حذف به سبک اسرائیل/ وقتی حقیقت به گلوله بسته می‌شود

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: هر جامعه‌ای برای آنکه بتواند حقیقت را از میان انبوه روایت‌ها، شایعات و جریان‌های خبری تشخیص دهد، به چشم‌هایی نیاز دارد که بی‌واسطه ببینند، گوش‌هایی که دقیق بشنوند و قلم‌هایی که آنچه رخ داده را بی‌کم‌وکاست روایت کنند. این همان رسالتی است که خبرنگاران بر دوش دارند؛ انسان‌هایی که شاید نامشان کمتر از سیاستمداران و فرماندهان بر سر زبان‌ها باشد، اما آنچه از یک واقعه در حافظه تاریخ باقی می‌ماند، بیش از هر چیز مرهون روایت آنهاست.

۱۷ مرداد در تقویم ایران تنها یک مناسبت صنفی نیست؛ روزی است برای یادآوری مسئولیتی که گاه بهای آن از ساعت‌های طولانی کار، دوری از خانواده یا تحمل فشارهای حرفه‌ای فراتر می‌رود و به قیمت جان تمام می‌شود. خبرنگاری، برخلاف تصور رایج، تنها نشستن پشت میز تحریریه و تنظیم خبر نیست؛ گاهی باید میان دود و آوار ایستاد، از دل بحران گزارش فرستاد، صدای مردمی شد که صدایشان شنیده نمی‌شود و حقیقتی را ثبت کرد که شاید عده‌ای تلاش می‌کنند هرگز دیده نشود.

در جهان امروز که سرعت انتشار اخبار از هر زمان دیگری بیشتر شده، حقیقت بیش از همیشه در معرض تحریف قرار گرفته است. شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های وابسته، عملیات روانی و حجم گسترده اطلاعات نادرست، تشخیص واقعیت را دشوار کرده‌اند. در چنین شرایطی، خبرنگار تنها ناقل خبر نیست؛ او مسئول راستی‌آزمایی، روایت مستند و مقابله با سیل اطلاعات نادرست است. اگر این حلقه حذف شود، افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری در معرض روایت‌های ساختگی قرار خواهد گرفت.

اولین شاهدان تاریخ

تاریخ، آن‌گونه که امروز می‌شناسیم، حاصل روایت کسانی است که وقایع را ثبت کرده‌اند. اگر خبرنگاران در میدان نباشند، بسیاری از رخدادهای مهم یا هرگز روایت نمی‌شوند یا آن‌گونه که صاحبان قدرت می‌خواهند، بازگو خواهند شد. از همین رو خبرنگار را می‌توان نخستین شاهد تاریخ دانست؛ فردی که پیش از آنکه پژوهشگران، مورخان یا تحلیلگران به بررسی یک رویداد بپردازند، نخستین تصویر و نخستین روایت را به ثبت می‌رساند.

در جنگ‌ها این نقش پررنگ‌تر می‌شود. در میان صدای انفجارها، آوار ساختمان‌ها و آمارهای ضدونقیض، این خبرنگار است که تلاش می‌کند واقعیت را آن‌گونه که هست به مخاطب منتقل کند. بسیاری از تصاویری که امروز …