خودکفایی در سایه تهدید؛ دستاوردهای دفاعی ایران پس از انقلاب اسلامی

خبرگزاری مهر؛ گروه سیاست-هادی رضایی: هر ساله در ۳۱ مرداد، روز صنایع دفاع، فرصتی است برای بازخوانی دستاوردهای شگرف ایران در حوزه دفاعی. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران با چالش‌هایی بی‌سابقه نظیر جنگ تحمیلی، تحریم‌های بین‌المللی و تهدیدات مداوم از سوی قدرت‌های غربی و رژیم صهیونیستی مواجه شد. با این حال، صنایع دفاعی ایران نه تنها از این فشارها جان سالم به در بردند، بلکه به یکی از پیشرفته‌ترین و خودکفاترین صنایع نظامی منطقه تبدیل شد. به مناسبت روز صنعت دفاعی در گزارشی، به بررسی پیشرفت‌های ایران در حوزه‌های موشکی، پهپادی، دریایی، زیردریایی، رزم انفرادی، رزم زمینی، زرهی و هوایی می‌پردازد تا بیشتر نمایان شود که چگونه ایران در سایه تحریم‌ها و جنگ‌ها، از جمله جنگ ۱۲ روزه ۱۴۰۴ و جنگ رمضان به خودکفایی دست یافت. همچنین، با اشاره به عملیات‌های موفق مانند وعده صادق و پاسخ به تجاوزات اسرائیل و آمریکا، توان بازدارندگی ایران را بررسی می‌کنیم.

تاریخچه پیشرفت‌های دفاعی ایران پس از انقلاب اسلامی

پس از انقلاب، قطع حمایت‌های نظامی غرب، ایران را به سوی خودکفایی سوق داد. جنگ تحمیلی (۱۳۵۹-۱۳۶۷) که با حمایت گسترده غرب از رژیم بعث عراق همراه بود، اگر چه صنعت دفاعی کشورمان محدود به وزارت دفاع و نیست و در سایر نیروهای مسلح از ارتش تا سپاه سازمان‌های جهاد خود کفایی در تلاش برای تأمین نیازهای خود هستند اما کار اصلی و وظیفه اصلی بر عهده وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. بر همین اساس تحریم و جنگ تحمیلی ایران را وادار به تأسیس سازمان صنایع دفاع (ساصد) در سال ۱۳۶۰ کرد. این سازمان، با تمرکز بر مهندسی معکوس و تولید بومی، پایه‌های خودکفایی را بنا نهاد. طبق گزارش‌ها، ایران امروز بیش از ۹۰ درصد تجهیزات نظامی خود را در داخل تولید می‌کند، تحولی عظیم نسبت به وابستگی کامل پیش از انقلاب است.

تحریم‌های شورای امنیت (مانند قطعنامه ۲۲۳۱) و تحریم‌های یکجانبه آمریکا از سال ۱۳۵۸، نه تنها مانع پیشرفت نشدند، بلکه به محرکی برای نوآوری تبدیل شدند. ایران با سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نامتقارن، مانند موشک‌های دقیق و پهپادهای ارزان‌قیمت، توازن قدرت منطقه‌ای را تغییر داد. گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) در سال ۲۰۱۹، ایران را یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان موشک‌های …