حجتالاسلام مهدی ایمانی مقدم در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه لازمه خلقت انسان، تعدد و تکثر است، اظهار کرد: قرآن کریم هم تعدد اقوام و ملل و هم گوناگونی افکار و انظار را پذیرفته است؛ اما این تفکرِ مبتنی بر تعدد، باید وحدتی را نیز در بر داشته باشد. قرآن کریم، این خلقت نیکو را در جامعههای دانشگاهی، به اقتضای اینکه آن جامعه با مکاتب و افکار گوناگون ارتباطی گستردهتر و علمیتر دارد، بهگونهای مینگرد که تعدد افکار، اگر بهخوبی در کنار یکدیگر قرار گیرند، موجبات تعالی و رشد را فراهم میآورد؛ چه آنکه هر سخنی که بهتر نقد شود، عیبهایش کاهش مییابد و میتواند سرچشمه رشد و تعالی باشد. از اینرو در روایت داریم که آرا را در کنار هم بنهید تا حرفی نو و برتر زاده شود.
وی افزود: نهاد نمایندگی رهبری، طبق این مبانی قرآنی و روایی، چند اصل را پذیرفته است: نخست آنکه تکثر را میپذیرد و دوم اینکه تعدد و تکثر باید در قالب هماندیشی و جلسات گفتوگو، بهدرستی در کنار هم قرار گیرد. از اینرو دفتر هماندیشی اساتید و نخبگان وابسته به نهاد نمایندگی، از مهمترین وظایف خود، برگزاری نشستهای تخصصی میان اساتید را، چه در حوزه موضوعات تخصصی و چه در عرصه مسائل فرهنگی و اجتماعی، میداند.
گفتوگو با دانشجویان باید با نگاه خیرخواهانه، به قصد تعلیم و تعلم و بهمنظور رشد جامعه صورت گیرند
رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید بر اینکه مهم آن است که این تعدد و تکثر به اختلافهای ذاتی و عاطفی تبدیل نشود، تصریح کرد: یعنی همان چیزی که در قرآن کریم از آن تحت عنوان جدال احسن یاد شده است؛ به این معنا که گفتوگوها با نگاه خیرخواهانه، به قصد تعلیم و تعلم و بهمنظور رشد جامعه صورت گیرند، نه به شیوه برخی جریانهای سیاستزده که حالت جدلی و تخاصم و عناد دارند و اختلاف و دوگانگی و دوقطبی را ترویج میکنند که اینها خود آفتهای گفتوگو هستند.
ایمانی مقدم با تاکید بر اینکه نهاد نمایندگی، یکی از وظایف خود را فراهمآوردن زمینههای جدال احسن و گفتوگوهای عالمانه، همراه با خیرخواهی و نصیحت، در حوزه دانشجویی میداند، تصریح کرد: در دانشگاه، جریانهای دانشجویی فعال در عرصه تشکلها، به اقتضای جوانی، هیجانهای فراوانی دارند و لازم است که در این حوزه تساهل بیشتری به کار رود؛ یعنی باید فهم اقتضائات جوانی نیز مد نظر قرار گیرد. نهاد نمایندگی در حوزه دانشجویی، با گرد هم آوردن این فضا و تشکلها، میکوشد تا آنان را حول محور قانون جمع کند؛ بهگونهای که فصلالخطاب گفتوگوها، مناظرات و اختلافات در عرصه دانشجویی، قوانین بالادستی باشد.
وی یادآور شد: البته باید توجه داشت که سمت و سوی دانشگاه، هم بر اساس قانون و هم بر اساس شرع، به سمت سند دانشگاه اسلامی است؛ یعنی این گفتوگوها و اختلافنظرها در نهایت باید به تعالی معنوی دانشگاه بینجامد و این نیز از وظایف ذاتی نهاد نمایندگی است که در پی تحقق سند دانشگاه اسلامی و منویات رهبران انقلاب باشد. در خود سند دانشگاه اسلامی، در چند بند، به عنوان اولویتهای دانشگاه، بر ایجاد زمینه برای گفتوگوی جریانهای مختلف تأکید شده است.
رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: قشر عظیم دانشجو، برای ارتباط با شخص اول نظام یعنی رهبری به واسطهای نیاز دارد و آن رابطه میان رهبری و جامعه دانشجویی، نهاد نمایندگی است که به عنوان نهاد رسمی حضور فکری و پیگیری منویات مقام معظم رهبری در دانشگاه شناخته میشود. خود ایشان تأکید داشتهاند که نهاد نمایندگی باید نهاد نمایندگی حوزه علمیه در دانشگاه باشد و نماد وحدت حوزه و دانشگاه شود. اولویت اول در رسالت نهاد نمایندگی، حضور اخلاقی و پدرانه آن در دانشگاه است که در فرمایشات رهبر شهید نیز بارها به آن اشاره شده است.
ایمانیمقدم ادامه داد: نکته دوم، حضور عالمانه است؛ بدین معنا که در خصوص رابطه علم و دین و تولید علم دینی، نهاد نمایندگی نقش محوری در ایجاد این فضا و گفتمان ایفا میکند. لازمه این امر آن است که نهاد نمایندگی هم دین را بهخوبی فهمیده باشد و هم دانشگاه را بهدرستی بشناسد و در نگاهی تطبیقی، زمینهساز گفتمانهای تولید علم دینی شود که شرط رسیدن به جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی، تولید علم دینی متناسب با این رشد و تعالی است. از اینرو، گفتمانسازی تولید علم دینی نیز از رسالتهای نهاد نمایندگی به شمار میرود.
ضرورت تحول در علوم انسانی، یکی از پرتکرارترین تأکیدات امام شهید بود
وی با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب چهارده بار در چهارده سخنرانی متفاوت از سال ۱۳۷۰ تا ماههای آخر پیش از شهادت در دیدار با جامعه دانشگاهی بر تولید علم دینی، بهویژه تحول در علوم انسانی، تأکید ورزیدند، اظهار کرد: ایشان میفرمودند که تا علم، دانش و تعلیم دینی نشود، یعنی دانش دارای مبدأ و معاد نگردد و برای انسان بهعنوان خلیفهالله تعریف شود، نه بهسان حیوان ابزارساز و میمون پیشرفته، دانشگاه، دانشجو و دانشجویی اسلامی نخواهند شد. از اینرو ضرورت تحول در علوم انسانی، یکی از پرتکرارترین تأکیدات امام شهید بود.
رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد افزود: ایشان مثال میزدند که علوم انسانی و سایر علوم همچون روح و تن هستند؛ همانگونه که اصالت با روح است و تن را روح به حرکت درمیآورد و خوب و بد آن را رقم میزند، علوم انسانی نیز نحوه استفاده صحیح از تکنولوژی، صنعت و سایر علوم طبیعی را تبیین میکند. در جای دیگر مثال به راننده و اتومبیل میزدند که ماشین هرچند امکانات خوبی داشته باشد، اگر رانندهای نالایق و بیفرهنگ باشد، همه امکان پیشرفت و امکانات، موجب خرابی بیشتر میشود. بنابراین تأکید بر تحول در علوم انسانی، از منویات ایشان است.
ایمانی مقدم گفت: نکته دیگر که مورد تأکید است، استفاده بیشتر از ظرفیتها و امکانات است. کشور ما ظرفیتهای فراوانی، هم مادی و هم معنوی، در اختیار دارد؛ برای نمونه، آستان قدس حضرت علی ابن موسیالرضا در مشهد، از حیث مادی و معنوی، اقیانوسی بیکران از منابع است؛ اما متأسفانه شاید فضای کلی دانشگاهها و نیز دانشگاه مشهد، کمترین بهره را از این فضای معنوی میبرند.
وی با بیان اینکه ارتباطات شخصی دانشجویان و اساتید با حرم وجود دارد، افزود: ولی با توجه به تأکید امام راحل و رهبری بر اینکه مرکز و پایتخت معنوی کشور، آستان قدس رضوی است، این اقتضا دارد که هم در حوزه منویات ایشان از جمله ترویج ازدواج آسان و بهموقع و ارتقای جمعیت و هم در بصیرتبخشی و تدوین مسائل روز، و نیز در عرصه علم دینی و معنویت، یعنی توانمندسازی علم و اخلاق، از این ظرفیت استفاده کنیم. اینها منویات امامان انقلاب است و نهاد نمایندگی در این راستا تلاش زیادی انجام میدهد.
امام راحل در سه جای وصیتنامه خود، به دانشگاهیان درباره نفوذ جریان غربزده و غربگرایی تذکر دادهاند
رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به اینکه امام راحل در سه جای وصیتنامه خود، به دانشگاهیان درباره نفوذ جریان غربزده و غربگرایی تذکر دادهاند، گفت: رهبر شهید نیز بارها به این فضای غربزدگی در دانشگاه اشاره داشتهاند. گاهی ما به دنبال علم و دانش هستیم که این خود امری مطلوب است و بزرگان و رهبران انقلاب نیز بر آن تأکید داشتهاند؛ اما غربزدگی، به معنای ندیدن ظرفیتهای داخلی و معیوب دانستن هر آنچه در درون است و مطلوب شمردن هر آنچه در بیرون است، هست. در طول ۳۰۰سال، جریان استعمار برای پیشبرد اهداف استعماری خود از همین غربزدگان استفاده کرده است؛ از زمان قاجار، قراردادهای ننگین توسط فارغالتحصیلان غربزده به امضا رسید.
ایمانیمقدم اظهار کرد: امام راحل و رهبر شهید، چون اشراف کامل به این مباحث تاریخی داشتند و میدیدند که چگونه این غربزدگان، جادهصافکن استعمار هستند، تأکیدات فراوانی داشتند. تاریخ نیز نشان داده که هر جا قرارداد ننگینی در دوران قاجار و پهلوی بسته شده، جریان فراماسونری و ترویج آن در ایران، سبب شده است که رهبران انقلاب بر خطر غربزدگی در دانشگاهها تأکید ورزند و هشدار دهند که مبادا این جریان نفوذ کند و توسعه یابد. به نظر میرسد این یکی از مهمترین اولویتهایی است که باید بدان توجه شود.
وی ادامه داد: نکته دوم آنکه جامعه دانشگاهی، بهویژه دانشجویان، به واسطه ارتباط با فضای رسانه و انفجار اطلاعات، با رسانههای متعددی روبهرو هستند؛ اکنون بیش از ۱۶۰ شبکه ماهوارهای فارسیزبان، هر روز القای شبهه میکنند. جالب آنکه در ایران و حوزه کشورهای مقاومت، استفاده از ماهواره رایگان است، در حالی که در سراسر دنیا هزینههایی برای آن پرداخت میشود؛ اما این موضوع به دلیل ضرورت تأثیرگذاری در این کانون مقاومت، ارتباط با رسانهها را گاهی به انباشتهشدن انبوهی از شبهات و سؤالات میکند. یکی از نکات مهم که نهاد نمایندگی و همه مجموعههای فرهنگی دانشگاه باید به آن توجه کنند، فراهمآوردن بستری منطقی و عالمانه برای پاسخگویی به این شبهات است؛ همچنین از مهمترین وظایف، موضوع تحکیم، ترویج و تعمیق سواد رسانهای به شمار میرود.
ایمانیمقدم یادآور شد: اگر به این چالشها توجه نکنیم، همانگونه که در حوادث ماههای پیش از جنگ تحمیلی چهلروزه و سنوات قبل دیدیم، دشمن با استفاده از احساسات، عواطف و یا پایین بودن سطح سواد رسانهای، موجآفرینی کرده و کشور را از جهات مختلف به عقب راند. هر یک از این چالشها، تبعات اقتصادی، امنیتی، فرهنگی، سیاسی و بینالمللی برای کشور به همراه دارد. توجه به این مسائل، از مهمترین اولویتهاست و بیتوجهی به آن، میتواند چالشهای جدی برای جامعه دانشگاهی و کشور ایجاد کند.
انتهای پیام
