این دو کشور در پی سقوط ارزش ین به حدود ۱۶۳ ین در برابر دلار آمریکا که پایینترین سطح آن در چهار دهه گذشته بود، به طور مشترک در بازارهای ارز خارجی مداخله کردند.
این مداخله ارزی که اولین مداخله هماهنگ آمریکا و ژاپن با هدف تقویت ین از سال ۱۹۹۸ تاکنون بود، به بهبود ارزش ین کمک کرد و ارز ژاپن به ۱۵۷ ین در برابر هر دلار رسید.
این اقدام در حالی انجام شد که آمریکا همواره از کشورهایی که ارزهای ضعیف را برای حمایت از صادرات حفظ میکنند، انتقاد میکند.
چرا آمریکا برای تقویت ارزش ین ژاپن مداخله کرد؟
ین ضعیفتر، محصولات ژاپنی را در آمریکا ارزانتر میکند در حالی که هزینه کالاهای آمریکایی را در ژاپن افزایش میدهد.
مایکل کلاین، استاد اقتصاد بینالملل در دانشگاه تافتس گفت: حمایت از ارزش ین با محدود کردن افزایش ارزش دلار و کاهش مزیت قیمتی صادرکنندگان ژاپنی، به منافع تجاری واشنگتن خدمت میکند.
استیون کامین، عضو ارشد موسسه امریکن انترپرایز هم گفت که این مداخله با منافع اقتصادی آمریکا سازگار است. کامین گفت: حمایت از ین، افزایش ارزش دلار را محدود میکند و مانع از تضعیف رقابتپذیری آمریکا میشود.
این تصمیم لزوما نشاندهنده تغییر سیاست نرخ ارز آمریکا نیست. در عوض، نشان میدهد که واشنگتن معتقد بوده که ین خیلی زیاد و خیلی سریع سقوط کرده است. یک ین قویتر میتواند رقابتپذیری صادرات آمریکا را بهبود بخشد و از فشار بر سایر اقتصادهای آسیایی برای اینکه اجازه دهند ارزهایشان ضعیف شود، بکاهد.
چه عاملی باعث سقوط ین شد؟
ضعف ین در درجه اول ناشی از اختلاف گسترده نرخ بهره بین ژاپن و آمریکا است.
اگرچه بانک مرکزی ژاپن، از سالها سیاست پولی بسیار سهلگیرانه فاصله گرفته است، اما نرخهای بهره ژاپن همچنان به طور قابل توجهی پایینتر از نرخهای بهره آمریکا هستند.
بازده بالاتر داراییهای دلاری، سرمایهگذاران را به فروش ین و خرید دلار تشویق میکند.
این تفاوت همچنین از مبادلات انتقالی ین حمایت کرده است، که در آن سرمایهگذاران در ژاپن با قیمت ارزان وام میگیرند و در داراییهای با بازده بالاتر در کشورهای دیگر سرمایهگذاری میکنند.
در همین حال، ین ضعیفتر، هزینه انرژی، غذا و مواد اولیه وارداتی را افزایش داده و باعث افزایش تورم و کاهش قدرت خرید خانوارهای ژاپنی شده است.
دولت ژاپن از سیاستهای حمایت از رشد اقتصادی حمایت کرده است، در حالی که بانک مرکزی در مورد افزایش شدید نرخها محتاط مانده است، زیرا هزینههای بالاتر استقراض میتواند مصرف و سرمایهگذاری را تضعیف کند.
مداخله ارزی چگونه عمل میکند؟
مداخله ارزی زمانی اتفاق میافتد که دولتها یا بانکهای مرکزی برای تاثیرگذاری بر نرخ ارز یا آرام کردن بازارهای آشفته، ارز میخرند یا میفروشند.
در ژاپن، وزارت دارایی تصمیم میگیرد که آیا مداخله کند یا خیر، در حالی که بانک مرکزی ژاپن معمولا معاملات را انجام میدهد.
برای حمایت از ین، مقامات ژاپنی داراییهای ارزی خارجی - معمولا دلار آمریکا - را میفروشند و از درآمد حاصل برای خرید ین استفاده میکنند.
آمریکا میتواند از طریق صندوق تثبیت ارز وزارت خزانهداری، که عموما از بانک فدرال رزرو نیویورک به عنوان نماینده بازار خود استفاده میکند، مداخله کند.
طبق گزارشها، در جریان مداخله ارزی اخیر، آمریکا یورو فروخته و ین خریده است، در حالی که مقامات ژاپنی نیز ارز خود را خریداری کردهاند.
آیا ضعف ین میتواند بازارهای جهانی را تهدید کند؟
ین یکی از ارزهایی است که بیشترین حجم معاملات را در جهان دارد و به طور گسترده به عنوان ارز تامین مالی توسط سرمایهگذاران بینالمللی استفاده میشود.
هزینههای پایین استقراض ژاپن، سرمایهگذاران را به استقراض به ین و سرمایهگذاری در داراییهای با بازده بالاتر در سراسر جهان تشویق کرده است. بنابراین، یک تغییر شدید ارزی میتواند باعث تغییرات سریع در جریانهای سرمایهگذاری جهانی شود.
ضعیفتر شدن قابل توجه ین، صادرات ژاپن را در برابر کالاهای تولید شده در سایر نقاط آسیا رقابتیتر میکند و به سایر دولتها فشار میآورد تا از تقویت ارزهای خود جلوگیری کنند.
با این حال، کامین گفت که نباید در اهمیت مستقیم سیستمی ین اغراق کرد. ین چندان مهم نیست، اما فروشهای آتی اوراق خزانهداری برای تقویت ین میتوانست بازده اوراق قرضه آمریکا را افزایش داده و بازارهای جهانی را تا حدودی بیثبات کند.
بنابراین، برای واشنگتن، نگرانی اصلی نه تنها نرخ ارز، بلکه اقداماتی بود که ژاپن ممکن است برای دفاع از آن انجام دهد.
چرا داراییهای اوراق خزانهداری آمریکا مهم هستند؟
ژاپن یکی از بزرگترین دارندگان خارجی اوراق قرضه دولت آمریکا است و اوراق خزانهداری آن بیش از ۱.۱ تریلیون دلار ارزش دارد.
این اوراق بهادار بخشی از ذخایر ارزی ژاپن را تشکیل میدهند و میتوانند دلار برای مداخله ارزی فراهم کنند.
اگر ین همچنان سقوط کند، ژاپن میتواند داراییهای خارجی، از جمله اوراق قرضه دولت آمریکا را بفروشد تا دلارهایی را به دست آورد که میتوانند با ین مبادله شوند.
کامین گفت: اگر ژاپن اوراق خزانهداری را برای تامین مالی مداخله با هدف تقویت ارزش ین میفروخت، این امر باعث افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا میشد.
بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی، فروش پایدار میتواند قیمت اوراق خزانهداری را کاهش داده و بازده آنها را افزایش دهد و هزینههای استقراض را برای دولت، خانوارها و کسب و کارهای آمریکایی افزایش دهد. بنابراین، مشارکت آمریکا ممکن است مداخله را تقویت کرده باشد و در عین حال احتمال نیاز ژاپن به فروش حجم بیشتری از اوراق خزانهداری را کاهش دهد.
با این حال، کلاین خاطرنشان کرد که ضعف ین همچنین میتواند اوراق خزانهداری آمریکا را برای سرمایهگذاران ژاپنی جذابتر کند. او گفت: ین ضعیف، اوراق خزانه آمریکا را برای سرمایهگذاران ژاپنی جذابتر میکند، زیرا پس از سررسید اوراق بهادار دلاری، با ین بیشتری بازپرداخت میشوند.
ین در حالی به پایان معاملات هفته جاری نزدیک میشود که تقریبا نیمی از رشد ناشی از مداخله ارزی مشترک ژاپن و آمریکا را از دست داده است و این گمانهزنیها را در میان معاملهگران مبنی بر اینکه مقامات ممکن است دوباره وارد بازار شوند، تقویت کرده است. این ارز روز جمعه حدود ۱۵۸.۳۷ ین در برابر دلار آمریکا معامله شد که بسیار کمتر از نقطه قوت ۱۵۵.۲۳ ین در سوم اوت است.
انتهای پیام
