بیماریهایی مانند آلزایمر، پارکینسون، افسردگی و اسکیزوفرنی فقط با علائمی که فرد در زندگی روزمره تجربه میکند شناخته نمیشوند؛ پشت بسیاری از این اختلالات، تغییراتی در سلولها و بافت عصبی رخ میدهد که ممکن است مدتها پیش از آشکار شدن علائم جدی آغاز شده باشند. همین موضوع باعث شده است تشخیص زودهنگام و شناخت دقیقتر روند این بیماریها به یکی از دغدغههای مهم پژوهشگران تبدیل شود.
در این میان، یافتن نشانههایی که بتوانند تغییرات مرتبط با بیماری را از مراحل ابتدایی آشکار کنند، اهمیت زیادی دارد. وزیکولهای خارجسلولی یکی از موضوعات جدیدی هستند که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کردهاند؛ ساختارهای کوچکی که از سلولها آزاد میشوند و میتوانند حامل اطلاعاتی درباره وضعیت سلولها باشند.
تغییرات بیماریهای عصبی ممکن است پیش از بروز علائم آغاز شوند
دکتر محمد کریمیپور، متخصص علوم تشریحی در گفتوگو با ایسنا درباره تغییرات سلولی و بافتی در بیماریهای عصبیروانی اظهار کرد: بیماریهایی مانند آلزایمر، پارکینسون، افسردگی و اسکیزوفرنی میتوانند با تغییر در عملکرد سلولهای عصبی، ارتباط میان نورونها و در برخی موارد ساختار و عملکرد بافت عصبی همراه باشند. شدت و نوع این تغییرات نیز بسته به بیماری متفاوت است و شناخت آنها میتواند به درک بهتر روند شکلگیری و پیشرفت بیماری کمک کند.
وی افزود: اهمیت شناسایی این تغییرات در مراحل اولیه از آنجا ناشی میشود که در برخی بیماریهای عصبی، فرآیندهای مرتبط با بیماری ممکن است پیش از آنکه علائم واضح و جدی بروز کند، آغاز شده باشند. هرچه بتوان این تغییرات را زودتر شناسایی کرد، امکان بررسی دقیقتر روند بیماری و در آینده طراحی روشهای مناسبتر برای مدیریت آن افزایش پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، پژوهشگران به دنبال نشانگرهای زیستی هستند که بتوانند بدون نیاز به روشهای پیچیده و تهاجمی، اطلاعاتی درباره وضعیت سلولها و تغییرات مرتبط با بیماری ارائه دهند. یک نشانگر زیستی مناسب برای تشخیص زودهنگام باید تا حد امکان قابل شناسایی، پایدار و قابل اندازهگیری باشد و بتواند تغییرات بیماری را با دقت کافی نشان دهد؛ به همین دلیل ساختارهایی که حامل اطلاعات سلولی هستند، مورد توجه …
