[حامد خزایی] عصر مصرف فوری

بحث سرانه مطالعه در ایران، سال‌هاست یکی از موضوعات ثابت در گفت‌وگوهای فرهنگی است؛ اما مسئله امروز فقط این نیست که مردم چقدر کتاب می‌خوانند، بلکه مهم‌تر از آن این است که الگوی مصرف فرهنگی در جامعه ایران به شکل محسوسی تغییر کرده است. اگر در گذشته کتاب، روزنامه، مجله و محصولات مکتوب سهم روشن‌تری در اوقات فراغت و تغذیه فکری خانواده‌ها داشتند، امروز بخش عمده این فضا در اختیار رسانه‌های دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی، ویدئوهای کوتاه و محتوای فوری قرار گرفته است. 

به همین دلیل، کاهش سرانه مطالعه را نمی‌توان صرفا به بی‌علاقگی مردم نسبت داد؛ بلکه باید آن را در بستر یک جابه‌جایی بزرگ در شیوه مصرف فرهنگ و اطلاعات دید. در جامعه امروز، سرعت جای عمق را گرفته است. مخاطب ترجیح می‌دهد در چند دقیقه حجم زیادی از خبر، تصویر، تحلیل کوتاه و سرگرمی دریافت کند، بی‌آنکه ناچار باشد زمان طولانی برای خواندن یک متن متمرکز صرف کند. این تغییر، فقط یک انتخاب فردی نیست، بلکه نتیجه دگرگونی زیست رسانه‌ای مردم است.  …