نگه داشتند و خسارت‌های سنگینی به پایگاه‌های نظامی، زیرساخت‌های بخش انرژی و فرودگاه‌های سراسر خلیج فارس وارد کردند.

کنترل آسمان در ارتفاعات بالا هیچ‌گاه به کنترل «سواحل هوایی» ــ یعنی فضای هوایی کم‌ارتفاع بر فراز پهنه‌های آبی ــ منجر نشد؛ جایی که پهپادها و موشک‌های ارزان‌قیمت ایران به تهدیدی فوری برای کشتیرانی تجاری تبدیل شدند.

ایران خود را به شکلی چشمگیر با تغییرات روش‌های جنگ تطبیق داد، در حالی که آمریکا در این زمینه ناکام ماند. با کاهش هزینه پهپادها و موشک‌ها، افزایش کارایی آنها و بیشتر شدن بردشان، ایران به‌سرعت راهبرد خود را بر این تسلیحات بنا کرد؛ در حالی که آمریکا همچنان بر تلاش برای از بین بردن آنها با روش‌های سنتی اصرار داشت؛ یعنی نابودی مواضع و سکوهای پرتاب از مبدأ.

اما این رویکرد دیگر در برابر تسلیحاتی که ارزان، پرتعداد و به‌طور گسترده پراکنده هستند، کارآمد نیست. سکوهای پرتاب متحرک را می‌توان به‌راحتی جابه‌جا، پنهان و در تأسیسات زیرزمینی مستقر کرد؛ همچنین پهپادهای ارزان‌قیمت را می‌توان تقریباً با همان سرعتی که سرنگون می‌شوند، جایگزین کرد. بنابراین، حملات آمریکا توانستند این تهدید را به‌طور موقت محدود کنند، اما نتوانستند آن را به‌طور کامل از بین ببرند.

این ضعف آشکار، ضرورت اتخاذ رویکردی متفاوت برای دفاع از خلیج فارس را نشان می‌دهد. کشورهای خلیج فارس نمی‌توانند با اتکا به قدرت تهاجمی متعارف، نفوذ ایران در تنگه را خنثی کنند و تحولات این جنگ نیز نشان می‌دهد که آمریکا قادر به انجام این کار نیست.

این کشورها می‌توانند با تأمین امنیت خطوط کشتیرانی و زیرساخت‌های حیاتی ــ تهدیدات را محدود کنند.

هرچه قابلیت کشورهای خلیج فارس برای حفاظت از این اهداف با هزینه‌ای پایدار و قابل‌تحمل، قابل‌اعتمادتر باشد، میزان نفوذی که تهران می‌تواند از طریق تهدیدهای خود به دست آورد، کاهش خواهد یافت.

بدون تردید، چنین راهبردی به ترکیبی کاملاً متفاوت و بنیادین از توانمندی‌ها در مقایسه با آنچه منطقه تاکنون بر آن تمرکز کرده، نیاز دارد. این امر مستلزم آن است که توجه از خرید جنگنده‌های پیشرفته و تعداد محدودی سامانه‌های گران‌قیمت دفاع هوایی و موشکی، به سمت استفاده از شمار زیادی سامانه‌های کم‌هزینه و قابل‌تداوم برای دفاع از «سواحل هوایی» تغییر کند.

اگرچه سامانه‌های پیشرفته دفاع هوایی و موشکی همچنان برای مقابله با موشک‌های بالستیک و کروز پیچیده اهمیت حیاتی خواهند داشت، اما آنها باید تنها یک لایه از یک منظومه دفاعی جامع‌تر باشند و نه اینکه مسئولیت اصلی مقابله با حملات مستمر پهپادی بر عهده آنها گذاشته شود.

کشورهایی که با سرعت بیشتری از جنگ اخیر درس بگیرند و منظومه دفاعی چندلایه مورد نیاز شرایط کنونی را ایجاد کنند، در خط مقدم پیشگامی در حوزه مقابله با تهدیدها قرار خواهند گرفت؛ آن هم در شرایطی که ارتش‌های سراسر جهان در حال تطبیق خود با جنگ‌های مبتنی بر استفاده گسترده از پهپادهای ارزان‌قیمت و انبوه هستند.

منظومه دفاعی چندلایه

نخستین گام در چنین دفاعی، شناسایی تهدید است؛ از طریق استقرار شبکه‌های زمینی چندلایه متشکل از حسگرهای راداری، صوتی و بصری که با پهپادهای خودمختار تقویت می‌شوند. این پهپادها در آسمان گشت‌زنی می‌کنند تا پهپادهایی را که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند، شناسایی و ردیابی کنند.

پس از آن، تهدیدهای شناسایی‌شده به لایه‌های متعدد دفاعی با هزینه معقول سپرده می‌شوند:

جنگ الکترونیک: برای ایجاد اختلال در پهپادها یا از کار انداختن آنها پیش از رسیدن به اهداف.

پهپادهای دفاعی: پهپادهایی که برای برخورد با تهدیدها یا درگیری با آنها با استفاده از موشک‌های هدایت‌شونده و ارزان‌قیمت طراحی شده‌اند.

سامانه‌های متحرک پدافند هوایی زمینی و توپ‌های سریع‌الطراحی: که آخرین لایه حفاظت پیرامون اهداف حیاتی را تشکیل می‌دهند.

چنین منظومه دفاعی چندلایه‌ای می‌تواند حملات مکرر پهپادی را تحمل کند، بدون آنکه ذخایر موشک‌های رهگیر گران‌قیمت را تحلیل ببرد.

علاوه بر این، چنین توانمندی‌هایی می‌توانند از خلیج فارس در برابر طرف‌هایی غیر از ایران نیز محافظت کنند. در واقع، ایران نخستین طرفی نبود که از پهپادها به‌عنوان ابزاری برای حمله کردن منطقه استفاده کرد. حملات انصارالله به فرودگاه‌ها، زیرساخت‌های انرژی و کشتی‌های تجاری نشان داد که پهپادهای ارزان‌قیمت چگونه اجازه می‌دهند زیرساخت‌های منطقه‌ای را تهدید و تجارت را مختل کنند.

از آنجا که این حملات نیز بر همان تاکتیک پرواز در ارتفاع پایین مبتنی هستند که در کارزار پهپادی ایران به کار گرفته می‌شود، تأمین امنیت «سواحل هوایی» می‌تواند مصونیتی مؤثر در برابر تهدیدها نیز فراهم کند.

هیچ طرفی بیش از خود کشورهای خلیج فارس در ایجاد چنین منظومه‌های دفاعی منافعی ندارد. تاب‌آوری اقتصادهای آنها، رفاه مردمشان و امنیت زیرساخت‌های حیاتی‌شان همگی به باز ماندن تنگه هرمز و امن بودن منطقه وابسته است. این امر مستلزم توسعه توانایی تولید، نگهداری و بومی‌سازی مستمر این سامانه‌ها و در صورت لزوم استفاده از شرکای خارجی است.

برخلاف جنگنده‌های پیشرفته یا دیگر سامانه‌های پیچیده، بسیاری از قابلیت‌های مورد نیاز برای دفاع از «سواحل هوایی» را می‌توان در داخل تولید، نگهداری و به‌روزرسانی کرد؛ موضوعی که به کشورهای خلیج فارس امکان می‌دهد زرادخانه دفاعی خود را نوسازی کرده و در گذر زمان آن را با شرایط جدید تطبیق دهند.

در واقع، منطقه از هم‌اکنون حرکت در این مسیر را آغاز کرده است. شرکت‌هایی مانند گروه ایدج (EDGE Group) در حال توسعه سامانه‌های بومی ضدپهپاد و تجهیزات جنگ الکترونیک هستند و مشارکت‌های شکل‌گرفته با شرکت‌های دفاعی منطقه‌ای و بین‌المللی نیز به گسترش تولید داخلی و ادغام فناوری‌های پدافند هوایی کمک می‌کنند.

گام بعدی، تکیه بر این تلاش‌های اولیه و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها به سمت تقویت ظرفیت‌های تولیدی، ارتقای مهارت‌های نیروی انسانی و تحکیم همکاری‌های منطقه‌ای لازم برای تداوم این رویکرد دفاعی جدید است.

با گذشت زمان، کشورهای خلیج فارس باید برنامه‌های ملی خود را در قالب یک پایگاه صنعتی دفاعی مشترک منطقه‌ای ادغام کنند؛ پایگاهی که بتواند این توانمندی‌ها را در مقیاس گسترده تولید، مستقر و با شرایط جدید تطبیق دهد.

این الگو، تصویری از ویژگی‌های امنیت خلیج فارس در مرحله آینده ارائه می‌دهد. کشورهایی که با سرعت بیشتری از جنگ اخیر درس بگیرند و منظومه دفاعی چندلایه مورد نیاز شرایط کنونی را ایجاد کنند، در خط مقدم پیشگامی در حوزه مقابله با تهدیدها قرار خواهند گرفت؛ در شرایطی که ارتش‌های سراسر جهان در حال تطبیق خود با جنگ‌های مبتنی بر استفاده گسترده از پهپادهای ارزان‌قیمت و انبوه هستند.

مهم‌تر از همه، این کشورها در موقعیت بهتری قرار خواهند گرفت تا از منافع راهبردی خود محافظت کنند و امنیت منطقه را بر اساس شرایط و الزامات خودشان بازتعریف کنند.

 

صفحه اقتصاد -

در این میان، قیمت اتریوم برای نخستین بار در دو ماه اخیر سطح ۲,۰۰۰ دلار را شکست و به اوج روزانه ۲,۳۲۴ دلار دست یافت. این حرکت صعودی باعث شد ارزش کل بازار آلت کوین‌ها بار دیگر از مرز ۱ تریلیون دلار عبور کند.

علاوه بر اتریوم، سایر دارایی‌های دیجیتال نیز سودهای قابل توجهی را ثبت کردند. قیمت زی کش (ZEC) با جهش ۹ درصدی به ۵۵۷ دلار رسید و برتری خود را نسبت به مونرو افزایش داد. همچنین قیمت سولانا و قیمت ریپل هر کدام بیش از ۱۰ درصد رشد کردند. این جهش ناگهانی قیمت‌ها که در بازه زمانی کوتاهی رخ داد، نشان‌دهنده واکنش مثبت و سریع معامله‌گران به سیاست‌های پولی جدید آمریکا است.

رشد ۱۰ آلت کوین برتر بازار از نظر حجم بازار (به غیر از تتر و USDC)، در ۲۴ ساعت گذشته، به شرح زیر است:

اتریوم (ETH): ۱۷.۸۵ درصد

بایننس کوین (BNB): ۴.۱۶ درصد

ریپل (XRP): ۱۰.۱۴ درصد

سولانا (SOL): ۱۰.۵۳ درصد

ترون (TRX): ۰.۰۴ درصد

هایپرلیکوئید (HYPE): ۲۲.۷۷ درصد

دوج‌کوین (DOGE): ۶.۷۲ درصد

زی‌کش (ZEC): ۹.۷۰ درصد

لئو (LEO): ۱.۳۲ درصد

چین لینک (LINK): ۹ درصد

تحلیل تکنیکال و پیش‌بینی پایان بازار خرسی

تحلیلگران معتقدند تثبیت قیمت بالاتر از سطوح کلیدی اخیر می‌تواند سیگنالی برای پایان رسمی بازار خرسی باشد. با افزایش ارزش بازار اتریوم به ۲۷۱ میلیارد دلار، نگاه سرمایه‌گذاران به اهداف قیمتی بالاتر دوخته شده است. در حالی که اکثر ارزهای دیجیتال روند صعودی داشتند، تعداد اندکی مانند ترون و مونرو خلاف جهت بازار حرکت کرده و افت جزئی را تجربه کردند.

مایکل ون د پوپ (Michaël van de Poppe)، مدیر سرمایه‌گذاری و بنیان‌گذار MN Fund، در تحلیل خود در رسانه اجتماعی ایکس گفت:

من فکر نمی‌کنم این روند متوقف شود، اما پس از چنین حرکتی، ترجیح می‌دهم شاهد کمی تثبیت قیمت باشم. تا زمانی که اتریوم بالای ۲,۰۰۰ دلار باقی بماند، بازار باید انتظار تداوم حرکت به سمت ۲,۲۵۰ دلار و در نهایت هدف ۲,۹۰۰ دلاری را داشته باشد. اگر بتوانیم یک سقف بالاتر ثبت کنیم، بازارهای خرسی به پایان رسیده‌اند. مطالعه بیشتر: دوج کوین سقوط می‌کند؟ | وحشت در بازار ارزهای دیجیتال منبع: تحلیل بازار اخبار مرتبط circle جدیدترین پیش بینی قیمت سولانا و ریپل | انقلاب در بازار ارزهای دیجیتال؟ circle چرا نهنگ‌ها ریپل را ارزان می‌خرند؟ هشدار به سرمایه‌گذاران خرد circle پپه جایگاه دوج کوین را می‌گیرد | طوفان جدید در بازار کریپتو circle جنجال جدید در بازار رمز ارز | قیمت بیت‌ کوین در مرز شکستن رکوردهای جدید پیشنهاد سردبیر circle هشدار کمیسیون امنیت ملی به هرگونه خطای محاسباتی دشمن circle اینفوگرافی | حداقل و حداکثر حقوق بازنشستگان صندوق کشوری چقدر است؟ circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا پنجشنبه ۲۹ مرداد /طلا به مرز ۲۰ میلیون تومان می‌رسد؟ circle پادکست | طلا بخریم یا بفروشیم؟

صفحه سیاست-

حسین ذوالفقاری، نماینده رئیس‌جمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در نشست تخصصی مدیران و دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان‌ها، آخرین برنامه‌های این ستاد را تشریح کرد.

او با قدردانی از عملکرد استان‌ها در جریان جنگ ۴۰ روزه گفت با وجود تلاش دشمن برای ایجاد اختلال در نظام اداری، فعالیت مراکز و مجموعه‌های مرتبط با ستاد ادامه یافت و حادثه‌ای برای مددجویان و کارکنان گزارش نشد.

ذوالفقاری تأکید کرد اجرای برنامه‌های مدون باید محور فعالیت ستاد و استان‌ها باشد و برنامه‌ریزی اقدامات سال ۱۴۰۶ باید از هم‌اکنون و با مشارکت دفتر برنامه‌ریزی آغاز شود. به گفته او، برنامه دقیق امکان ارزیابی عملکرد و جلوگیری از تصمیم‌های متناقض و روزمره را فراهم می‌کند.

دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره کشت خشخاش گفت این اقدام طبق قانون صراحتاً ممنوع است و هیچ بحثی درباره آن در ستاد مطرح نشده است. او افزود موضوع تصویب‌شده، کشت شقایق الیفرا برای تأمین نیازهای مختلف کشور است که طرح، آیین‌نامه و دستورالعمل آن تدوین و ابلاغ شده است.

او همچنین توسعه مراکز «امید و زندگی» را منوط به وجود نقشه مصوب و تأمین منابع دانست و گفت احداث این مراکز بدون برنامه مشخص ممنوع است. به گفته ذوالفقاری، این مراکز در آینده می‌توانند علاوه بر مأموریت اصلی خود، برای حمایت از زنان سرپرست خانوار فاقد شغل و جوانان جویای کار نیز مورد استفاده قرار گیرند.

ذوالفقاری در ادامه، طرح تحول درمان اعتیاد را از برنامه‌های محوری ستاد معرفی کرد و گفت در این طرح، افراد مبتلا به اعتیاد در پنج گروه دسته‌بندی می‌شوند. افراد دارای اعتیاد خفیف و متوسط برای درمان قطعی به مراکز درمانی هدایت خواهند شد و برای مبتلایان به اعتیاد شدید و طولانی‌مدت، مدیریت مصرف با هدف کاهش خطرات در نظر گرفته شده است.

به گفته او، افراد دارای اعتیاد شدید و پرخطر نیز در مراکز امید و زندگی و مراکز کاهش آسیب پذیرش می‌شوند و در حال حاضر تصمیمی برای اجرای برنامه کاهش آسیب در کلینیک‌های درمانی اتخاذ نشده است.

دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد این طرح پس از بیش از یک سال بررسی و با بهره‌گیری از دیدگاه کارشناسان و مسئولان وزارت بهداشت نهایی شده و به‌زودی برای تصویب ارائه می‌شود.

او از درمانگران و صاحبان کلینیک‌ها خواست نگرانی نداشته باشند و مراکز بستری فعال، فعالیت خود را در چارچوب پروتکل‌های موجود ادامه دهند. ذوالفقاری افزود در صورت واگذاری صدور مجوز به وزارت بهداشت، روند صدور مجوزها باید بدون وقفه و با هماهنگی دستگاه‌های مسئول انجام شود.

 

به گزارش جماران،  در واکنش به طرح اعلامی رئیس‌جمهور آمریکا که مدعی شده «خردکننده‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ» را علیه ایران آغاز کرده، سخنگوی وزارت امور خارجه چین امروز ضمن اعلام مخالفت پکن، گفت که اعمال تحریم‌های بیشتر، کاری از پیش نخواهد برد.

لین جیان در جمع خبرنگاران در پکن گفت «اعمال تحریم و فشار به حل مسئله کمکی نمی‌کند» و افزود «چین از طرف‌های ذی‌ربط می‌خواهد مسئولانه عمل کنند و مسائل را از طریق ابزارهای دیپلماتیک و سیاسی حل‌وفصل کنند».

وزیر امور خارجه ایران عباس عراقچی امروز با بیان اینکه تهدید به «شروع عملیات اقتصادی» علیه ایران، برای انحراف افکار عمومی آمریکا از بحران‌های مالی داخلی است، تصریح کرد «اصرار بر ادامه سیاست‌های شکست‌خورده، تنها شکست‌های بیشتری به بار خواهد آورد و دشمنی ایرانیان را در پی خواهد داشت».

معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران کاظم غریب‌آبادی هم در پی پیام بامداد امروز ترامپ در خصوص آغاز جنگ اقتصادی علیه ایران، گفت که جنگ نظامی نتیجه نداد، حالا اسم شکست بعدی را «جنگ اقتصادی» گذاشته‌اند.

 

ویژه نامه‌ها

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، «مبانی ارزش شناختی بیانیه گام دوم انقلاب از منظر قرآن کریم» عنوان مقاله‌ای است که توسط  روح الله شهریاری، دانش آموخته حوزه علمیه و دکترای مدرسی معارف اسلامی و ابراهیم نوری، عضو هیأت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان به رشته تحریر درآمده است.

پژوهشگران این اثر بر این باورند که بیانیه گام دوم انقلاب در همه عناصر خود خاستگاه قرآنی و بنیانی ارزشی دارد. در این بیانیه بر این مبنای ارزشی که تشکیل حکومت اسلامی به مثابه ضرورت تحقق کمال حقیقی مطرح است، تأکید شده است.

ترسیم مبانی ارزش‌شناختی بیانیه بر اساس قرآن کریم یقین به صحت آن را بیشتر می‌کند . این قوت در یقین، قوت در مسیر را به همراه خواهد داشت؛ چنانکه امیرمؤمنان علیه‌السلام فرموده است: اهل یقین باش تا قوی باشی.

این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از دو روش همزمان؛ یعنی روش تحلیلی و کشفی انجام شده است. تحلیل محتوا روشی است که به بررسی نظامند محتوای درون متن و کشف مضامین خاص آن می‌پردازد.

نکته کلیدی به نام ارزش

در قسمتی از این پژوهش به تبیین معنای ارزش پرداهته شده است. ارزش به معنای هر امر مطلوب به کار برده می‌شود و انواع مختلفی دارد؛ مانند ارزش اقتصادی، هنری، معرفت شناختی و... مقصود از مبانی ارزش شناختی مباحثی درباره تعریف ارزش، انواع ارزش، مراتب ارزش واقعی یا غیر واقعی بودن، ارزش منشأ، ارزش معیار و مانند این‌ها است.

نکته مهم دیگری که در این مقاله مورد توجه قرار گرفته، جهان شمول بودن مبانی ارزش شناختی در اسلام است. قرآن کریم در جاهای مختلف به این نکته اشاره دارد که ارزش‌هایی که به آن‌ها دعوت می‌کند جهان شمول است و مرزهای فرهنگی جغرافیایی و نژادی را در نوردیده و بی اعتنای به آنها است. در نتیجه دعوت پیامبران الهی به لحاظ ماهیت و اصالت ارزش‌ها دعوتی است که مختص طبقه یا گروه خاص است. این آیه سوره بقره : «کَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَمُنْذِرِینَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْکِتَابَ» و آیه سوره سبا که می‌فرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا کَافَّةً لِلنَّاسِ»، نمونه‌ای از این جهان شمولی است. مخاطب آیه «ناس» است که به معنای همه انسان‌ها است و تمام آن‌ها مخاطب تعالیم ارزشی انبیا هستند.

تدرج داشتن ارزش‌های دینی

در این پژوهش یکی از مبانی ارزش شناختی مورد اشاره قرآن کریم، تدرج داشـتن ارزش‌هـای دینـی ذکر شده است. این تدرج داشتن ارزش‌ها از دو منظر کمی و کیفی قابـل تبیـین اسـت. بـه لحـاظ کمی مراد از تدرج داشتن این است که ماهیتاً برخی ارزش‌هـا نسـبت بـه برخـی دیگـر ارزش بیشتری دارند.

از جهت کیفی نیز ارزش‌ها مراتبی دارند؛ به این معنا که مفاهیمی مشکک و دارای درجات مختلف هستند. در برخی آیات قـرآن، از مراتب تقوا سخن گفته شده و توصیه به شدت بخشیدن تقوا شده است:«فَــاتَّقُوا اللَّــه مــا اســتَطَعتُم» و «إِنَّمــا یتَقَبــلُ اللَّــه مــنَ الْمتَّقینَ».

تشکیک در مراتب کیفی ارزش‌ها منحصر در ارزش‌های اخلاقی مثبت نیست، بلکـه ارزش‌های اخلاقی منفی؛ مانند کفر، نفاق، عجـب و... نیـز دارای مراتـب اسـت. شـهید مصطفی خمینی در تفسیر آیه «فی قُلُوبِهِم مرَض فَزَادهم اللَّه» بـر ایـن مطلب تصریح دارند که ارزش‌های منفی نفاق و کفر مانند ایمان دارای مراتـب مختلـف هستند. رهایی از طواغیت محور کلیدی عقلانیت انقلابی است بازخوانی سیره و اندیشه‌ قائد شهید در افق تمدن اسلامی

بیانیه گام دوم و آرمان‌های انقلاب  

در بخش دیگری ازاین مقاله پژوهشی به این نکته اشاره شده که بیانیه گام دوم سخن از آرمان‌های بلند نظام جمهوری اسلامی به میان آمده که ناظر به کمیت‌های ارزشی است؛ به این معنا کـه ارزش‌هـایی که نظام جمهوری اسلامی ایران به دنبال آنها است، دارای مراتب کمی اسـت.

در فـراز دیگری از بیانیه سخن از دو نوع ظرفیت در نظام جمهوری اسلامی به میان آمده است: مهم‌ترین ظرفیت امیدبخش کشور، نیروی انسانی مستعد و کارآمد با زیربنای عمیق و اصیل ایمانی و دینی است. این فراز نشان می‌دهد ظرفیت‌ها به دو قسمت زیربنایی و روبنایی قابل تقسیم است و همچنین ظرفیت‌های معنوی نسبت به ظرفیت‌های طبیعـی اصـالت داده شـده‌انـد.

یکی از بالاترین درجات ارزشی در بیانیه، تمدن‌سازی اسلامی نام گرفتـه و نیز بالاتر از آن، ارزشِ ایجاد آمادگی جهت ظهور منجی عـالم بشـریت(عجل الله تعـالی فرجه الشریف) قرار داده شده است. همچنین در این بیانیـه از جهـت مصـداقی یکی از والاترین ارزش‌ها عدالت نام گرفته است. عدالت در صدر هدف‌های اولیه همه بعثت‌های الهی اسـت و در جمهـوری اسلامی نیز دارای همان شأن و جایگاه است.

رهبر شهید انقلاب در این بیانیه یکی از نکاتی را که مهم برمی‌شمردند مسئله اقتصاد است. ایشان می‌فرمایند که اقتصاد قوی، نقطه قوت و عامل مهم سـلطه ناپـذیری و نفوذ ناپـذیری کشـور است و اقتصاد ضعیف، نقطه ضعف و زمینـه‌سـاز نفـوذ و سـلطه و دخالـت دشمنان است. فقر و غنا در مادیات و معنویات بشر، اثر می‌گذارد. ایشان با وجود جایگاه و اهمیتی که بر مقوله اقتصاد قائل هستند، یک نکته کلیدی را نیز متذکر می‌شوند و می‌فرمایند که اقتصاد هدف جامعه اسلامی نیست.

ایـن نکتـه از آن جهـت حـائز دقـت اسـت کـه در مقـولات ارزشـی و از حیـث ارزش شناختی، آنچه به عنوان هدف تعیین می‌شود، دارای اصـالت اسـت و آنچـه بـه عنوان هدف نباشد، به لحاظ ارزش‌شناختی اعتباری اسـت. بنـابراین، در هنگـام تـزاحم ارزش‌ها باید همواره آنچه اصیل و یا با اهمیت‌تـر اسـت، تـرجیح داده شـود.   

از دیگر مبـانی ارزش‌شناختی که مؤلفه‌های مختلف بیانیه بر آنها اسـتوار اسـت و در این مقاله پژوهشی آمده، شـامل ایـن مـوارد اسـت: تقـدم ارزش‌هـای اصـیل بـر ارزش‌هـای اعتبـاری در هنگـام تـزاحم، اختیاری بودن کمال‌جویی و در عین حال، توجه به این که حکومت به مثابـه ضـرورت تحقـق کمال حقیقی باید زمینه‌های لازم جهت نیل آحاد جامعه به سمت کمال حقیقی را فراهم کنـد، مورد توجه و عنایت است. به علاوه ارائه عقلانیت به مثابه معیار سنجش ارزش و هـمچنـین لحاظ عدالت به عنوان ارزش نفس‌الامری و نیز خاستگاه الهی داشتن انقلاب و قوانین آن نیز از دیگر موارد است.

گفتنی است، مقاله «مبانی ارزش شناختی بیانیه گام دوم انقلاب از منظر قرآن کریم» از سوی فصلنامه علمی ـ پژوهشی حکومت اسلامی وابسته به دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، منتشر شده است.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/