نهم ربیعالاول در تاریخ تشیع یادآور آغاز امامت حضرت مهدی(عج) پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) است؛ مناسبتی که فرصتی برای بازخوانی مفهوم مهدویت، فلسفه غیبت، جایگاه انتظار و مسئولیت شیعیان در عصر غیبت فراهم میکند. در همین راستا، ایسنا در گفتوگو با سیدسهراب حسینی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام، ابعاد تاریخی و معرفتی مهدویت و الزامات زندگی در عصر انتظار را بررسی کرده است.
آغاز امامت امام زمان(عج) در بستر تحولات تاریخی
این مدرس دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام با اشاره به جایگاه ۹ ربیعالاول در تاریخ تشیع اظهار کرد: پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، امامت حضرت ولیعصر(عج) آغاز شد و شیعیان وارد مرحلهای از تاریخ شدند که مسئله غیبت و چگونگی تداوم حیات دینی و اجتماعی جامعه شیعه اهمیت ویژهای پیدا کرد.
حسینی افزود: شناخت این دوره بدون توجه به شرایط تاریخی عصر امام حسن عسکری(ع)، فشارهای سیاسی حکومت عباسی و تلاش آن حکومت برای کنترل و محدود کردن جریان امامت امکانپذیر نیست. بنابراین مهدویت را باید در بستر تاریخی خود مطالعه کرد و از نگاه صرفاً مناسبتی به آن پرهیز داشت.
انتظار، به معنای انفعال و کنارهگیری نیست
این پژوهشگر تاریخ اسلام با بیان اینکه یکی از مهمترین مباحث در فرهنگ مهدویت، مفهوم انتظار است، گفت: انتظار در منطق شیعه به معنای انفعال و کنار کشیدن از مسائل جامعه نیست. کسی که منتظر ظهور است، نمیتواند نسبت به سرنوشت جامعه، عدالت، اخلاق و وضعیت انسانها بیتفاوت باشد.
وی ادامه داد: انتظار باید به یک رفتار تبدیل شود؛ یعنی انسان منتظر در حد توان خود برای اصلاح جامعه تلاش کند، در برابر ظلم سکوت نکند و در زندگی فردی و اجتماعی خود به ارزشهایی مانند صداقت، عدالت، مسئولیتپذیری و کرامت انسانی پایبند باشد.
این مدرس دانشگاه تصریح کرد: اگر انتظار صرفاً به آیندهای نامعلوم منتقل شود و هیچ تأثیری بر رفتار امروز انسان نداشته باشد، بخش مهمی از مفهوم انتظار از بین میرود.
عدالت؛ یکی از شاخصههای جامعه منتظر
حسینی با اشاره به جایگاه عدالت در آموزههای مهدوی اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهایی که در منابع اسلامی برای دوران ظهور بیان شده، گسترش عدالت است؛ بنابراین جامعه منتظر نیز باید تمرین عدالت داشته باشد.
این …
