به گزارش ایسنا، کرمان را اگر بخواهی بشناسی، گاهی کافی است از میان کوچههای قدیمیاش عبور کنی؛ جایی که دیوارهای خشتی هنوز بخشی از خاطره شهر را در خود نگه داشتهاند و هر گذر، قصهای از مردمی را روایت میکند که تاریخشان با مهماننوازی، بزرگواری و مردمداری گره خورده است.
در قلب بافت تاریخی کرمان، محدودهای قرار دارد که نامش با همین ویژگیها پیوند خورده است؛ محله گلبازخان.
محدودهای که از یک سو به خیابان فلسطین میرسد، از سوی دیگر به گنجعلیخان، از شمال به خیابان شریعتی و از جنوب به میدان ارگ محدود میشود. محلهای قدیمی که فقط یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از حافظه اجتماعی و تاریخی کرمانیهاست؛ تصویری از کرامت، بزرگواری و مردانگی مردمان این دیار.
درباره نام گلبازخان روایتهای مختلفی وجود دارد. برخی او را از اهالی سیستان و بلوچستان میدانند و برخی دیگر معتقدند که اصالتش به جیرفت بازمیگردد. اما آنچه در روایتهای مربوط به او بیشتر از محل تولد و تبارش اهمیت دارد، اعتمادی است که مردم کرمان به او داشتهاند. گفته میشود گلبازخان از افراد مورد وثوق مردم بوده و تمام توان خود را برای سامان دادن محلهای به کار گرفته که بتواند نمادی از منش و مردانگی مردم کرمان باشد؛ تلاشی که به نظر میرسد در گذر زمان نیز اثر خود را حفظ کرده است.
امروز در همین محدوده، برخی اقدامات برای بازآفرینی بافت تاریخی تلاش میکند گذشته را نه در قالب یک موزه خاموش، بلکه بهعنوان بخشی زنده از زندگی شهری پیش روی مردم قرار دهد. کوچه شماره ۶ گلبازخان نمونهای از همین نگاه است؛ گذری باریک که زمانی شاید تنها یک مسیر عبور بود، اما حالا با دیوارهای خشتی و قابهایی که تصاویر قدیمی بناها و اماکن تاریخی کرمان را در خود جای دادهاند، به بخشی از روایت بصری شهر تبدیل شده است.
این کوچه، خیابان گلبازخان را به پیادهراه گنجعلیخان، یا همان شهید تجلی، متصل میکند. تصاویر قدیمی نصبشده بر دیوارها، رهگذران را برای لحظاتی متوقف میکند؛ انگار شهر در این قابها فرصتی پیدا کرده تا چهره سالهای دور خود را به نسل امروز نشان دهد. اینجا دیگر بازسازی صرفاً به معنای مرمت یک دیوار یا کفسازی یک معبر نیست؛ خاطره نیز به یکی از مصالح بازآفرینی شهر تبدیل شده است.
از همین مسیر به مسجد حاج آقا غلامعلی میرسیم؛ بنایی که حدود دو قرن پیش به همت فردی خیّر و ثروتمند به همین نام در دوره قاجار ساخته شده است. مسجد در جنوب شرقی میدان ارگ قرار دارد و یکی از بناهای قدیمی و ارزشمند مذهبی کرمان محسوب میشود. گنبد فیروزهای، کاشیکاریهای نخودی و فیروزهای، مناره کوتاه با تزئینات قاجاری و فضای حیاط، مجموعهای را شکل دادهاند که معماری و معنویت در آن در کنار یکدیگر نشستهاند.
این مسجد در سال ۱۳۸۶ با شماره ۲۱۴۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و امروز همچنان کارکرد اجتماعی و مذهبی خود را حفظ کرده است. در جریان این بازدید نیز نماز جماعت ظهر در مسجد اقامه شد؛ تصویری که نشان میدهد بناهای تاریخی کرمان هنوز فقط موضوعی برای گردشگران و پژوهشگران نیستند و بخشی از زندگی روزمره شهروندان را نیز در خود جای دادهاند.
در کنار این موضوع، توجه به استفاده مشترک و فراگیر از ظرفیت مسجد نیز مطرح است و بخشی از مسجد امکان اقامه نماز جماعت برای اهل سنت را فراهم کرده است؛ موضوعی که با پیشینه فرهنگی و اجتماعی کرمان و روحیه همزیستی مردمان این شهر قابل توجه است.
کمی آنسوتر، میدان ارگ قرار دارد؛ یکی از شناختهشدهترین نقاط بافت تاریخی کرمان که خود بخشی از هویت شهری این منطقه به شمار میرود. میدان ارگ مربوط به دوره قاجار است و در سال ۱۳۸۰ با شماره ۳۷۱۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این میدان در غربیترین بخش بازار کرمان قرار گرفته و فضای مستطیلیشکل آن با حدود ۱۴۰ باب مغازه، همچنان بخشی از حیات اقتصادی و اجتماعی بازار تاریخی شهر را در خود جای داده است.
اما مسئلهای که در سالهای اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته، این است که میدان ارگ و مجموعه تاریخی پیرامون آن نباید جدا از زندگی شهری امروز دیده شود.
