غلامرضا تاجبخش در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اهمیت راهبردی راهپیمایی اربعین، این رویداد را نه تنها یک مناسک دینی، بلکه یک «آزمایشگاه بزرگ تمدنی» دانست و اظهار کرد: اربعین بستری است که در آن مؤلفههای تمدنسازِ اسلامی با سرعتی بیسابقه در حال تکوین و بازیابی هستند. این رویداد با ایجاد یک شبکه عظیم از کنشگرانِ فراملی، مرزهای جغرافیایی، قومی و زبانی را درنوردیده و نوعی «هویتِ واحدِ امتِ اسلامی» را بازتولید میکند که پیششرط اصلی هرگونه تمدنسازی نوین است.
وی با تأکید بر نقش سرمایه اجتماعی در این رویداد، افزود: اربعین بزرگترین کانونِ تولید سرمایه اجتماعی در جهان اسلام است. در فضایی که جهان مدرن با بحرانِ فروپاشیِ پیوندهای اجتماعی و فردگراییِ افراطی دستبهگریبان است، «فرهنگِ موکبداری» و خدمترسانیِ داوطلبانه در اربعین، شکلی جدید از جامعهگرایی را عرضه میکند. در این شبکه، اعتمادِ متقابل جایگزینِ معاملاتِ مادی شده و نوعی «اقتصادِ مبتنی بر هدیه و ایثار» جایگزینِ منطقِ سودگرایی میشود که این خود زیربنایِ اخلاقی و رفتاریِ یک تمدنِ بالنده را تشکیل میدهد.
تاجبخش با بیان اینکه اربعین الگویی بدیل در برابر جهانیشدنِ غربی است، تصریح کرد: برخلاف جهانیشدنِ سکولار که به دنبالِ یکسانسازیِ فرهنگی و ترویجِ مصرفگرایی است، اربعین به دنبالِ «وحدت در عینِ کثرت» است. در این مسیر، تنوعِ فرهنگها در ذیلِ یک آرمانِ واحد، یعنی «عدالتخواهی و حقطلبی»، همافزا میشوند. این نوعِ نگاه به جهان، نویدبخشِ ظهورِ …
