کتاب «آقای مهندس؛ زندگی و زمانهی محمدرضا نعمتزاده» به کوشش مجتبی حسینی، روزنامهنگار و پژوهشگر منتشر شد. این کتاب که در ۸۸۰ صفحه و در قطع وزیری با ظاهری جذاب و چشمگیر توسط نشر همسایه منتشر شده، حاصل بیش از صد ساعت گفتوگوی بیپرده با مردی است که در تاریخ معاصر ایران، نامش با مفاهیمی چون توسعه، صنعت و پتروشیمی گره خورده است. گفتوگوی بلند حسینی با نعمتزاده در سراسر کتاب همزمان سه خط روایی اصلی را پیش میبرد و خواننده در این مسیر همزمان تاریخ تحولات سیاسی ایران، زندگی شخصی یک کارگزار و تاریخ تحولات صنعتی ایران را مواجه میشود. این موضوع یکی از مهمترین و جذابترین ویژگیهای کتاب آقای مهندس است.
تاریخ شفاهیِ یک عمر خدمت
نعمتزاده که در تیرماه ۱۳۲۴ در تبریز در خانوادهای بازاری و مذهبی به دنیا آمده، تحصیلات خود را در دبیرستان علوی و سپس در رشته مهندسی محیطزیست از دانشگاه پلیتکنیک کالیفرنیا به پایان رسانده است. او پس از بازگشت به ایران، در کارخانهی خانوادگی مشغول به کار شد، اما با اوجگیری انقلاب، مسیر زندگیاش تغییر کرد.
کتاب از حضور او در اعتصابات نفت در دیماه ۱۳۵۷ روایت میکند؛ جایی که به همراه هیئت اعزامی حضرت امام (مهندس بازرگان، آیتالله هاشمی و حجتالاسلام ناطقنوری، شهید قندی و مهندس کتیرایی) به جنوب کشور میرود تا سوخت مورد نیاز مردم را تأمین کند و همزمان از صادرات نفت جلوگیری نماید. این حضور، سرآغاز ورود او به عرصههای کلیدی مدیریتی کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی شد.
از وزارت کار تا صنایع دفاع؛ مدیریت در بحرانها
نعمتزاده در آبان ۱۳۵۸ به عنوان وزیر کار و امور اجتماعی منصوب شد. او در گفتگو با مجتبی حسینی روایت میکند که مهمترین دستاوردش در این دوره، بازگشایی کارخانجات تعطیلشده و حل بحران بیکاری پس از انقلاب بود. او همچنین با تشکیل تیمهای سهنفره (شامل یک کارشناس وزارت کار، یک نیروی مردمی و یک روحانی)، موفق شد اعتصابات را سامان دهد و واحدهای تولیدی را به چرخه کار بازگرداند.
با شروع جنگ تحمیلی، نعمتزاده به صنایع دفاع رفت و مسئولیت تکمیل پروژههای نیمهتمام و کلیدی را بر عهده گرفت که پیمانکاران خارجی آنها را رها کرده بودند. او پروژههای پارچین، تانکسازی، تولید گلولههای ضدهوایی و هلیکوپترسازی را به سرانجام رساند …
