خبرگزاری مهر، گروه فناوری: جهان در آستانه یکی از عمیقترین دگرگونیهای علمی و صنعتی قرن ایستاده است؛ تحولی که در آن فرآیند کشف از دیوارهای آزمایشگاه به قلمرو مدلهای محاسباتی کوچ میکند، جغرافیای تولید از بسترهای طبیعی جدا میشود و ارزش اقتصادی دیگر نه در انبوهسازی، که در شخصیسازی و تولیدِ در محل مصرف تعریف خواهد شد.
تغییر در ماهیت علم؛ از آزمایشگاه تا شبیهسازی
گزارش امسال مجمع جهانی اقتصاد با عنوان ۱۰ فناوری برتر نوظهور ۲۰۲۶ با تأکیدی صریح بر یک جابهجایی بنیادین آغاز میشود: علم دیگر صرفاً یک فعالیت تجربی در محیطهای فیزیکی نیست، بلکه بهطور فزایندهای به یک فعالیت محاسباتی و مدلسازیِ پیشبینیکننده تبدیل شده است.
برای قرنها، پیشرفت علمی در چرخهی فرضیه، آزمایش، بازنگری جریان داشت؛ چرخهای که هزینههای زمانی، سرمایهای و نرخ بالای شکست، مرزهای آن را تعیین میکرد و مشخص میساخت کدام بیماریها ارزش تحقیق دارند و کدام پرسشها اساساً از دایرهی امکانپذیری خارج میشوند. اما اکنون این مرز در حال جابهجایی است.
هوش مصنوعی پیش از آنکه یک داروی آزمایشی در لولههای آزمایش سنتز شود، اتصال مولکولی آن را شبیهسازی کرده و احتمال موفقیت را پیشبینی میکند.
مدلهای جهانی – نسل جدیدی از هوش مصنوعی – مانند نوزادانی که از طریق تجربهی حسی قوانین فیزیک را میآموزند، قوانین حاکم بر جهان سهبعدی را از دادههای ویدئویی، فشار و حرکت استخراج میکنند و راه را برای تصمیمگیریهای رباتیک و لجستیکی در دنیای واقعی هموار میسازند.
شبیهسازی کوانتومی رفتار اتمبهاتم مولکولها را مدلسازی میکند و بیماریهایی را که پیشتر غیرقابل درمان یا غیرقابل دارو (undruggable) تلقی میشدند، به اهداف دارویی قابل قبولی تبدیل میکند.
به بیان روشنتر، هزینه آزمون و خطا در علم به طرز چشمگیری کاهش یافته است؛ و این یعنی دامنه پرسشهایی که ارزش پرسیدن دارند، به حوزههایی گسترش یافته که تا همین یک دهه پیش، ورود به آنها از نظر اقتصادی و فنی ناممکن بود.
این گزارش ۱۰ فناوری را معرفی میکند که به مرحلهای از بلوغ رسیدهاند و آماده تغییر در جهان هستند.
این فناوریها عبارتند از: …
