آیتالله سید ابوالفضل موسویان در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه کتاب صلح امام حسن، نوشته سیدرضی آلیاسین اثری بسیار جامع درباره شرایط روزگار امام حسن، بهویژه یاران نزدیک امام و فرماندهانی که مورد تأیید بهنظر میرسیدند است ، اظهار کرد: این فرماندهان در واقع نتوانستند این کار را درست پیش ببرند که باعث شد امام مجبور به پذیرش صلح شوند. یعنی بعضی اوقات که به امام عرض میکردند که فرمانده شما به معاویه پیوست، ایشان فرمانده دیگری برای سپاه خود تعیین میکردند و گاهی دو یا چند فرمانده را بهترتیب منصوب میکردند؛ اگر آن نیز خیانت میکرد و به معاویه میپیوست، نفر بعدی را جایگزین میکردند.
وی افزود: تحلیل مرحوم آلیاسین این است که وقتی شخصیتهای فرماندهی چنین وضعیتی داشتند، دیگر امام نمیتوانستند به کسی اعتماد کنند و همین امر ایشان را به پذیرش صلح واداشت. سپس در کتاب صلح امام حسن یکیک آن فرماندهان را ذکر میکند که هرکدام با چه نیرنگی از سوی معاویه به سمت خود کشیده شدند، یا اینکه چگونه از سپاه امام حسن کنارهگیری کردند و در سپاه نماندند. ایشان برای این مطلب مستندات تاریخی بسیاری نیز ارائه میدهد. کتاب صلح امام حسن، اثر بسیار متقنی است و برخلاف کتابهای دیگری که دیگران نوشته بودند، مرحوم آلیاسین دقت بسیار بیشتری داشته و مستنداتش بسیار محکم و مستدل است؛ بنابراین برای عام و خاص این کتاب قانعکننده بوده است.
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه حتی در میان حوزههای علمیه نیز چنین بود که تمام فضلا اذعان میکردند استدلالها و مستندات خوبی در این کتاب بیان و ذکر شده است، افزود: از این جهت هیچ نقدی بر ایشان وارد نبود و تقریباً مورد قبول محققان حوزه قرار گرفته است و من ندیدم کسی اشکالی داشته باشد. ترجمه رهبر شهید از اثر مرحوم آلیاسین بسیار خوب بود و پس از آن نیز کسی ترجمه دیگری برای این کتاب انجام نداده است زیرا ترجمه کاملاً دقیق بود، امانت در آن رعایت شده و با قلمی شیوا نوشته شده بود، بنابراین گمان نمیکنم شخص دیگری به ترجمه این کتاب روی آورده باشد.
موسویان خاطرنشان کرد: صلح امام حسن(ع) صرفاً به دلیل خیانت فرماندهانی که تعیین شدند نبود، گرچه آن نیز میتوانست مؤثر باشد، ولی ظاهراً فضا، فضایی نبود که مردم بخواهند علیه معاویه مبارزه و جنگ کنند. …
