خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی: جامعه ایرانی را میتوان با عناصر مختلفی شناخت؛ عناصری که هر کدام بخشی از فرهنگ، آداب و شیوه زندگی مردم را نشان میدهد. غذا، سفره و مهمانداری نیز از جمله همین عناصر هستند؛ مفاهیمی که در فرهنگ ایرانی تنها به خوردن یا پذیرایی محدود نمیشوند و با روابط خانوادگی، همسایگی و مناسبات اجتماعی ارتباط دارند. در فرهنگ ایرانی، مهمانداری معمولا با غذا و سفره همراه است و برپا کردن سفره برای مهمان، به عنوان بخشی از آیین پذیرایی است. از همین منظر، سفره میتواند فراتر از محلی برای صرف غذا، روایتگر بخشی از فرهنگ و شیوه زندگی ایرانی باشد. یکی از نمونههای آن را میتوان در فیلم سینمایی «مهمان مامان» ساخته داریوش مهرجویی دید. در این فیلم با ورود یک مهمان از خارج از کشور به خانه یک خانواده ایرانی، بهانهای برای جمع شدن همسایهها و تلاش آنها برای آماده کردن یک سفره غذای مناسب میشود. در جریان فیلم، به خوبی نشان میدهد که پخت و آمادهسازی غذا فقط وسیلهای برای پذیرایی نیست، بلکه بخشی از روابط میان شخصیتها و مناسبات اجتماعی آنها است و مهمانداری به یک کنش جمعی تبدیل شده است.
این نشانهها از سفره و مهمانداری ایرانی را میتوان در کتاب «مستطاب آشپزی؛ از سیر تا پیاز» نوشته نجف دریابندری نیز دید؛ کتابی که در کنار پرداختن به ویژگیهای آشپزی ایرانی، به آداب سفره و مهمانی نیز توجه دارد. در ادامه، روایت فیلم «مهمان مامان» را در کنار توصیف نجف دریابندری از آشپزی و سفره ایرانی قرار دادیم تا تصویری از ارتباط بین غذا، مهمانداری و مناسبات اجتماعی در فرهنگ ایرانی ارائه شود. در جامعه ایرانی سفره فقط محل صرف غذا نیست بلکه بخشی از شیوه زندگی و مناسک اجتماعی ایرانی را در خود جای میدهد.
سفره ای که فقط غذا نیست، بخشی از سنت ایرانی است …
