به گزارش خبرگزاری مهر، پنجمین نشست از سلسلهنشستهای متنخوانی «مروری بر متون برگزیده ادب فارسی» با حضور اکبر ثبوت، پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی، در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
در این نشست، چهار بخش از باب نخست بوستان سعدی (در عدل و تدبیر و رأی) خوانده و بررسی شد. همدلی با رنجدیدگان، نکوهش خودخواهی، مسئولیت حاکمان در برابر مردم و فرجام متفاوت دادگری و بیداد، محورهای اصلی این حکایتها بود.
اکبر ثبوت در توضیح بخش اول با عنوان «حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی» گفت: «سعدی بر این نکته اشاره میکند که احوال جسمانی بر احوال روحی تأثیرگذار است. در این حکایت، خشکسالی چنان شدید بود که حتی کسانی که عاشق بودند، مهر و عشق خود را نسبت به یکدیگر از دست داده بودند.»
چنان قحطسالی شد اندر دمشق / که یاران فراموش کردند عشق
وی در شرح بیت «نبودی بهجز آه بیوهزنی / اگر بر شدی دودی از روزنی» بیان کرد: «برخاستن دود از روزن خانه، نشانه پختوپز بود. سعدی در این بیت میگوید قحطی چنان گسترده بود که اثری از پختوپز در خانهها دیده نمیشد و اگر دودی از روزنی برمیخاست، آن دود آه بیوهزنی رنجدیده بود.»
ثبوت با اشاره به توصیف دوست توانگر سعدی در این حکایت توضیح داد که عبارت «به مکنت، قویحال بود» به برخورداری او از مقام، ثروت و مال اشاره دارد. با وجود این توانگری، رنج مردم چهره او را دگرگون کرده بود و نمیتوانست در برابر گرفتاری دیگران آسوده بماند.
که مرد ارچه بر ساحل است، ای رفیق / نیاساید و دوستانش غریق
من از بینوایی نیم رویزرد / غم بینوایان رخم زرد کرد
وی افزود: «وقتی دوستان انسان در حال غرقشدن باشند، او حتی اگر خود آسوده بر ساحل ایستاده باشد، نمیتواند آسوده بماند. انسان خردمند نیز نمیخواهد زخمی ببیند، چه آن زخم بر تن خودش باشد و چه بر تن دیگری. عیش انسان سالم و تندرستی که در کنار او فردی رنجور باشد، مکدر میشود.»
این پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی همچنین درباره واژه «فقیه» در بیت «نگه کرد رنجیده در من فقیه / نگه کردن عالم اندر سفیه» گفت: «فقیه در اصل به معنای فهیم و صاحب فهم بوده و بعدها به کسی اطلاق شده است که در حوزه علوم دینی صاحب تخصص است.»
ثبوت در ادامه …
