وی تأکید کرد: اگر از همین الان تدابیر لازم اتخاذ نشود، موجی از بیانگیزگی و افسردگی پس از اعلام نتایج کنکور، سیستم آموزشی و حتی بازار کار را با چالشهای جدی مواجه خواهد کرد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه دانشآموزان کنکوری در حال حاضر با ترکیبی از استرس، بههمریختگی هیجانی و اضطراب شدید دستوپنجه نرم میکنند، خاطرنشان کرد: این فشار روانی نه تنها بر عملکرد تحصیلی آنها اثر میگذارد، بلکه سلامت روان آنها را در معرض تهدید جدی قرار داده است.
وی تأکید کرد: گرچه آمادهسازی روانی دانشآموزان باید به اندازه آمادهسازی علمی آنها مورد توجه قرار گیرد، اما متأسفانه در بسیاری از موارد، این جنبه از زندگی داوطلبان نادیده گرفته میشود.
عابدی بیان کرد: دانشآموزان مانند سربازانی هستند که بعد از یک جنگ طولانی و فرسایشی پشت سر گذاشتهاند، اما به جای احساس پیروزی یا آرامش نسبی، با یک سردرگمی عمیق سر جلسه امتحان مینشینند. این سردرگمی ریشه در ماهیت بلاتکلیفی سیستم آموزشی و تغییرات چندین باره در تقویم کنکور دارد.
وی گفت: چندین بار تغییر تاریخ برگزاری کنکور که امسال شاهد آن بودهایم، اگرچه تصمیمگیرندگان اصلی آن در سطوح بالاتر سیاستگذاری آموزشی بودهاند، اما تبعات آن مستقیماً بر دوش دانشآموزان قرار گرفته است.
این جامعهشناس بیان کرد: هر زمانی که بلاتکلیفی و عدم قطعیت در آینده یک فرد ایجاد شود، آسیبپذیری روانی او افزایش مییابد. دانشآموزی که نمیداند کنکور چه زمانی برگزار میشود، نمیتواند برنامهریزی دقیق و بلند مدتی برای مطالعه داشته باشد و این وضعیت منجر به فرسایش انگیزه و کاهش بازدهی ذهنی میشود.
هشدار درباره موج بیانگیزگی پاییز
عابدی ادامه داد: احتمال بسیار زیاد است در زمانی که نتایج نهایی کنکور منتشر شود، دانشآموزان با پدیدهای تحت عنوان بیانگیزگی جدی مواجه شوند. این بیانگیزگی میتواند ناشی از چند عامل باشد که نرسیدن به رتبه مورد انتظار، خستگی مفرط ناشی از چندین ماه مطالعه، یا حتی ابهام در مورد سرنوشت تحصیلی پس از کنکور از آن جمله است.
وی تأکید کرد: این فاز از بیانگیزگی اگر مدیریت نشود، میتواند منجر به مشکلات جدیتری مانند افسردگی پس از کنکور، ترک تحصیل، یا گرایش به رفتارهای پرخطر در بین جوانان شود.
این استاد دانشگاه توصیه کرد: نهادهای آموزشی و مشاوران مدرسه باید در این مقطع زمانی حساس، حضور پررنگتری داشته باشند و با ارائه مشاورههای تخصصی، از سوگیری کامل دانشآموزان جلوگیری کنند.
چالش دسترسی به کارگاههای آسیبهای اجتماعی
عابدی با اشاره به اینکه در کنار مشکلات ساختاری و زمانی، یک چالش دیگر نیز وجود دارد و آن عدم تمایل خود دانشآموزان به شرکت در برنامههای حمایتی است، افزود: متأسفانه خود دانشآموزان انگیزهای برای شرکت در کارگاههای آموزشی مربوط به آسیبهای اجتماعی ندارند. این بیتفاوتی یا مقاومت را میتوان به چند دلیل نسبت داد.
وی تصریح کرد: ابتدا اینکه دانشآموزان تحت فشار زمانی شدید، هرگونه فعالیت غیردرسی را اتلاف وقت میدانند و سپس اینکه ممکن هست احساس کنند این کارگاهها برای مشکلاتی طراحی شدهاند که آنها در آنها سهیم نیستند یا قادر به حل آن نیستند.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه این موضوع نشان دهنده شکافی در روشهای ارائه مشاوره و مداخلات روانی-اجتماعی در مدارس است، اظهار کرد: اگر برنامهها به گونهای طراحی نشوند که با دغدغههای واقعی دانشآموزان همسو باشند و زبانی نزدیک به دنیای آنها داشته باشند، تنها در حد یک اجبار اداری باقی خواهند ماند که هیچ اثر بخشی نخواهد داشت.
وی با راهکارهای پیشنهادی برای کاهش تنش در بین دانش آموزان گفت: شفافسازی زمانبندی، مشاوره گروهی و فردی، برنامهریزی پس از کنکور و جذابسازی کارگاههای آموزشی از جمله این راهکارها است.
عابدی افزایش ظرفیت مشاوران مدرسه برای پشتیبانی از فشارهای روانی دانشآموزان بسیاری ضروری دانست و گفت: همچنین طراحی برنامههایی برای دانشآموزان با رتبههای مختلف قبولی و ردی تا در ماههای پاییز دچار بحران هویت و بیانگیزگی نشوند باید در دستور کار قرار گیرد.
وی همچنین بازنگری در محتوای کارگاههای آسیبهای اجتماعی و ارائه آنها به شیوهای تعاملی و جذاب که برای نسل جوان جذابیت داشته باشد را ضروری دانست و تأکید کرد: سلامت روان دانشآموزان یک کالای لوکس نیست، بلکه شرط اولیه برای رشد پایدار جامعه است.
این جامعهشناس با اعلام اینکه نادیده گرفتن استرس و اضطراب حاکم بر فضای مدارس، میتواند هزینههای سنگینی را در آینده بر جامعه تحمیل کند، اظهار کرد: نیازمند رویکردی همهجانبه از سوی خانوادهها، مدارس و سیاستگذاران هستیم تا این نسل را نه تنها به عنوان داوطلبان کنکور، بلکه به عنوان شهروندان سالم و امیدوار به آینده ببینیم و حمایت کنیم.
انتهای پیام دبیر: منیره فضیلت
