حمید طبسی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به کرامت انسانی در اندیشه سعدی، اظهار کرد: سعدی یکی از بزرگترین اندیشهوران و معماران فکر و فرهنگ ایرانی است که در پرتو افکار بلند و متعالی خود به زندگی انسان معنا بخشیده و زیستن در جهانی پرآشوب و نابسامان را نه تنها تحملپذیر بلکه دلپذیر کرده است. یکی از این افکار حیاتبخش و تاثیرگذار وی، تاکید بر ضرورت حرمت نهادن به انسان و حفظ کرامت انسانی است که بازتاب پرشمار و قابل توجهی در بوستان و گلستان دارد.
وی افزود: در آرمانشهری که سعدی در بوستان به تصویر کشیده است، سخن از مؤلفههایی است نظیر خداپرستی، صداقت و راستی، همدلی و همزبانی، عدالت و دادگستری، قناعت و آزادگی، ایثار و جوانمردی، انسانیت و اخلاقمداری، بیآزاری و مهرورزی و دهها خصلت انسانی دیگر که اگر در جامعه انسانی محقق و نهادینه شوند، بارزترین نتیجه و دستاوردشان، تامین و تضمین کرامت انسانها خواهد بود. در چنان جامعهای، فرهنگمداری و اخلاقگرایی در حکم شاخصهایی خواهند بود که تضمینکننده سعادت و فضیلت بشر توانند شد.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با اشاره به بازتاب این نگاه در بوستان تصریح کرد: سعدی در بوستان که به تعبیر خودش مملو از سخنهای شیرینتر از قند است، در قالب حکایتهای دلپذیر که با ذوق و طبع ما ایرانیان سازگارند و بر دل مینشینند، بر ضرورت رعایت حقوق انسانها و برقراری عدالت اجتماعی تاکید ورزیده است تا بدین وسیله به مصداق «و لقد کرمنا بنی آدم» کرامت و حرمت عموم مردمان پاس داشته و رعایت شود.
طبسی اضافه کرد: از طریق برخی حکایتهایی که در همان اولین باب بوستان آورده است، به وضوح میتوان فهمید که تا چه اندازه به رفتار کریمانه و انسانی اهمیت میداده است. به عنوان نمونه از زبان خسرو پرویز به فرزندش شیرویه میگوید:
بر آن باش تا هرچه نیّت کنی نظر در صلاح رعیّت کنی
الا تا نپیچی سر از عدل و رای که مردم ز دستت نپیچند پای
خرابی کند مرد شمشیرزن نه چندان که دود دل طفل و زن
چراغی که بیوهزنی برفروخت بسی دیده باشی که شهری بسوخت
از آن بهرهورتر در آفاق کیست که در ملکرانی به انصاف زیست
وی درباره تداوم این اندیشه در گلستان …
