زهرا خداوردیان در نشست در میدان با موضوع «نقش شفقت ورزی در شرایط بحرانی» که امروز ۵ شهریور به همت جهاد دانشگاهی واحد استان قم با همکاری معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی تهران بزرگ به صورت مجازی برگزار شد، بیان کرد: مفهومشناسی شفقت و تمایز آن با دلسوزی نشان میدهد که شفقت فراتر از دلسوزی ظاهری است، زیرا دلسوزی ممکن است نقابی برای ایفای «نقش قربانی» باشد، اما شفقت به معنای مهربانی آگاهانه با خود و دیگران است که در نهایت منجر به صلح درونی میشود.
این روانشناس افزود: در این میان، ذهن وراج، انتقادگری، سرزنش و قضاوت، به عنوان دشمنان اصلی شفقت شناخته میشوند که موانع اصلی مسیر هستند.
وی در ادامه با اشاره به تئوری سه سیستم تنظیم هیجان، گفت: در این سیستم، مغز قدیم یا همان سیستم خزنده، مسئول بقا و هشداردهنده خطرات است که گاهی با بیشفعالی، خطرات را بیش از حد برآورد میکند؛ در حالی که سیستم انگیزشی مسئول تأمین نیازهای اساسی مانند آب، غذا، سرپناه و نیازهای جنسی است و در نهایت، مغز ذهنآگاه به عنوان بخش سوم که با سلامت روان مرتبط است، وظیفه تعدیل نشخوارهای فکری مغز قدیم و ایجاد تعادل بین سیستمهای دفاعی و انگیزشی را بر عهده دارد.
خداوردیان در ادامه با اشاره به ویژگیهای کلیدی فرد دارای شفقت، تصریح کرد: ویژگیهای فرد دارای شفقت شامل شش مؤلفه کلیدی است، به طوری که فرد باید دارای حساسیت به رنج باشد تا بتواند رنج خود و دیگران را بدون فرار از آن درک کند، و همچنین توانایی همنوا شدن با هیجانات دیگران یا همان همدردی را داشته باشد.
وی افزود: علاوه بر این، او باید از طریق فرآیند شناختی همدلی، بتواند دنیا را از زاویه دید دیگران و با استفاده از «عینک رنجبینی» ببیند، در کنار پرهیز از قضاوت کردن خود و دیگران و داشتن توانایی تحمل پریشانی برای مدیریت هیجانات در شرایط سخت. همچنین، انگیزه مراقبت از بهزیستی، یعنی تلاش برای بهترین بودن در مسیر ارزشهای زندگی، از دیگر ویژگیهای این فرد …
