خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی _ خطبههای نماز جمعه این هفته در شهرستانهای مختلف استان البرز، اگرچه با توجه به شرایط سیاسی، امنیتی و اقتصادی کشور به موضوعات متنوعی اختصاص داشت، اما در یک محور اشتراک قابلتوجه داشت؛ ائمه جمعه البرز ضمن تأکید بر اینکه ایران آغازگر جنگ نیست، بر ضرورت حفظ آمادگی، قدرت بازدارندگی و ایستادگی در برابر فشارهای دشمن تأکید کردند و همزمان، کنترل تورم، مدیریت بازار، جلوگیری از تصمیمهای شوکآور اقتصادی و کاهش فشار معیشتی بر مردم را از مطالبات مهم جامعه دانستند.
در خطبههای این هفته، مفهوم صلح در کنار قدرت و بازدارندگی مورد توجه قرار گرفت.
امامان جمعه ماهدشت، چهارباغ و مهستان با ادبیات نزدیک به یکدیگر تأکید کردند که جامعه ایرانی جنگطلب نیست، اما در برابر جنگ تحمیلی نیز نباید تسلیم شود.
امام جمعه ماهدشت با هشدار نسبت به آنچه «صلحطلبی کور» و گفتمان هراس از جنگ خواند، تأکید کرد که جنگ ذاتاً پدیدهای شوم است، اما زمانی که دشمن جنگ را تحمیل میکند، نجنگیدن و تسلیم شدن میتواند پیامدهای سنگینتری داشته باشد.
در چهارباغ نیز همین رویکرد با ادبیاتی صریحتر دنبال شد.
حجتالاسلام مهدی دربانی با اشاره به تحولات نظامی کشور، بر ضرورت آمادگی نیروهای مسلح برای مقابله با تهدیدات تأکید کرد و هشدار داد که شعارهای سازشطلبانه نباید موجب تضعیف اراده ملی شود.
امام جمعه مهستان نیز تأکید کرد که ملت ایران نه جنگطلب است و نه ترسو و راهبرد صحیح کشور باید بر پایه عقلانیت، تدبیر، شناخت مصالح ملی و حفظ قدرت بازدارندگی استوار باشد.
هشدار نسبت به تضعیف قدرت بازدارندگی
یکی از نقاط مشترک خطبهها، تأکید بر این مسئله بود که قدرت دفاعی کشور صرفاً برای ورود به جنگ نیست، بلکه باید عاملی برای جلوگیری از تحمیل جنگ باشد.
امام جمعه چهارباغ در تشریح این موضوع، بر تقویت بازدارندگی، آمادگی نیروهای مسلح، بهرهگیری از فناوریهای نوین و ارتقای اشراف اطلاعاتی تأکید کرد و همافزایی میان دستگاههای مختلف را از ضرورتهای شرایط جدید دانست.
در این نگاه، قدرت نظامی زمانی کارکرد بازدارنده پیدا میکند که دشمن بداند هرگونه اقدام علیه ایران با هزینهای سنگین مواجه خواهد شد. بنابراین، تأکید بر توان دفاعی در خطبهها لزوماً به معنای استقبال از جنگ نیست، بلکه بهعنوان ابزاری برای جلوگیری از تکرار تجاوز و حفظ امنیت کشور مطرح شده است.
انتقاد از توافقهای بدون ضمانت
موضوع دیگری که در خطبههای چند شهرستان البرز تکرار شد، انتقاد از بدعهدی آمریکا و توافقهایی بود که به اعتقاد ائمه جمعه، نتوانستهاند اهداف مورد انتظار را محقق کنند.
امامان جمعه ماهدشت، چهارباغ، فردیس و طالقان هر یک با ادبیات متفاوت نسبت به تجربه توافقهای گذشته و عمل نکردن طرف مقابل به تعهداتش هشدار دادند.
در این میان، تأکید اصلی بر این بود که مذاکره و توافق زمانی میتواند منافع ملی را تأمین کند که پشتوانه قدرت، ضمانت اجرایی و تجربهآموزی از گذشته وجود داشته باشد.
در خطبههای فردیس نیز این پرسش مطرح شد که چگونه میتوان توافقی را که طرف مقابل آن را نقض کرده است، همچنان بهعنوان یک دستاورد یا سند افتخار معرفی کرد.
این مواضع نشان میدهد که در گفتمان غالب خطبههای این هفته، مذاکره بهخودی خود رد نمیشود، اما مذاکره بدون تضمین و قدرت، راهحل مشکلات کشور تلقی نمیشود.
اقتصاد ضلع دوم مطالبات ائمه جمعه
در کنار مسائل امنیتی و سیاست خارجی، اقتصاد و معیشت مردم بخش قابلتوجهی از خطبههای این هفته را به خود اختصاص داد.
امام جمعه ماهدشت با اشاره به مشکلات اقتصادی، بر ضرورت نظارت بر قیمتها، کنترل بازار و مقابله با تبعیض تأکید کرد و خواستار پیگیری جدی مسئولان برای حل مشکلاتی شد که مردم در زندگی روزمره خود با آن مواجه هستند.
در چهارباغ نیز مسئله تورم و معیشت به شکل گسترده مورد توجه قرار گرفت. امام جمعه این شهرستان، افزایش هزینههای تولید، رشد نقدینگی و شکلگیری انتظارات تورمی را از عوامل مهم افزایش قیمتها دانست و بر ضرورت مدیریت این عوامل تأکید کرد.
وی همچنین از اقدامات تنظیم بازار و عرضه کالا با قیمت مناسب بهعنوان اقداماتی برای کاهش نگرانی مردم نسبت به افزایش قیمتها یاد کرد.
بنزین؛ نقطه اشتراک اقتصادی خطبهها
موضوع بنزین یکی از برجستهترین محورهای مشترک در خطبههای ماهدشت، چهارباغ و مهستان بود.
ائمه جمعه این شهرستانها نسبت به افزایش قیمت بنزین بهعنوان راهکار اصلی حل مشکل مصرف انتقاد کردند و راهحل را در اصلاح ساختارها دانستند.
امام جمعه ماهدشت بر اصلاح صنعت خودروسازی، خروج از انحصار و ایجاد فضای رقابتی تأکید کرد و گفت افزایش قیمت به تنهایی نمیتواند مشکل مصرف سوخت را حل کند.
در چهارباغ نیز نسبت به ایجاد شوک اقتصادی از طریق افزایش قیمت بنزین هشدار داده شد و بر مدیریت هزینههای تولید و جلوگیری از تشدید فشار تورمی تأکید شد.
امام جمعه مهستان نیز توسعه حملونقل عمومی، مقابله با قاچاق و استفاده از ظرفیتهای موجود برای مدیریت مصرف را از راهکارهای قابل بررسی دانست و نسبت به آثار تورمی افزایش ناگهانی قیمت سوخت هشدار داد.
مطالبه مشترک امامان جمعه البرز تصمیم اقتصادی بدون شوک
مرور این مواضع نشان میدهد که ائمه جمعه البرز صرفاً منتقد افزایش قیمتها نیستند، بلکه بر شیوه تصمیمگیری اقتصادی دولت نیز تأکید دارند.
از این منظر، تصمیمهای اقتصادی باید با توجه به شرایط جامعه، توان خانوارها، وضعیت تولید و پیامدهای تورمی اتخاذ شود و دولت پیش از اجرای سیاستهای جدید، آثار آن را بر زندگی مردم بررسی کند.
در واقع، در کنار مطالبه اقتدار در برابر دشمن خارجی، یک مطالبه داخلی نیز از دولت مطرح شد؛ اینکه فشارهای اقتصادی نباید با تصمیمهای شتابزده و شوکآور افزایش پیدا کند.
وحدت داخلی مکمل قدرت ملی
بخش دیگری از خطبهها به موضوع وحدت و جلوگیری از دوقطبیسازی اختصاص داشت.
امام جمعه ماهدشت نسبت به دوقطبیسازی در جامعه هشدار داد و آن را عاملی آسیبزا در شرایط حساس کشور دانست. در چهارباغ نیز بر همافزایی میان دستگاهها و تبدیل موازیکاری به همکاری تأکید شد.
در این چارچوب، حفظ انسجام اجتماعی بهعنوان مکمل قدرت دفاعی کشور مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا از نگاه مطرحشده در خطبهها، جامعهای که در برابر تهدید خارجی قرار دارد، همزمان نیازمند انسجام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در داخل است.
مسجد، ایمان و سرمایه اجتماعی
در کنار مسائل سیاسی و اقتصادی، روز جهانی مسجد نیز در خطبههای این هفته مورد توجه قرار گرفت.
ائمه جمعه فردیس، چهارباغ و مهستان بر نقش مسجد در تربیت، انسجام اجتماعی، فعالیت فرهنگی و ساماندهی امور محله تأکید کردند.
در این نگاه، مسجد تنها محل برگزاری نماز نیست، بلکه بخشی از سرمایه اجتماعی جامعه و بستری برای ارتباط مردم با یکدیگر و حل مسائل اجتماعی محسوب میشود.
اقتدار ملی در کنار رفاه مردم
مرور خطبههای نماز جمعه این هفته در شهرستانهای مختلف البرز نشان میدهد که اگرچه موضوع تهدید خارجی و ضرورت مقاومت همچنان جایگاه برجستهای در سخنان ائمه جمعه دارد، اما اقتصاد و معیشت مردم نیز به یکی از محورهای ثابت مطالبهگری تبدیل شده است.
پیام مشترک این خطبهها را میتوان در یک گزاره خلاصه کرد
ایران جنگ را انتخاب نمیکند، اما تسلیم را نیز نمیپذیرد؛ صلح زمانی پایدار است که بر قدرت و عقلانیت استوار باشد و این اقتدار زمانی معنا پیدا میکند که در داخل کشور نیز با مدیریت صحیح اقتصادی، کنترل تورم و کاهش فشار معیشتی بر مردم همراه شود.
از این منظر، ائمه جمعه البرز در خطبههای این هفته دو مطالبه همزمان را پیش روی مسئولان قرار دادند؛ حفظ قدرت و بازدارندگی در برابر تهدیدهای خارجی و اتخاذ تصمیمهای سنجیده برای تأمین آرامش اقتصادی و معیشتی مردم است. کد مطلب 6923059
