خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی: کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران در سده اخیر است؛ رخدادی که با سقوط دولت دکتر محمد مصدق، بازگشت اقتدار محمدرضاشاه، و آغاز مرحلهای تازه از تمرکز قدرت، سرکوب سیاسی و بازآرایی مناسبات ایران با جهان همراه شد. این واقعه را نمیتوان تنها به یک جابهجایی قدرت فروکاست؛ ۲۸ مرداد حاصل همزمانیِ چند روند بود: بحران ملی شدن صنعت نفت، تشدید منازعات داخلی، مداخله بازیگران خارجی، و فرسایش تدریجی سازوکارهای مشروطه.
از این منظر، کودتا نه صرفاً یک حادثه سیاسی، بلکه گرهگاهِ مجموعهای از تناقضها بود که در سالهای آغاز دهه ۱۳۳۰ به اوج رسید. ایران در آن دوره هم با مطالبه استقلال اقتصادی و سیاسی روبهرو بود، هم با فشارهای خارجی، و هم با اختلافات عمیق در درون ساخت قدرت و نیروهای سیاسی. همین همزمانیِ بحرانها، ۲۸ مرداد را به رویدادی ماندگار و بحثبرانگیز در حافظه تاریخی ایرانیان تبدیل کرده است.
بحران نفت و شکافهای سیاسی؛ زمینههای شکلگیری کودتا …
